سردار عثمان بکر، رحمی تورگوت، سیروان محمودی، وفا اسدی، محمد قنبردوست و سیامک اشرفی، شش زندانی سیاسی امروز جمعه ۱ فروردین‌ماه از زندان ارومیه آزاد شدند. این آزادی‌های زودهنگام به مناسبت عید نوروز و تحت عنوان عفو به مناسبت فرا رسیدن عید نوروز و با توجه به بحران شیوع ویروس کرونا در کشور صورت گرفته است. زندانیان سیاسی که بیش از ۵ سال محکومیت دارند شامل این عفو نمی‌شوند.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، امروز جمعه ۱ فروردین‌ماه ۱۳۹۹، سردار عثمان بکر، رحمی تورگوت، سیروان محمودی وفا اسدی، محمد قنبردوست و سیامک اشرفی، شش زندانی سیاسی از زندان ارومیه آزاد شدند.

سردار عثمان بکر، زندانی کرد تبعه عراق که از ده سال پیش بصورت قانونی در ایران زندگی می‌کند در سال ۹۵ به اتهام “عضویت در یکی از گروه‌های مخالف نظام با ایدئولوژی مذهبی” به تحمل ۵ سال حبس محکوم و روانه زندان ارومیه شد. این زندانی سنی مذهب تابستان ۹۷ پس از انتقال از زندان به بازداشتگاه اداره اطلاعات شهر ارومیه با پرونده جدیدی تحت عنوان “تبلیغ علیه نظام” از زندان روبرو شد. وی پس از تحمل ۱۰ روز سلول انفرادی و بازجویی به زندان بازگردانده شد. این زندانی تبعه عراق، شهریورماه ۹۷ در شعبه ۳ دادگاه انقلاب به اتهام “تبلیغ علیه نظام” محاکمه و به تحمل یکسال حبس دیگر محکوم شد.

رحمی تورگوت، زندانی سیاسی ترکیه‌ای در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۶ جهت دیدار با تعدادی از اقوام و آشنایان خود در ارومیه بصورت قانونی وارد خاک ایران شده بود. وی دو روز پس از ورود به ایران توسط نیروهای امنیتی در منزل یکی از اقوامش بازداشت شد. وی به مدت یک ماه در بازداشتگاه نیروهای امنیتی تحت بازجویی بود و نهایتا در تابستان همان سال توسط شعبه دوم دادگاه انقلاب ارومیه از بابت اتهام “اقدام علیه امنیت ملی از طریق عضویت در یکی از گروه های مخالف نظام” به ۵ سال حبس محکوم شد. این حکم نهایتاً در شعبه ۱۳ دادگاه تجدید نظر استان آذربایجان غربی عیناً تایید شد. رحمی تورگوت اهل شهر یوکس اوا (گه‌ور) واقع در استان مرزی هَکاری در جنوب شرقی ترکیه است.

محمد قنبردوست، حدود یک هفته پس از حملات خردادماه سال ۹۶ به مجلس شورای اسلامی تهران بازداشت و طی حکمی توسط شعبه ۲ دادگاه انقلاب ارومیه به تحمل ۴ سال حبس محکوم شد. اتهام مطروحه علیه وی «همکاری با گروه‌های تکفیری» عنوان شده بود.

سیامک اشرفی اشگه سو، در خردادماه ۱۳۹۵ توسط نیروهای امنیتی بازداشت و توسط شعبه ۲ دادگاه انقلاب ارومیه به اتهام “عضویت در یکی از گرو‌ه‌های مخالف نظام” به تحمل ۵ سال و به اتهام “فرار از خدمت سربازی” به تحمل ۸ ماه حبس تعزیری محکوم شد.

وفا اسدی (اسعدی)، فرزند نبی، در تاریخ ۱ دی ۱۳۹۵ بازداشت و از آن زمان برای تاکنون تحمل ۵ سال محکومیت در زندان ارومیه بسر می‌برد.

سیروان محمودی اقدم، فرزند اسماعیل پیشتر در مرحله بدوی به اتهام «عضویت در گروه دولت اسلامی “داعش”» به ۵ سال حبس تعزیری محکوم شد.

