آنچه در پی میآید گزارش ماهانه و اجمالی از وضعیت حقوق بشر در ایران در دوره زمانی فروردین ماه ۱۴۰۰ است که به همت نهاد آمار، نشر و آثار مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران تهیه شده است، این گزارش با توجه به حجم محدود آن و نیز به دلیل عدم اجازه فعالیت گروههای مستقل مدافع حقوق بشر در ایران نمیتواند بازتاب بی نقص وضعیت حقوق بشر در ایران باشد.
لازم به یادآوری است بخش آمار این تشکل بهصورت سالانه گزارش مفصلتر خود را به اشکال آماری و تحلیلی از وضعیت حقوق بشر در ایران منتشر میکند.
خلاصه آنچه گذشت:
اخبار نقض حقوق بشر در فروردین ۱۴۰۰ با قریب به ۱۴ مورد اعدام، محکومیتهای متعدد، احضارها، نقض گسترده حقوق زندانیان، نقض پایدار آزادی بیان، تجمعات کارگران بخصوص در زمینه معوقات مزدی و موارد دیگری که در استانهای مختلف رخ داد، همراه بود. این گزارش بر مبنای اطلاعاتی گردآوری شده که صحت آنها به احراز رسیده است
اعدام
فروردین ماه با قریب به ۱۴ مورد اعدام همچنان بازگو کننده نقض حق حیات در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران است. بنا بر گزارش نهادهای بینالمللی، ایران به تناسب سرانه جمعیت و میزان اعدام، رتبه نخست اعدام شهروندان خود در دنیا را دارد. از مهمترین رویداد ها در این باره میتوان به اجرای حکم اعدام محمد کریم محمدپور، احد نعمت وند و صادق محی در زندان ارومیه که پیشتر از بابت اتهامات مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده بودند، اشاره کرد.
در ماه سپری شده، حکم اعدام دو زندانی در زندان بابل، صفر رحیمی در زندان تایباد و یوسف رشو هشتیان در زندان ارومیه به اجرا درآمد.
به علاوه، حمیدرضا امیری صفت (حمید صفت) خواننده رپ به اتهام قتل و یک متهم به تجاوز توسط دادگاه کیفری تهران به اعدام محکوم شدند.
بیش از ۷۵ درصد اعدام های صورت گرفته در ایران توسط دولت یا نهاد قضایی اطلاع رسانی نمیشوند که نهادهای حقوق بشری اصطلاحا آن را اعدام “مخفیانه” میخوانند.
آزادی اندیشه و بیان
در فروردین ماه، بسان گذشته بازداشت متهمان بصورت متعدد گزارش شد که از میان این گزارشات میتوان به بازداشت آیدین مرادخانی در ارومیه، مصطفی حسینی طباطبایی در تهران، یک شهروند در نیکشهر، خانواده برخی از کشته شدگان اعتراضات در اصفهان اشاره کرد.
لازم به ذکر است، شهلا جهانبین، کنشگر مدنی و یکی از امضاکنندگان نامه درخواست استعفای علی خامنهای، یک روز پس از آزادی از زندان، صبح روز سه شنبه ۱۷ فروردین ماه بازداشت و به زندان اوین بازگردانده شد. وی روز ۱۶ فروردین ماه با اعلام مسئولان زندان مبنی بر تائید گواهی عدم تحمل حبس از زندان اوین آزاد شده بود.
در ماه سپری شده محکومیت های متعددی صورت گرفت که از این تعداد می توان به محکومیت گلرخ ایرایی به یک سال حبس و ۲ سال محرومیتهای مختلف اجتماعی، آرشام رضایی، محمد ابوالحسنی و شکیلا منفرد، در یک پرونده مشترک به مجموعا ۶ سال و ۴ ماه حبس، حسین کمانگر به ١۵ سال حبس، ماهان جلال دوست به ۱ سال حبس تعزیری و ۲ سال ممنوعیت خروج از کشور، ۲ سال محرومیت از عضویت در احزاب، گروهها و دستهجات سیاسی و ضبط خودرو شخصی، تلفن همراه و کامپیوتر به نفع دولت، شورش عبدالله نژاد، نجم الدین سخنور و صلاح آجی مجموعا به ۱۵ سال حبس و اشاره کرد.
