زندگی مجازی قربانیان سقوط ؛ مصادره!

فاطمه محمودی: او که می‌خواست برود

عکس به‌سرعت در شبکه‌های مجازی دست‌به‌دست شد. تصویری منتسب به برادر یکی از جان‌باختگان سقوط هواپیمای اوکراینی با «سردار حاجی‌زاده» فرمانده سپاه، یکی از کسانی که روزها از آنچه رخ داده بود خبر داشت اما با پنهان‌کاری تلاش کرد ماجرای شلیک موشک به هواپیمای مسافربری اکراینی خبری نشود. چند روز بعد اما در پی واکنش‌های بسیار گفته شد این عکس متعلق به برادر «فاطمه محمودی» نیست.

فاطمه محمودی، یکی از جان‌باختگان هواپیمای اوکراینی است. کسی که روزی در خرداد ۱۳۹۶ در صفحه اینستاگرامش نوشته بود: «یک روز می‌روم که تمام شود… که نو شوم…»

از مهاجرتش چند ماه بیشتر نگذشته بود. در دانشگاه Saint Mary در کانادا پذیرش گرفته بود و به تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد در رشته امور مالی مشغول بود.

یکی از هم‌دانشکده‌ای‌های غیرایرانی فاطمه محمودی خاطره‌ای شیرین از او تعریف کرده و گفته است: «در مهمانی شکرگزاری دانشکده وقتی فاطمه متوجه شد که من تنها شام می‌خورم به همراه یکی از دوستانش به من پیوستند و گفتند ما هم تنهاییم و هر سه باهم آن مهمانی را گذراندیم.» او اضافه می‌کند: «فاطمه مثبت، خندان و آدم مهربانی بود و در همین زمان کوتاه حضورش در گروه ما به دوستان خوبی تبدیل شده بودیم.»

فاطمه محمودی به همراه دوست دیگرش «مریم ملک» که او هم در همین پرواز بود و جان باخت پس از تکمیل ترم اول تحصیلشان از تعطیلات ژانویه استفاده کرده و برای دیدار با دوستان و خانواده راهی ایران شده بودند.

«کالین دادز»، سرپرست دانشکده‌ای که این دو تن در آن تحصیل می‌کردند در گفتگو با نشریه‌ای کانادایی گفته است: «آن‌ها را خوب می‌شناختم. از موفقیتشان در ترم اول خیلی شادمان بودند. این دوره به‌صورت عادی ۱۲ ماه زمان می‌برد اما آن‌ها در مدت کوتاهی آن را با موفقیت به اتمام رسانده بودند و چون به سه زبان صحبت می‌کردند پیشرفتشان سریع بود. این اتفاق تلخ تنها چیزی بود که می‌توانست آن‌ها را متوقف کند.»

تصویرمنتسب به برادر فاطمه محمودی در حالی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که برخی از کاربران توییتر می‌گفتند آن‌ها به مصاحبه و طرفداری از نظام مجبور شده‌اند و عده دیگری بر این باور بودند که فاطمه خط فکری متفاوتی از خانواده‌اش داشته و برای رفتن و جدا شدن از مسیرش مهاجرت کرده است.

یکی از کاربران توییتر با انتشار تصویر خندان فاطمه محمودی نوشته است: «ما #فاطمه_محمودی را با این عکس و نوشته به یاد خواهیم سپرد نه هم‌آوازی خانواده‌اش با قاتلینش. یک روز می‌روم که تمام شود …»

«فرمان فتحعلیان»، آهنگساز، خواننده و نوازنده مشهور در سوگ فاطمه محمودی در اینستاگرامش نوشته است: «فاطمه عزیزم، دخترى بی‌نظیر با آرزوهاى بزرگ و با استعداد بود. مهربان بود، عاشق هنر و موسیقى بود، خیلى خوب گیتار میزد و میخوند، تمام حضور و وجودش عشق و آرامش بود، كار دانشگاهش درست شده بود كه بره كانادا و براى آینده‌اش تلاش كنه و درس بخونه و آرامش بگیره…
همیشه براى من یك دوست و یك طرفدار خوب و باغیرت بود، عاشق آهنگ ناجى بود، همین آهنگ رو یاد گرفته بود و با عشق میزد و میخوند…اشكام بند نمیاد، یاد مهربونیات میوفتم عمو جون، این چند روز از عصبانیت انقدر فكم رو بهم فشار دادم و از بغض دائم، گلودرد دائم دارم…فاطمه جانم، نازنینم، روح بی‌گناه و پاك و معصومت در بالاترین جایگاه كائنات، غرقِ نور و آرامش عزیز دلم…تا دیدار عمو جون🙏🏻🌹🌺 هو یا على مدد.»