این آزادی‌های زودهنگام به مناسبت عید نوروز و تحت عنوان عفو به مناسبت فرا رسیدن عید نوروز و با توجه به بحران شیوع ویروس کرونادر کشور صورت گرفته است. پیشتر رئیس قوه قضاییه طی نامه ای خطاب به آیت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی، علاوه بر مناسبت فرا رسیدن عید نوروز با اشاره به بحران شیوع ویروس کرونا، خواهان اعطای «عفو» به بخشی از زندانیان کشور، شده بود که این درخواست با موافقت آقای خامنه ای اجابت شد. زندانیان سیاسی که بیش از ۵ سال محکومیت دارند شامل این عفو نمی‌شوند.

در ساعات پایانی پنجشنبه ۲۹ اسفند ماه ۱۳۹۸, علیرضا فرشی, فعال ملی مدنی محبوس در سلول انفرادی بند امنیتی ۲۰۹ وزارت اطلاعات واقع در زندان اوین پس از اتمام مراحل بازجوئی به بند ۴ این زندان منتقل شد. این فعال ملی مدنی در تاریخ ۱۸ دی ماه توسط ماموران وزارت اطلاعات در محل کار خود بازداشت و از آن زمان تا تاریخ مذکور تحت بازجوئی بوده است. 

به گزارش حقوق بشر در ایران, شامگاه پنجشنبه ۲۹ اسفند ماه ۱۳۹۸, علیرضا فرشی, فعال ملی مدنی, پس از اتمام مراحل بازجوئی در بند امنیتی ۲۰۹ وزارت اطلاعات واقع در زندان اوین به اندرزگاه ۴ این زندان منتقل شد. این فعال ملی مدنی پس از بازداشت در تاریخ ۱۸ دی ماه ۱۳۹۸ در محل کار خود توسط ماموران وزارت اطلاعات به زندان اوین منتقل شد. 

براساس این گزارش, این فعال ملی مدنی به مدت ۷۵ روز در سلول انفرادی بند امنیتی ۲۰۹ وزارت اطلاعات تحت بازجوئی قرار گرفت و پس از اتمام بازجوئی و تفهیم اتهام به بند ۴ زندان اوین منتقل شد. 

لازم به ذکر است, در تاریخ ۱۸ دی ماه ۱۳۹۸, علیرضا فرشی, فعال ملی مدنی ساکن تهران, در پی یورش ماموران لباس شخصی به محل کار این فعال ملی مدنی وی بازداشت و پس از ضبط اقلامی از قبیل گوشی تلفن همراه, این فعال ملی مدنی به مکان نامشخصی منتقل شده بود و خانواده و نزدیکان وی برای مدت زمان طولانی از محل نگهداری وی اطلاعی نداشتند. 

علیرضا فرشی, فعال ملی مدنی, پیش از بازداشت در تاریخ ۲ دی ماه ۱۳۹۸, به همراه “اکبر آزاد”، “بهنام شیخی” و “حمید منافیِ نادارلی”, سه تن دیگر از فعالان ملی مدنی به همراه “محمدرضا فقیهی”, وکیل مدافعشان پس از حضور در محل شعبه ۵۴ دادگاه تجدید نظر استان تهران به ریاست “قاضی بابائی” و و مستشار دادگاه “زنجانی”, از بابت رسیدگی به اتهام “مشارکت در تشکیل جمعیت به منظور برهم زدن امنیت کشور”, در مرحله تجدید نظر خواهی برگزار شده بود دفاعیات خود را به دادگاه ارائه کرده بودند. 

در تاریخ ۱ دی ماه ۱۳۹۸, حقوق بشر در ایران, با انتشار گزارشی با مضمون “چهار تن از فعالان ملی مدنی مورد محاکمه قرار خواهند گرفت”, برگزاری جلسه دادرسی بر پرونده “اکبر آزاد”، “علیرضا فرشی”، “بهنام شیخی” و “حمید منافیِ نادارلی”, چهار تن از فعالان ملی مدنی به همراه “محمدرضا فقیهی”, وکیل مدافع این افراد را اطلاع رسانی کرده بود. 