طبق قانون، قاضی نباید کسی را احضار یا جلب کند، مگر آن که دلایل کافی داشته باشد. اگرچه ممکن است کسی که در مظان اتهام قرار گرفته است، پس از پایان دادرسی، تبرئه شود، اما همین زدن برچسب اتهام به دیگری باید دلیل داشته باشد. قاضی در صورت سهلانگاری در این مورد، خود مشمول محکومیت انتظامی میشود. اما در این حیطه معیارهای مراجع قضایی ایران متناقض با موازین حقوق بشری است.
از این قرار، محمدهادی عرفانیان کاسب و مهدی سلیمی به دادگاه انقلاب تهران احضار شدند.
همچنین، عرفان مرتضایی و ژیلا کرم زاده مکوندی جهت تحمل حبس به مراجع قضایی احضار شدند. حسین قشقایی نیز جهت تحمل حبس به زندان تهران بزرگ منتقل شد.
زندان
در ماهی که گذشت، میثم بهرام آبادی، زندانی سیاسی سابقبه دلیل ضرب و شتم از ناحیه سر در زمان بازجویی، دچار مشکل بینایی و آسیب به قرنیه چشم شده است. در مراجعه وی به پزشک متخصص به او گفته شده است که در اثر ضربه، قرنیه چشم او به شدت آسیب دیده و باعث ضعف بینایی در هر دو چشم او شده است.
لازم به ذکر است، یوسف کاری، فعال ترک (آذربایجانی)محبوس در زندان اردبیل، توسط ماموران گارد زندان و وحید خزایی، محبوس در زندان اوین، توسط مسئولین اندرزگاه ۸ این زندان مورد ضرب و شتم قرار گرفتند.
همینطور، زهره سرو، روز دوشنبه ۱۶ فروردینماه پس از اجرای حکم شلاق از زندان قرچک ورامین به مرخصی اعزام شد. اجرای حکم ۷۴ ضربه شلاق این زندانی سیاسی در شرایطی است که پیشتر این مجازات به جزای نقدی تبدیل شده و پس از الصاق فیش واریزی، این بخش از پرونده مختومه اعلام شده بود. با این حال حکم شلاق پیش از خروج از زندان با تهدید به جلوگیری از اعزام به مرخصی اجرا شده است.
به علاوه، سعید اقبالی و عبدالرسول مرتضوی از زندان اوین به زندان رجایی شهر کرج تبعید شدند.
گفتنی است، حسین هاشمی و مسیب رئیسی یگانه روز جمعه ۱۳ فروردین ماه، با پایان ایام مرخصی به زندان اوین بازگشتند و به زندان تهران بزرگ منتقل شدند.
به علاوه، روز سه شنبه ۲۴ فروردین ماه، امیرسالار داودی، وکیل دادگستری به دلایل نامعلومی از زندان اوین به زندان رجایی شهر کرج منتقل شد.
همچنین، ناهید تقوی، شهروند دو تابعیتی ایرانی-آلمانی روز دوشنبه ۱۶ فروردینماه، از بند زنان زندان اوین، مجددا به بازداشتگاه اطلاعات سپاه موسوم به بند دو الف این زندان منتقل شد. این انتقال در حالی صورت گرفته است که خانم تقوی پیش از انتقال به بند زنان زندان اوین به مدت ۵ ماه در بازداشتگاه این نهاد امنیتی به سر برده است.
به جز این، انسیه دائمی خواهر آتنا دائمی، با انتشار یادداشتی در صفحه شخصی خود با اشاره به انتقال وی به بند عمومی زندان لاکان رشت گفته است که به دستور مسئولان زندان، زمان استفاده از تلفن برای آتنا محدود شده و به دلیل ممانعت او از پوشیدن چادر، از رفتن به کارگاه نیز محروم شده است. همچنین یک زندانى موظف است تمام مدت در کنار آتنا باشد.