کاربر دیگری با اشاره به اینکه خانواده فاطمه محمودی از طرفداران نظام هستند نوشته است: «پدری که به قاتل دخترش اجازه ورود به خانه میده، خواهری که میگه به‌هیچ‌وجه از سردار حاجی‌زاده ناراحت نیستم و برادری که عکس یادگاری با قاتل خواهرش میگیره! ظاهرا فاطمه محمودی از ایران به کانادا فرار میکرده نه مهاجرت!»

برخی دیگر اما از همین تصویر و مصاحبه خانواده محمودی با صداوسیما برای حمله به منتقدان عملکرد سپاه در ماجرای هواپیمای اوکراینی بهره می‌برند. یکی از کاربران توییتر به نام «حمیدرضا عبدالمنافی» که گفته می‌شود پسرخاله فاطمه محمودی است در حساب کاربری‌اش نوشته است: «بعداز یک هفته از حادثه #هواپیما_اوکراینی صبح ساعت ۹ پیکر دختر خاله جوانم #فاطمه_محمودی درخاک آرام خواهد گرفت سرنوشت این دخترتان بزرگی به من داد و ساعت‌ها به تفکر نشستم که چگونه می‌شود یک دختر امروزی با پوششی آزاد با تفکر سیاسی خاص به جایگاهی برسد که پایان شناسنامه‌اش کلمه شهیده مهر شود.»

این توییت به تفاوت خط فکری فاطمه محمودی و خانواده‌اش مهر تایید می‌زند.

این فعال رسانه‌ای در توییت دیگری که موردتوجه خبرگزاری‌های نزدیک به سپاه پاسداران قرار گرفته است از همفکرانش خواسته با کسانی که «از خون عزیزانشان» بهره‌برداری سیاسی می‌کنند برخورد شود اما توضیح نداده است که بهره‌برداری سیاسی آیا مشمول عکس گرفتن با عاملان حادثه می‌شود یا خیر.

یکی از کاربران اینستاگرام با فاطمه محمودی همذات‌پنداری کرده و در اینستاگرامش نوشته است: «هیچ بعید نبود اگه من و بچه‌ام توی هواپیمای مسافربری بودیم كه سپاه جمهوری اسلامی ساقطش كرد پدر منو در تلویزیون ایران ببینید كه مشكی پوشیده و با چهره غمگین تو دوربین نگاه میكنه و میگه «خدا خودش یه گلی داده و خودشم گرفته»! كسانی كه در حوادث اخیر كشته شدند از دختر آبی گرفته تا اعتراض‌های خیابانی و جنگ و سقوط هواپیما، همگی #سرمایه_انسانی و #اجتماعی و #ملی هستند كه به گروه‌های اجتماعی و همفكران خودشون تعلق دارن. #صاحب_عزا تک‌تک كسانی هستن كه در داخل و خارج ایران از زندگی‌شان الهام گرفتن و الان هم دارن براشون سوگواری میكنن. كسانی كه سپاه جمهوری اسلامی گل‌ها و شمع‌هاشونو با لگد و باتوم پراكنده كرد و بهشون اجازه سوگواری هم نداد چه برسه به مصاحبه تلویزیونی. كسی از خانواده‌هاشون صرفا بخاطر #رابطه_خونی تصادفی نمیتونه حقشونو تصاحب و پایمال كنه یا اونها رو فقط متعلق به خودش بدونه.»

مصادره پیکر جان‌باختگان هواپیمای اوکراینی در شهرهای دیگر هم رخ داد. برای نمونه ویدیویی از خاک‌سپاری یکی از جان‌باختگان در همدان منتشر شد که واکنش‌های زیادی به دنبال داشت. مادر داغداری که سه لایه حصار انسانی ماموران امنیتی اجازه نمی‌داد به تابوت جگرگوشه‌اش نزدیک شود. مامور امنیتی به زن می‌گفت: «شما هر کار بگویید، ما همان کار را می‌کنیم» و مادر عزادار می‌نالید هیچ کار نکنید؛ فقط ولمون کنید …