این افراد در اسفند ماه سال ۱۳۹۲, در نسیم شهر « اکبرآباد », توسط شعبه ۱ دادگاه انقلاب شهرستان از بابت اتهام “مشارکت در تشکیل جمعیت به منظور برهم زدن امنیت کشور”, مورد محاکمه قرار گفته بودند و به تحمل حبس تعزیری و تبعید محکوم شده بودند. در متن حکم صادره از سوی شعبه ۱ دادگاه انقلاب شهرستان بهارستان، قاضی دادگاه فهرستی طولانی از فعالیت‌های مسالمت‌آمیز علیرضا فرشی دیزج از جمله موارد زیر را به عنوان استناد خود برای صدور این حکم را لحاظ کرده است. شرکت در مراسم های خصوصی بزرگداشت روز جهانی زبان مادری در سالهای۱۳۹۳ و۱۳۹۴،ارتباط با فعالان شهرهای مختلف برای سازماندهی مراسم بزرگداشت روز جهانی زبان مادری و راه‌اندازی یک دادخواست آنلاین که از مقامات ‌می‌خواهد زمینه برگزاری مراسم بزرگداشت روز جهانی زبان مادری را فراهم کنند. دادگاه همچنین نقش علیرضا فرشی دیزج در ارسال نامه‌ای به دبیرکل یونسکو در تهران و درخواست کمک از این نهاد برای کسب مجوز برگزاری مراسم بزرگداشت روز جهانی زبانی مادری در تهران را مجرمانه تلقی کرده بود.

براساس دادنامه صادره از سوی شعبه ۱ دادگاه انقلاب شهرستان بهارستان, در مرحله بدوی؛ “علیرضا فرشی”، به تحمل ۱۵ سال زندان و دو سال اقامت اجباری در باغ‌ملک از توابع استان خوزستان, “اکبر آزاد” دیگر متهم این پرونده به تحمل ۱۰ سال حبس تعزیری و ۲ سال تبعید به شهرستان دره شهر از توابع استان ایلام, “بهنام شیخی” هم به تحمل ۱۰ سال حبس تعزیری و ۲ سال تبعید به مسجدسلیمان از توابع استان خوزستان و”حمید منافیِ نادارلی”  به تحمل ۱۰ سال حبس تعزیری و همچنین ۲ سال تبعید به شهرستان ازنا از توابع استان لرستان محکوم شدند. 

همچنین در تاریخ ۲ تیرماه ۱۳۹۸، علیرضا فرشی، فعال ملی مدنی, حسب پیام کوتاه دریافتی از سوی شعبه ۵۴ دادگاه تجدیدنظر استان تهران از بابت همین پرونده احضار شده بود که پس از حضور وی در محل شعبه دادگاه به وی گفته شد که جلسه دادرسی به زمان دیگری موکول شد. 

روز سه شنبه ۲۷ اسفند ماه ۱۳۹۸, شعبه ۱ دادگاه انقلاب سنندج, با صدور دادنامه ای آرمین اسپرلوس, ایرج رحیم زاده, فردین کریمی و آرمان وفایی, چهار تن از فعالان مدنی ساکن این شهرستان به میزان هر یک را به تحمل ۳ ماه و ۱ روز حبس تعزیری محکوم کرد. همچنین افشین شیخ الاسلامی, فعال مدنی ساکن این شهرستان از سوی شعبه مذکور به تحمل ۱ ماه حبس تعزیری محکوم شد. این احکام بطور شفاهی به ابلاغ وکلای این شهروندان رسید. 

به گزارش حقوق بشر در ایران بنقل از شبکه حقوق بشر کردستان, روز سه شنبه ۲۷ اسفند ماه ۱۳۹۸, آرمین اسپرلوس, ایرج رحیم زاده, فردین کریمی و آرمان وفایی, افشین شیخ الاسلامی, پنج تن از فعالان مدنی ساکن شهرستان سنندج که پیش از این توسط شعبه ۱ دادگاه انقلاب این شهرستان مورد محاکمه قرار گرفته بودند به تحمل ۳ ماه و ۱ روز حبس تعزیری محکوم شدند. همچنین افشین شیخ الاسلامی, دیگر فعال مدنی سامن سنندج از سوی شعبه مذکور به تحمل ۱ ماه حبس تعزیری محکوم شد. 