از طرفی، مریم اکبری منفرد، زندانی سیاسی یک روز پس از تبعید به زندان سمنان و پس از بازجویی توسط ماموران اداره اطلاعات بدون رعایت اصل تفکیک جرائم، در نبود امکانات بهداشتی و بدون دسترسی به لوازم شخصی به بند عمومی این زندان منتقل شده است. خانم اکبری منفرد در تاریخ ۱۹ اسفندماه از زندان اوین به زندان سمنان تبعید شد. او که دوازدهمین سال از دوران محکومیت خود را سپری میکند تاکنون بدون حتی یک روز مرخصی در زندان بسر برده است.
به علاوه، وحید افکاری و حبیب افکاری، زندانیان سیاسی محبوس در زندان عادل آباد شیراز از حدود ۷ ماه قبل در بند عبرت که از آن به عنوان بند دربسته نیز یاد میشود، نگهداری می شوند. با وجود پیگیری ها و درخواست های مکرر برادران افکاری و خانواده آنان با کارشکنی مسئولان و علیرغم وعده دادستان از انتقال این دو زندانی به بند سیاسی جلوگیری شده است. وحید و حبیب افکاری کماکان از حق برقراری تماس تلفنی و رسیدگی پزشکی مناسب محروم هستند.
علاوه بر این، محمد ایران نژاد، شهروند ساکن تهران با گذشت بیش از یک ماه از زمان دستگیری کماکان در بازداشت به سر می برد. آقای ایران نژاد در تاریخ ۴ اسفندماه توسط نیروهای امنیتی در تهران بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.
در ماه سپری شده، میرسلطان امیری، محمد محمودی، ابراهیم نصیرخواه و مصطفی نصیرخواه جهت اجرای حکم اعدام به سلول های انفرادی زندان ارومیه منتقل شدند.
یکی از خطرخیزترین کانونهای شیوع ویروس کرونا زندانها هستند. قشر زندانیان کمتر مورد توجه افکار عمومی و مسئولین قرار می گیرند.
در فروردین ماه، تست کرونای بکتاش آبتین از اعضای کانون نویسندگان ایران محبوس در بند ۸ زندان اوین مثبت اعلام شد.
همچنین، ۱۲ فروردین ماه، هرانا گزارشی تحت عنوان “نگرانی از گسترش بیماری کرونا در زندان اوین در سایه ضعف مدیریت” منتشر کرد.
حق درمان و رسیدگی پزشکی همواره از مهمترین موارد نقض حقوق زندانیان در ایران به شمار میرود.
از این قرار، افشین بایمانی در زندان رجایی شهر کرج و حمیدرضا کوهکن در زندان زاهدان از دریافت خدمات درمانی محروم بودند.
با وجود خطرهای موجود، محرومیت زندانیان عقیدتی و سیاسی از اعزام به مرخصی به وفور گزارش شده است، که از مهمترین آنها میتوان به آرش نصری، زندانی سیاسی با وجود درگذشت فرزندش و امیرسالار داودی، محبوسین در زندان رجایی شهر کرج اشاره کرد.
لازم به ذکر است، مهران رئوف، فعال کارگری با گذشت ۶ ماه از زمان دستگیری کماکان به صورت بلاتکلیف در یکی از سلول های انفرادی بازداشتگاه اطلاعات سپاه، موسوم به بند ۲ الف زندان اوین بسر میبرد.
گفتنی است، کیوان صمیمی، سردبیر نشریه ایران فردا و از بازداشت شدگان روز جهانی کارگر محبوس در زندان اوین روز یکشنبه ۲۹ فروردینماه، از بابت پروندهای که در دوران حبس علیه وی گشوده شده به دادسرای اوین احضار شد. آقای صمیمی به دلیل اجبار به پوشیدن لباس زندان در زمان انتقال از رفتن به دادسرا امتناع کرده است.
اقلیت های ملی و مذهبی
اتنیک ها در فروردین ماه نیز زیر فشار فزاینده بازداشتها و احضارها بودند.
در ماه سپری شده، صلاح گوری (بهرامیان) در اشنویه، فردین مولودی و سروک ابوالقاسمی در سنندج، راشد ترکمانی در سیریک و عالم رئیسی در فنوج بازداشت شدند.
همچنین، آرام نیکپی، روز سهشنبه ۳ فروردینماه پس از احضار و مراجعه به اداره اطلاعات مریوان، بازداشت شد. به علاوه، ۱۴ شهروند اهل شهرستان مریوان به اداره اطلاعات این شهر احضار و مورد بازجویی قرار گرفتند.
