
اعتراضات کارگران راه آهن در نقاط مختلف کشور، به دنبال فرصت سه روزهای که به کارفرمایان پیمانکاری داده شده بود، از روز ۲۱ آبان ماه ۱۳۹۹ با تجمع کارگران از سر گرفته شد.
کارگران ثابت و رسمی تراورس خراسان، براساس فراخوانی که روز ۲۰ آبان ماه نیز در شبکههای اجتماعی منتشر کرده بودند، صبح روز چهارشنبه ۲۱ آبان ماه مقابل دادستانی مشهد تجمع اعتراضی خود را برگزار نمودند.
کارگران راهآهن تراورس ناحیه خراسان نسبت به عدم دریافت حقوق و مزایا، تجمیع کارگران، بن ماه رمضان و نداشتن امنیت شغلی اعتراض دارند.
به گزارش منابع کارگری، کارگران راهآهن زاگرس نیز روز ۲۱ آبان ماه، به دلیل وضعیت بد معیشتی و حقوقی و رای دادگاه به نفع «گروه امیرمنصور آریا»، دست از کار کشیده و اعتصاب کردند. به گفته کارگران، رای صادر شده از سوی هیات داوری که ابلاغ شد، تنها بحث حساب و کتابهای دفتری بین سازمان خصوصیسازی و گروه بوده، در صورتی که مشکل اصلی، وضعیت بد معیشتی و موقعیت بیسر و سامان پرسنل است که در رای صادره نسبت به آن بیتوجهی شده است.
کارگران راهآهن دو منطقه کرج و شمالشرق نیز از صبح روز ۲۱ آبان ماه ۱۳۹۹ اعتصاب خود را آغاز کردهاند. این کارگران که در بخش تراورس مشغول به کار هستند، نسبت به وضعیت معیشتی و حقوقی معترض هستند؛ علاوه بر این، نسبت به دزدی توسط مدیرعامل شرکت اعتراض دارند.
به گفته کارگران راهآهن کرج، خرابکاری که امیرمنصور آریا در شرکت تراورس به وجود آورده است بیسابقه است و هم اکنون نیز این شرکت در حال قطع درختان کارخانجات اندیمشک و به فروش رساندن آنها میباشد که یک دزدی آشکار در روز روشن است و هیچ قانونی، حتی قوه قضاییه هم نمیتواند مانع کار آنها شود.
کارگران شرکت تراورس در ورامین هم دوشنبه ۱۹آبان ۱۳۹۹در اعتراض به عدم پرداخت دستمزدهای معوقه و نداشتن امنیت شغلی و معیشتی دست از کار کشیده و در محل کار خود دست به تجمع زدند. آنها با تجمع و مسدود کردن مسیر حرکت قطار، خواستار پرداخت ۴ ماه دستمزد معوق و سایر مزایای کاری خود شدند. این کارگران خواستار حذف شرکتهای پیمانکاری در راهآهن هستند. آنها می گویند: «تاخیر شرکتهای پیمانکاری در ارائه لباس و کفش ایمنی به کارگران از دیگر مشکلات کارگران راهآهن به ویژه در ناحیه ورامین است.
کارگران خطوط ابنیه فنی راه آهن سراسر کشور با انتشار نامه های جداگانه در شبکه های اجتماعی، ضمن افشای زدوبند شرکت تراورس با قوه قضائیه فراخوان به برپایی تجمع مقابل قوه قضائیه داده اند. آنها روز ۲۱ آبان به مقامات شرکت اخطار دادهاند که اگر تا اول ماه، حقوق کامل آنها پرداخت نشود، دست به اعتصاب خواهند زد. آنها با صدور فراخوانی دعوت به اعتصاب نموده و خواستار افزایش حقوق و مزایا و مساله تجمیع کارگران شدهاند.
کارگران تراورس ورامین تهدید کرده اند: «در صورت عدم واریز حقوق کامل و بیمه، دیگر نه جلوی قطار را میگیریم و نه تجمع اعتراضی برگزار میکنیم. بلکه راهدار، راهبان و کارگران در خانه مانده و به سر کار نمیآییم تا آقایان خودشان تردد قطار را کنترل و مسائل آن را حل و فصل نمایند.»
مزایای اجرای طرح تجمیع قراردادها چیست؟
کارگران نگهداری خط و ابنیه فنی راهآهن از سال ۹۵ که «طرح تجمیع قراردادها» در حوزه سیر و حرکت راهآهن به اجرا درآمد، در انتظار اجرای طرح هستند. وظیفه اصلی این کارگران نگهداری از کیلومترها ریل راهآهن است که در چهار فصل سال و شرایط آب و هوایی مختلف، نقصهای ریل را بر طرف میکنند. آنها در مسیرهای شنی و بیابانی کار میکنند. شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران طرح تجمیع قراردادها را برای اغلب شرکتهای راهآهن کشور اجرا کرده اما هنوز این طرح برای کارگران نگهداری خط و ابنیه فنی راهآهن اجرا نشده است.