براساس دادنامه صادره از سوی شعبه ۱ دادگاه انقلاب سنندج, جملگی این ۵ فعال مدنی از بابت اتهامات “اجتماع و تبانی به قصد بر هم زدن امنیت کشور” و “عضویت در احزاب اپوزیسیون” تبرئه شدند و فقط از بابت اتهام  و “تبلیغ علیه نظام”, به تحمل این مدت حبسهای تعزیری محکوم شدند. 

لازم به ذکر است, افشین شیخ الاسلامی و آرمان وفایی در تاریخ ۲۸ بهمن ماه ۱۳۹۷, در سنندج توسط ماموران اداره اطلاعات این شهرستان بازداشت و به بازداشتگاه این ارگان امنیتی در سنندج منتقل شده بودند. افشین شیخ الاسلامی و آرمان وفایی, در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۳۹۷, پس از طی مراحل بازجوئی و تکمیل پرونده جهت ارجاع به دادگاه هر یک با تودیع قرار وثیقه ای به مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان بطور موقت و تا اتمام مراحل دادرسی از بازداشت آزاد شدند. 

در توضیحاتی بیشتر پیرامون افشین شیخ الاسلامی لازم به ذکر است, وی دارای تابعیت آمریکا می باشد و برای رسیدگی به وضعیت پدر و مادر خود که هر ۲ نفر آنها دچار بیماری و کهولت سن هستند به ایران بازگشته بود و بطور همزمان در زمان گذران زندگی در ایران فعالیت‌های خیریه و محیط زیست خود را نیز داشت. 

در تاریخ ۲۹ بهمن ماه ۱۳۹۷, فردین کریمی, شهروند ساکن سنندج در پی یورش ماموران اداره اطلاعات این شهرستان بازداشت و به بازداشتگاه این ارگان امنیتی در سنندج منتقل شده بود. فردین کریمی, در تاریخ ۲۸ اسفند ماه ۱۳۹۷, پس از اتمام مراحل بازجوئی در بازداشتگاه اداره اطلاعات سنندج و تفهیم اتهام با تودیع قرار وثیقه ای به مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان بطور موقت و تا اتمام مراحل دادرسی از بازداشت آزاد شد. 

همچنین در تاریخ ۱ اسفند ۱۳۹۷, آرمین اسپرلوس, فعال محیط زیست, ساکن سنندج توسط ماموران اداره اطلاعات این شهرستان بدون تفهیم اتهام بازداشت به بازداشتگاه اداره اطلاعات سنندج منتقل شده بود. آرمین اسپرلوس, در تاریخ ۳ اردیبهشت ماه ۱۳۹۸, پس از اتمام مراحل بازجوئی و تکمیل پرونده جهت ارجاع به دادگاه با قرار وثیقه بطور موقت و تا اتمام مراحل دادرسی از بازداشت اداره اطلاعات سنندج آزاد شدند.

ایرج رحیم زاده, دیگر شهروند ساکن مریوان در تاریخ ۲۸ بهمن ماه ۱۳۹۷, توسط ماموران اداره اطلاعات این شهرستان بازداشت شده بود و پس از طی مراحل بازجوئی و تفهیم اتهام در تاریخ ۱۵ اسفند ماه ۱۳۹۷ با قرار وثیقه این به مبلغ ۲۰۰ میلیون تومان بطور موقت و تا اتمام مراحل دادرسی از بازداشت آزاد شد. 

 امیر سلیمی اقدم، زندانی محبوس در بند ۴ زندان اوین به اتهام “همکاری با دولت متخاصم عربستان” در حال تحمل محکومیت ۵ ساله حبس خود در زندان است. استاد سابق دانشگاه آزاد واحد مهاباد اخیرا همراه با ۵۱ تن از زندانیان سیاسی و امنیتی دیگر به اندرزگاه ۴ زندان منتقل شده‌ است. این انتقال برخلاف اصل تفکیک جرائم صورت گرفته و این زندانیان اکنون در کنار زندانیان با بدهی مهریه بسر می‌برند. آقای سلیمی علیرعم مشمول مرخصی شدن بر اساس بخشنامه جدید رئیس قوه قضاییه، با مخالفت نماینده دادستان از این امکان محروم مانده است.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، امیر سلیمی اقدم، زندانی محبوس در زندان اوین از اعزام به مرخصی و عفو مشروط محروم مانده است.