همینطور، سجاد شهیری، فعال ترک (آذربایجانی) روز شنبه ۱۴ فروردین ماه، پس از حضور در واحد اجرای احکام دادسرای شهرستان نقده بازداشت و جهت تحمل دوران محکومیت خود به زندان این شهر منتقل شد.
لازم به ذکر است، زینال تنهایی و علیرضا فرشی دیزج یکانفعالین ترک (آذربایجانی)، به ترتیب به پرداخت پانصد هزار تومان جزای نقدی و ۵۰ ماه حبس تعزیری، ۲ سال محرومیت از عضویت در دستجات، احزاب و گروه ها و کار اجباری به مدت ۲ ماه و ۴ ساعت در بخش بازیافت شهرداری شهر تهران محکوم شدند.
اعمال فشار و تهدید اقلیتهای مذهبی در این ماه نیز ادامه داشت.
در ماهی که سپری شد، بهروز فرزندی اردکانی، سعید اتحاد، قاسم معصومی، سیامک هنرور، سروش آبادی، صدیقه اقدسی و عالیه فروتن شهروندان بهائی ساکن شیراز بازداشت شدند.
به علاوه، معین محمدی شهروند بهائی به ۳ سال و ۳ ماه حبس و حامد علی مشکوه، شهروند سنی مذهب به ۲۶ سال حبسمحکوم شدند.
در این ماه، منازل ویلیام ممتازیان، هایده فروتن و کرامت نیک آیین توسط نیروهای امنیتی تفتیش و تعدادی از لوازم شخصی آنان از جمله کامپیوتر، تلفن های همراه، کتب، آثار و تصاویر مرتبط با آئین بهائی ضبط شد.
علاوه بر این، روز سهشنبه ۱۷ فروردینماه، نیکا پاکزادان، ساناز اسحاقی، نکیسا حاجی پور و نغمه ذبیحیان، چهار شهروند بهائی ساکن مشهد، پس از حضور در واحد اجرای احکام دادسرای این شهر بازداشت و جهت تحمل دوران محکومیت به زندان وکیل آباد مشهد منتقل شدند.
از طرفی، هومن خوشنام، الهام سلمان زاده، پیام شبانی، کیانوش سلمان زاده، سروش آگاهی، پروان معنوی، جمیله پاکرو، پیمان معنوی و ندا شبانی، ۹ شهروند بهائی ساکن شهرهای اندیشه و کرج جهت اجرای حکم حبس احضار شدند.
لازم به ذکر است، پرونده قتل عطاالله رضوانی، شهروند بهائی بندرعباس، ۸ سال پس از واقعه، به دلیل اعتقاد مقتول به دین بهایت، جهت رسیدگی مجدد به شعبه ۶ بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب بندرعباس ارجاع شد.
حقوق کودک
برای برخی از نوجوانان، هنگامی که رشد و بلوغ طبیعی آنها با وقایع ناراحت کننده ای همراه شود، ممکن است برای آنها بسیار سخت و تحمل ناپذیر باشد. احساسات بسیار قوی همراه با ترس، استرس، سردرگمی، عدم اطمینان، فشار برای موفقیت و همچنین بدست آوردن توانایی فکر کردن در مورد اتفاقات به روش جدید، برتوانایی حل مسئله و نحوه تصمیم گیری نوجوانان تاثیر می گذارد، گاهی این فشارها ذهن خام و بی تجربه ی کودک را به سمت خودکشی برای رهایی از موقعیت مذکور سوق می دهد. سهم نوجوانان ایرانی از خودکشیهای سالانه از سوی سازمان پزشکی قانونی بیش از ۷ درصد اعلام شده است.
در این ماه، یک نوزاد ۱۷ ماهه در شهرری توسط پدرش مورد آزار جنسی قرار گرفت و پس از انتقال به بیمارستان جان باخت. پزشکی قانونی علت مرگ این نوزاد را خونریزی داخلی ناشی از آزار جنسی اعلام کرده است.