«پرداخت همزمان حقوق و مزایای پرسنل سیر و حرکتی در تمامی نواحی»، «شفافسازی هزینهها» و «کاهش سود پیمانکار»، «کاهش هزینههای راهآهن»، «کاهش حجم کار تدارکات به لحاظ انجام تشریفات مناقصه» از مزایای طرح تجمیع قراردادها است.
کارگران نگهداری خط و ابنیه فنی راهآهن میگویند: «در مراسم روز کارگر سال ۱۳۹۸، به کارکنان شرکتی اداره کل نیروی کشش، قول پیگیری تجمیع شدن داده شد اما، محقق نشد. درحالی که پرسنل شرکتهای زیرنظر اداره کل علائم و ارتباطات (شرکتهای پیمانکار تعمیرات و نگهداری بی سیم وatc و…) هم تجمیع شدند، ولی خبری از تجمیع پرسنل فنی تعمیرات لکوموتیوِ نیروی کشش و نواحی نشد.
از مشکلاتی که در پی عدم اجرای طرح تجمیع در پرسنل راهآهن به وجود آمده، «پرداخت با تاخیر و طی چند قسط حقوق و مزایا» است. موضوعی که موجب مشکلات معیشتی برای کارگران شده است. کارگران معتقدند اجرای طرح تجمیع قراردادها و حذف پیمانکاریها که از خواستههای پرسنل راهآهن است، میتواند زندگی آنها را متحول کند.
اولین بار در سال ۹۵ موضوع اجرای طرح تجمیع قراردادها در راهآهن کشور مطرح شد. در آن زمان حسین عاشوری معاون بهرهبرداری و سیر و حرکت راهآهن با اعلام خبر اجرای طرح تجمیع قراردادها در راهآهن گفته بود: «پیشنهاد یکپارچهسازی قراردادهای پرسنل سیر و حرکتی از سوی این معاونت از دو سال پیش مطرح و پیگیری شد تا، براساس آن تمامی قراردادها در ۳ قرارداد لکوموتیورانها (۱۱۰۰ نفر)؛ امور ترافیک (مسئول و متصدی)؛ شمارهبردار و نگهبان ایستگاههای تحت فرمان (۱۰۱۴ نفر)؛ سوزنبان، امور مانور(مانورچی و سرمانورچی) و رئیس قطار (۱۹۴۷ نفر) ساماندهی شود.»
به این ترتیب افزایش نیروی انسانی شرکتی در مشاغل عملیاتی سیر وحرکت و ضرورت ساماندهی و مدیریت نیروی انسانی و پیادهسازی نظام پرداخت مناسب، باعث میشد ۱۸ قرارداد سیر و حرکتی مناطق راهآهن در قالب ۳ قرارداد تجمیع شود اما این طرح به درستی اجرا نشد و با گذشت چهار سال همچنان کارگران با مشکلات فراوانی مواجه هستند.
ماهها اعتراض به فساد و معوقات مزدی
اعتراض کارگران راه آهن به دلیل فساد در مدیریت و معوقات مزدی ماهها است ادامه دارد، اما تاکنون مشکلات آنها پیگیری و برطرف نشده و در وضعیت سختی مشغول به کار هستند. یکی از کارگران ابنیه فنی تراورس می گوید: «جدا از مشکلاتی که در پرداخت مزدی وجود دارد، کارگران با مشکل بیمه تکمیلی هم مواجه هستند. با وجود آن که کارفرما همه کارگران را تحت پوشش بیمه تکمیلی قرار داده است و هر ماه مبالغی از حقوق کارگران بابت بیمه تکمیلی کسر میشود اما کارگران از خدمات بیمه تکمیلی به دلیل آنچه واریز نشدن حق بیمه تکمیلی به حساب شرکت بیمهگر عنوان میشود، بهرهمند نیستند.»
به گفته او، «خصوصیسازی بدون کارشناسی» در سالهای اخیر مشکلات زیادی برای صنعت ریلی، از جمله در بخش نگهداری از خطوط راهآهن به وجود آورده است و موفقترین واحدهای تولیدی کشور بعد از واگذاری، با ورشکستگی و مشکلات مالی مواجه شدهاند که دامنه این مشکلات به مسایل اجتماعی هم کشیده شده است.
شرکت تراورس یکی از بزرگترین شرکتهای اقماری راهآهن است که با حدود هفت هزار نیروی کار، در زمینه تولید تراورس و خدمات فنی مهندسی در نواحی مختلف ریلی کشور فعالیت دارد. این شرکت تا پیش از واگذاری مجدد توسط قوه قضاییه به بخش خصوصی، در مالکیت «گروه سرمایه گذاری امیرمنصور آریا» (مهآفرید خسروی) بود.