گفته می‌شود امین وزیری، دادیار ناظر بر زندانیان سیاسی با اعزام آقای سلیمی اقدم به مرخصی و یا استفاده از عفو مشروط مخافت کرده است. این در حالی است که این زندانی مشمول اعزام به مرخصی بر اساس بخشنامه‌های اخیر قوه قضاییه بوده است.

گزارشیاز انتقال آقای سلیمی اقدم و سایر زندانیان سیاسی و امنیتی به سالن ۱ اندرزگاه ۴ خبر داده بود. لازم به ذکر است که این انتقال برخلاف اصل تفکیک جرائم صورت گرفته و زندانیان سیاسی و امنیتی هم اکنون در کنار زندانیان با بدهی مهریه بسر می‌برند. گزارش‌هایی از گستردگی شیوع مواد مخدر در این بندها نیز به هرانا رسیده است.

امیر سلیمی اقدم در ۱۱ اسفندماه ۱۳۹۵ برای شرکت در یک سمینار در خصوص افراطی‌گری مذهبی با یک دعوتنامه صوری به تهران دعوت شده بود. اما توسط ماموران وزارت اطلاعات در فرودگاه مهرآباد تهران بازداشت و به بازداشتگاه وزارت اطلاعات موسوم به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شد. وی پس از یک ماه با پایان مراحل بازجویی به اندرزگاه ۷ سالن ۱۲ زندان اوین منتقل شد.

آقای سلیمی اقدم در شعبه یک بازپرسی دادسرای اوین به ریاست علی قناعت کار به اتهام “همکاری با دولت متخاصم عربستان” مورد تفهیم اتهام قرار گرفت. وی در مرحله بدوی در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی به ۱۰ سال حبس تعزیری محکوم شد. او نهایتا در مرحله تجدیدنظر توسط شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران به ریاست قاضی احمد زرگر به ۵ سال حبس تعزیری و پرداخت جزای نقدی محکوم شد.

آقای سلیمی اقدم به دلیل دوری راه و سکونت مادر و پدر و همسرش در شهرستان مهاباد تنها سه ماه یکبار امکان ملاقات با آنها را دارد.

یک منبع نزدیک به خانواده وی در خصوص وضعیت روحی او گفت: “امیر شدیدا تحت فشار معاونت ضدجاسوسی وزارت اطلاعات برای اعتراف به همکاری با کشورهای بیگانه قرار گرفت. همین فشارها موجب بروز آسیب‌های روانی و افسردگی در او شده است”.

امیر سلیمی‌ اقدم، متولد ۱۳۵۸ و شهروند کرد اهل سنت ساکن مهاباد است. وی دارای مدرک تحصیلی دکتری در رشته فقه و مبانی حقوق است و تا پیش از بازداشت استاد دانشگاه آزاد واحد مهاباد بود.

آقای سلیمی اقدم فعالیت رسانه ای از جمله اجرای سخنرانی و مراسمات در برنامه های صدا و سیمای آذربایجان غربی را نیز در کارنامه خود دارد.

پیشتر یک منبع نزدیک به خانواده آقای سلیمی گفته بود: “این فعال اهل سنت در مراسمات با سخنرانی های عمومی و گسترده بر ضد افراط گری در منطقه تاکید می کرد”.

امروز جمعه ۱ فروردین ماه ۱۳۹۹, در پی یورش ماموران امنیتی استان مرکزی یک شهروند فعال در فضای مجازی پس از بازداشت به مکان نامعلومی منتقل شد. بازداشت این شهروند به اتهام نشر یک کلیپ مرتبط با دفن بیماران جان باخته در اثر ویروس کرونا بوده است. 

به گزارش حقوق بشر در ایران بنقل از ایلنا, امروز جمعه ۱ فروردین ماه ۱۳۹۸, یکی شهروند ساکن استان استان مرکزی و فعال رسانه ای به اتهام انتشار یک از نوع خاکسپاری یکی از جانباختگان ویروس کرونا در ایران در فضای مجازی از بابت اتهام نشر اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. 