ماهی که گذشت، در پی آزار جنسی دو کودک خردسال توسط نگهبان سد گلستان، در اوایل فروردین ماه، جمع کثیری از مردم شهرستان گنبد کاووس در اعتراض به این رخداد در مقابل دادگستری این شهرستان دست به تجمع زدند. اعتراض مردم پس از آن در مناطق مختلف این شهرستان ادامه یافت که رییس دادگستری گنبد کاووس ضمن «شایعه» خواندن تجاوز به دو کودک، از تفهیم اتهام «آدم ربایی» در خصوص متهم به تجاوز خبر داد و گفت که افرادی با استفاده از فضای مجازی قصد تهییج مردم را داشتند و معترضان را به برخورد تهدید کرد. در جریان اعتراضات شماری از شهروندان معترض نیز بازداشت شدهاند.
به جز این، دو نوجوان از جمله یک قربانی کودک همسری در کامیاران و تایباد از طریق حلقآویز کردن و بلعیدن قرص برنج اقدام به خودکشی کردند و جان باختند.
به علاوه، روز پنجشنبه ۲۶ فروردین ماه، یک دختر نوجوان ۱۷ ساله قربانی کودک همسری در گنبدکاووس، پس از مرگ تنها فرزندش، بر اثر افسردگی شدید دست به خودسوزی زد و جان خود را از دست داد.
در ضمن، روز یکشنبه ۲۲ فروردین ماه، یک دختر ۱۱ ساله در تهران از طریق حلق آویز کردن، اقدام به خودکشی کرد و جان خود را از دست داد.
لازم به ذکر است، یک دختر نوجوان ۱۴ ساله در تهران، پس از آنکه از جانب پدرش وادار به ازدواج با مردی شده بود، از خانه فرار کرد و به صورت رسمی و قانونی خود را به عقد پسری تقریبا ۱۸ ساله درآورد.
از سوی دیگر، روز جمعه ۲۰ فروردین ماه، عدم نظارت بر وجود حفاظ استاندارد و علائم هشدار، موجب غرق شدن دو نوجواندر یک استخر کشاورزی در شهرستان نیشابور شد.
زنان
در ماهی که گذشت، روز دوشنبه ۲۳ فروردینماه، یک زن جوان در کرج به علت درخواست طلاق، بر اثر ضربات متعدد چاقو توسط همسرش به قتل رسید.
همچنین، روز چهارشنبه ۴ فروردینماه، یک زن جوان در پی اختلافات خانوادگی توسط همسرش در تهران به قتل رسید.
به علاوه، شامگاه جمعه ۱۳ فروردین، دو مرد در تهران با هدف سرقت به منزل شخصی یک زن ورود کرده و وی را مورد تجاوزقرار دادند. به دنبال شکایت این زن و تشکیل پرونده قضایی، پیگیری برای بازداشت این افراد ادامه دارد.
گفتنی است، روز پنجشنبه ۵ فروردینماه، یک زن در شهرستان سنندج در پی اختلافات خانوادگی اقدام به خودسوزی کرد و جان خود را از دست داد.
در فروردین ماه، رها (راحله) عسکری زاده، روزنامه نگار، عکاس و فعال حوزه زنان طی ابلاغیه ای جهت تحمل دوران محکومیت خود به واحد اجرای احکام دادسرای اوین احضار شد. خانم عسکری زاده پیشتر در مرحله بدوی توسط دادگاه انقلاب تهران به ۲ سال حبس تعزیری، ۲ سال ممنوعیت خروج از کشور، ۲ سال ممنوعیت از فعالیت در فضای مجازی و ۲ سال ممنوعیت از فعالیت در گروههای سیاسی و مطبوعات محکوم شد و این حکم عینا به تایید دادگاه تجدیدنظر استان تهران رسید.
کارگران و اصناف
در ماهی که سپری شد ۷۴ کارگر در سایه فقدان ایمنی محیط و شرایط کار در اقصی نقاط کشور دچار حادثه شدند. ایران در زمینه رعایت مسائل ایمنی کار در میان کشورهای جهان رتبه ۱۰۲ را به خود اختصاص داده که رتبه بسیار پایینی است.
در فروردین ماه، عدم رعایت ایمنی کار ۴۴ کارگر را مصدوم و ۳۰ تن دیگر را به کام مرگ کشاند.
از اخبار مرتبط در این حوزه می توان به مرگ و مصدومیت ۱۳ کارگر در تهران، رشت و اراک، مرگ یک کارگر و مصدومیت ۵ آتشنشان در سردشت و قم، مرگ و مصدومیت ۳ کارگر در آشتیان، اصفهان و کاشان، مرگ و مصدومیت ۵ کارگر در سنندج، بوکان و فاریاب، مرگ یک پاکبان در تبریز، مرگ و مصدومیت دو کارگر و دو تن از پرسنل اورژانس در مشهد، نقده و نجف آباد، مرگ ۲ کارگر در خرمشهر و مرگ ۳ کارگر در آذربایجان شرقی، کرمانشاه و اهواز اشاره کرد.
در ماهی که گذشت، روز شنبه ۱۴ فروردینماه، اسماعیل گرامی کارگر بازنشسته، توسط نیروهای امنیتی در منزل شخصی اش در تهران بازداشت و روز پنجشنبه ۱۹ فروردین ماه، به قرنطینه زندان تهران بزرگ منتقل شد. گفته می شود بازداشت این شهروند همراه با تفتیش منزل صورت گرفته و مامورین برخی از لوازم شخصی آقای گرامی و خانواده اش از جمله ۵ دستگاه موبایل را ضبط و با خود برده اند.
علاوه بر این، بتول امینی دهیادگاری، شهروند و معلم ساکن مشهد روز دوشنبه ۱۶ فروردین ماه، توسط نیروهای امنیتی در منزل خود بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. ماموران در حین بازداشت اقدام به تفتیش منزل این شهروند کرده و برخی از وسایل شخصی او را ضبط کرده و با خود بردند.
از سوی دیگر، روز شنبه ۱۴ فروردینماه، جوانمیر مرادی فعال کارگری اهل کرمانشاه، توسط دادگاه انقلاب این شهر به یک سال حبس تعزیری محکوم شد.
به علاوه، ۱۲ تن از کارگران شرکت پتروشیمی پارس گلیکول عسلویه که مطالبات پرداخت نشده دارند، به دلیل آنچه مشارکت در اعتصاب عنوان شده، تعدیل شدند.
اگر چه که کارگر و کار انجام شده توسط او، دارای منزلت و جایگاه بسیار بالایست، ولی متاسفانه این جایگاه مورد توجه مسئولین، کارگزاران و کارفرمایان قرار نمی گیرد و در بسیاری از مواقع، این قشر ضعیف جامعه موفق به اخذ معوقات مزدی و رسیدن به مطالبات حداقلی خود نمی شوند، و یا بدون دلایل موجه از کار اخراج و یا تعدیل میشوند. به همین خاطر در بسیاری از موارد برای تحقق خواسته های خود ایجاد تجمعات اعتراضی را برمی گزینند.
در فروردین ماه، دستکم ۱۵۸ تجمع اعتراضی برگزار شد که از مهمترین آنها میتوان به تجمع اعتراضی کارگران نی بر شرکت هفت تپه، نیروهای تعدیل شده آتش نشانی شهرکرد، کارگران واحدهای تولیدی شن و ماسه در جوبجی رامهرمز، کارگران بازنشسته هتل لاله تهران، کارگران شرکت توزیع برق در تهران، کشاورزان شرق اصفهان، کارگران شهرداری های ویس و سوسنگرد، کارگران گروه ملی فولاد ایران، کارگران شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت تپه و کارگران آب و فاضلاب اهواز اشاره کرد.
افزون بر این، بازنشستگان و مستمری بگیران تامین اجتماعی در شهرهای تهران، ایلام، کرج، خرم آباد، تبریز، زنجان، شوش، رشت، ساری، اهواز، اراک، اردبیل، بجنورد، اصفهان، قزوین، کرمان، کرمانشاه، مشهد، نیشابور، نوشهر، سنندج، شاهرود، شیراز و شوشتر، معلمان فارغ التحصیل دانش سرا ها در تهران، مربیان پیشدبستانی شهرستان ایذه، کسبه زنجان و داروسازان در همدان، رشت، اصفهان، تهران، مشهد، شیراز و چهار محال و بختیاری برای تحقق خواسته های خود دست به تجمعات اعتراضی زدند.