براساس اعلام محمود خلجی,  معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی استان مرکزی: “در اجرای ماموریت‌های پلیس برای جستجو در فضای مجازی، کلیپی از خاکسپاری فوت شدگان بیماری کرونا که به صورت جعلی تهیه و به یکی از استان های کشور منتسب شده بود، شناسایی شد”.

محمود خلجی در ادامه همچنین گفت: “با توجه به اهمیت موضوع و تشویش اذهان عمومی با انتشار این کلیپ، موضوع در دستور کار ماموران پلیس امنیت عمومی فرماندهی انتظامی استان قرار گرفت و فرد منتشر کننده این کلیپ در فضای مجازی بازداشت شد. 

روز چهارشنبه ۲۸ اسفند ماه ۱۳۹۸, عبدالرضا کوهپایه و شهناز اکملی, بشیر ریاحی, امیر نوری, سعید دوراندیش, امین سلیمانی, علی نژاد صاحبی, هادی شاهرضا, حسین قضاوی, مهدی کیوانلو, سعید کریمائی, مهدی خان فاطمی نسب و محمود براکوهی, مهدی مهدیلو, مرتضی سهراب پور, محمد کریمائی و حسام معینی,  شهرام مقدسی و مرتضی قادری, مهدی ایزدپناه, اردشیر عشایری و مهدی مهدوی که پیش از این از سوی مراجع قضائی به تحمل حبس تعزیری محکوم شده بودند در راستای اعطای عفو مشروط و آزادسازی زندانیان سیاسی آزاد شدند. این زندانیان سیاسی پیش از اعطای عفو مشروط به مرخصی اعزام شده بودند و پس از آن مطلع شدند که مرخصی آنها بنا بر بخشنامه اخیر به آزادی مشروط تبدیل شده است. 

به گزارش حقوق بشر در ایران بنقل از ایرنا, روز چهارشنبه ۲۸ اسفند ماه ۱۳۹۸, عبدالرضا کوهپایه یکی از ۸ فعال محیط زیست, شهناز اکملی شهروند ساکن تهران از زندان اوین, بشیر ریاحی, امیر نوری, سعید دوراندیش, امین سلیمانی, علی نژاد صاحبی, هادی شاهرضا, حسین قضاوی, مهدی کیوانلو, سعید کریمائی, مهدی خان فاطمی نسب و محمود براکوهی از زندان تهران بزرگ, مهدی مهدیلو, مرتضی سهراب پور, محمد کریمائی و حسام معینی از زندان قزلحصار کرج,  شهرام مقدسی و مرتضی قادری از زندان مرکزی بروجرد, مهدی ایزدپناه از زندان شیبان اهواز, اردشیر عشایری از زندان مرکزی بوشهر و مهدی مهدوی زندان مرکزی خرم آباد, از دراویش گنابادی بازداشت شده در حادثه گلستان هفتم که پیش از این از سوی مراجع قضائی به تحمل حبس تعزیری محکوم شده بودند و در حال سپری کردن دوران محکومیت حبس خود بودند در راستای عفو اخیر موسوم به عفو نوروزی با استفاده از آزادی مشروط باقی مانده دوران محکومیت این زندانیان سیاسی بخشیده شد. هر ۲۲ نفر این زندانیان سیاسی طی هفته اخیر به مرخصی اعزام شده بودند. 

یک منبع نزدیک به دروایش گنابادی در گفتگو با گزارشگر حقوق بشر در ایران ضمن تائید خبر آزادی مشروط ۲۰ تن از دراویش گنابادی که اخیراً به مرخصی اعزام شده بودند گفت: “در راستای بخشنامه اخیر عفو و تخفیف در مجازات که از سوی علی خامنه ای تائید شد ۲۰ تن از دراویش گنابادی از زندانهای تهران بزرگ, زندان قزلحصار کرج, زندان مرکزی بروجرد, زندان شیبان اهواز و زندان مرکزی بوشهر زندان مرکزی خرم آباد که اخیرا به مرخصی اعزام شده بودند به آنها اطلاع داده شد که مرخصی آنها به آزادی مشروط تبدیل شده است”. 

همچنین مریم کریم بیگی, فرزند شهلا اکملی با انتشار یادداشتی در صفحه شخصی خود از عفو مادرش خبر داد.