در این ماه معوقات مزدی متعدد بسان گذشته در جریان بود. از جمله اخبار در این حیطه میتوان به معوقات مزدی کارگران شهرداری سی سخت، کارگران شهرداری بوشهر و شرکت یاران ساختار آذر، دامداران بشرویه و کارگران شهرداری بندر لنگه، کارگران راه آهن سیاه بیشه لوشان و کارگران شهرداری سریشآباد و روغن نباتی جهان اشاره کرد.
بهداشت و محیط زیست
در این ماه، دو محیط بان به نامهای مهدی مجلل و میکاییل هاشمی در منطقه حفاظت شده “فیله خاصه” استان زنجان در درگیری با متخلفان و بر اثر اصابت گلوله سلاح جنگی، جان خود را از دست دادند.
افزون بر این، دو جنگلبان در حین مقابله با متخلفان محیط زیستی مصدوم شدند. یکی از مامورین منابع طبیعی از ناحیه دست و پا مصدوم و جنگلبانان دیگر نیز دچار مصدومیت سطحی شد.
لازم به ذکر است، سه محیط بان با شکایت یک شکارچی غیرمجاز توسط دادگاه تجدیدنظر استان مازندران مجموعا به ۹ سال حبس و انفصال از خدمت محکوم شدند.
در ماهی که گذشت، ویدیویی در فضای مجازی منتشر شده است که در آن فردی در تهران اقدام به حیوان آزاری از طریق بستن یک قلاده سگ به وانت در حال حرکت خود کرده است. این اقدام باعث واکنش منفی بسیاری از کاربران و فعالان حوزه محیط زیست شده است.
حق بر محیط زیست و مبانی فلسفی آن، از قواعد حقوق بشر و حقوق طبیعی نشأت گرفته شده است. ابتدایی ترین حق طبیعی انسان در این کره خاکی، «حق حیات» است. اما طی دهه های اخیر به دلیل استفاده بی رویه از منابع طبیعی، عدم نظارت و توجه به مباحث زیست محیطی و الگوهای صحیح، محیط زیست طبیعی به شدت مورد صدمه واقع شده است. هرانا در این حوزه گزارشاتی از هفته اول، دوم ، سوم و چهارمبا هدف آگاهی سازی گردآوری کرده است.
خشونت نظامی و قضایی و امنیت شهروندان
در ماهی که سپری شد، یک کولبر در بانه، دو کولبر در نوسود، یک سوختبر در خاش، یک کولبر در اشنویه و دو کولبر در سردشت و بانه بر اثر شلیک مستقیم نیروهای نظامی کشته و زخمی شدند.
علاوه بر این، ابراهیم عطشانی و مصطفی حرگانى، شهروندان اهل شوش، روز جمعه ۶ فروردینماه در پی نقض قوانین بکارگیری سلاح نیروهای بسیج زخمی شدند و پس از انتقال به بیمارستان آقای عطشانی جان خود را از دست داد. گفته میشود که خانواده آنان تحت فشار نیروهای امنیتی قرار گرفتهاند.
به جز این، روز سه شنبه ۲۴ فروردین ماه، ویدئویی در شبکه های اجتماعی منتشر شده که در آن نیروی انتظامی بابل اقدام به بازداشت خشونت آمیز یکی از مصدومین جنگ ایران و عراق می کند. در این ویدئو شهروند مذکور که دچار ضایعه نخاعی است سعی دارد به دلیل بی توجهی مسئولان شهری، معبری را برای عبور خود مناسب سازی کند.
لازم به ذکر است، روز ۲۷ فروردین ماه، هرانا گزارشی تحت عنوان “ارائه داروی تاریخ مصرف گذشته به مبتلایان ویروس اچ آی وی با برچسب تاریخ جعلی” منتشر کرد.
گفتنی است، از روز پنجشنبه ۲۶ فروردینماه تا جمعه، تنها در طول یک روز، ۸۴ نفر در تهران اقدام به خودکشی کردهاند و از میان آنها دستکم ۱۲ تن جان خود را از دست دادهاند. این اقدام به خودکشی ها از طریق روشهای گوناگونی از جمله، خودزنی، حلق آویز کردن، مسمومیت عمومی و مسمومیت از طریق مصرف دارو صورت گرفته و از کودک تا میانسال میان این افراد دیده میشود.
ایران از معدود کشورهایی است که کماکان از مجازات های تحقیرآمیز استفاده می کند. این در حالی است که میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی صراحتا استفاده از مجازات های غیر انسانی و موهن از جمله اعدام و شلاق را ممنوع کرده است.
از این قرار، شش متهم اقتصادی در تهران و دو متهم دیگر در مشهد به ضربات شلاق محکوم شدند.
با وجود گذشت ۳۲ سال از جنگ ۸ ساله بین ایران و عراق، هنوز مین های به جا مانده از آن دوران، در مناطق مرزی غرب، جنوب غرب و شمال غرب ایران شامل استانهای آذربایجان غربی، کردستان، ایلام، کرمانشاه و خوزستان، جان شهروندان را تهدید می کنند.
از این قرار در فروردین ماه، یک زن ۴۰ ساله در شهرستان قصرشیرین، بر اثر انفجار مین برجای مانده از جنگ ایران و عراق و چهار شهروند در سراوان بر اثر انفجار بمب صوتی، کشته و زخمی شدند.
افزون بر این، ۳۱ شهروند در یک مهمانی خصوصی در یک کافی شاپ واقع در بندر ماهشهر و ۱۳ شهروند در یک کافه رستوران در تهران بازداشت شدند. لازم به ذکر است کافی شاپ و رستوران مذکور نیز پلمب شده اند. ورود به حریم خصوصی شهروندان و مداخله در امور فردی آنان از جمله انتقاداتی است که به نظام قضایی و انتظامی ایران وارد است.
۱– گزارشاتی که توجهات زیادی به خود جلب کرد
در این بخش سعی شده به گزارشهایی از نقض حقوق بشر در فروردینماه که با حساسیت و توجه بیشتری از سوی افکار عمومی مواجه شدند، اشاره شود. بدیهی است که این توجه بیشتر، الزاماً به معنی شاخص بودن این دسته از گزارشها به لحاظ حجم نقض حقوق بشر در ایران نیست.
از مهمترین اخبار که در این ماه بازتاب بسیار گستردهای در کشور داشت، به مرگ نوزاد ۱۷ ماهه در پی آزار جنسی توسط پدرش، آزار جنسی دو کودک خردسال توسط نگهبان سد گلستان، محکومیت گلرخ ایرایی به یک سال زندان و ۲ سال محرومیتهای مختلف اجتماعی، محکومیت حمیدرضا امیری صفت (حمید صفت) به حکم اعدام، بازداشت خانواده برخی از کشته شدگان اعتراضات، در مسیر بازگشت از مزار سردار اسعد بختیاری در اصفهان، آسیب قرنیه چشم و کاهش بینایی میثم بهرام آبادی، بر اثر ضرب و شتم در بازجویی و تبعید امیرسالار داودی، از زندان اوین به زندان رجایی شهر کرجمیتوان اشاره کرد.
۲– گزارشاتی که علیرغم اهمیت با بیتوجهی روبرو شدند
در مقابل بخش قبل، بسیاری از گزارشهای حقوق بشری، اساساً با کم توجهی و بعضاً بیتوجهی رسانهها و افراد فعال در شبکههای اجتماعی که به هر ترتیب تشکیلدهندهی قسمتی از افکار عمومی هستند روبهرو شدند. گفتنی است این نوع کمتوجهیهای بعضاً غیر تعمدی یا بعضاً تبعیضات هدفمند، زمینه بیشتری از تداوم و گسترش نقض حقوق بشر را فراهم میآورد.
از مهمترین خبرها که در این ماه با بی توجهی رسانه ها و مردم روبرو شدند، میتوان به مصدومیت دو جنگلبان در مقابله با متخلفان محیط زیستی در بابل، انتقال دستکم ۶ زندانی جهت اجرای حکم اعدام به سلول انفرادی در زندان ارومیه و قتل یک زن توسط همسرش در کرج اشاره کرد.
Hoghoghebashar.iran 