براساس اعلام امیر رئیسیان, وکیل دادگستری: “اینکه چه افرادی شامل این عفو شده‌اند، به جزئیات پرونده این افراد بستگی دارد. براساس این دستورالعمل، محکومان باید یک سوم حکم خود را تا تاریخ ۲۸ اسفندماه گذرانده باشند، یا برای زنان سرپرست خانوار و مردان بالای ۷۰ سال و زنان بالای ۶۰ سال امتیاز ویژه قائل شده است”.

رئیسیان در ادامه همچنین گفت: “این نوع عفوها معیاری هستند و ممکن است در تعیین مصداق تحت شعاع سلیقه قاضی اجرای احکام یا قاضی ناظر هم قرار بگیرند”.

لازم به ذکر است, حقوق بشر در ایران در تاریخ ۲۸ اسفند ماه ۱۳۹۸, با انتشار گزارشی با مضمون اعزام دستکم ۱۹ تن از دراویش گنابادی به مرخصی” پیرامون این دراویش گنابادی که اخیرا مورد عفو مشروط قرار گرفتند اطلاع رسانی کرده بود.

همچنین در تاریخ ۲۴ اسفند ماه ۱۳۹۸, امیر نوری, درویش گنابادی و از بازداشت شدگان حادثه گلستان هفتم به در حال سپری کردن دوران محکومیت حبس ۵ سال خود در زندان تهران بزرگ بود با تودیع قرار وثیقه ای به مبلغ ۳۰۰ میلیون تومان به مرخصی اعزام شده بود. 

این درویش گنابادی در تاریخ ۲۳ اسفند ۱۳۹۷, توسط شعبه ۳۶ دادگاه تجدید نظر استان تهران به ریاست “احمد زرگر”, به تحمل ۶ سال حبس تعزیری, ۷۴ ضربه شلاق, ۲ سال محرومیت از عضویت در احزاب و رسانه ها, ۲ سال تبعید و ۲ سال ممنوع الخروجی از کشور محکوم شد. حکم تبعید امیر نوری با اعمال ماده ۲۳ قانون مجازات صادر شد. طبق ماده ۲۳ قاضی می‌تواند به اختیار خودش برای محکوم مجازات تکمیلی در نظر بگیرد. مجازات تکمیلی به قاضی این اختیار را می‌دهد تا بر اساس تشخیص خود برای محکومان تا ۲ سال تبعید صادر کند.

امیر نوری, در مرداد ماه ۱۳۹۷, طی حکمی که از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ابوالقاسم صلواتی, به تحمل ۶ سال حبس تعزیری، ۲ سال تبعید، ۷۴ ضربه شلاق، ۲ سال محرومیت از حضور در احزاب و رسانه‌ها و ۲ سال ممنوعیت خروج از کشور محکوم شده بود. 

همچنین در تاریخ ۲۴ آسفند ماه ۱۳۹۸,  بشیر ریاحی, دیگر درویش گنابادی بازداشت شده در حادثه گلستان هفتم و محبوس در زندان تهران بزرگ که در حال تحمل دوران محکومیت حبس ۵ ساله خود بود به همراه امیر نوری با تودیع وثیقه ای به مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان در ساعات پایانی روز گذشته به مرخصی اعزام شده بود. 

در تاریخ ۱۷ اسفند ماه ۱۳۹۸, عبدالرضا کوهپایه, زندانی سیاسی و فعال محیط زیست محبوس در زندان اوین و یکی از ۸ متهم پرونده موسوم به فعالان محیط زیست که طی هفته های اخیر از سوی شعبه ۳۶ دادگاه تجدید نظر استان تهران به ریاست “احمد زرگر”, از بابت اتهام “اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی”, به تحمل ۴ سال حبس تعزیری محکوم شد.

این فعل محیط زیست در تاریخ ۲۹ بهمن ماه ۱۳۹۸, توسط شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران به ریاست “احمد زرگر”, از بابت اتهامات « اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی » به تحمل ۴ سال حبس تعزیری” محکوم شده بود. 

در تاریخ ۲ آذرماه ۱۳۹۸, عبدالرضا کوهپایه, فعال محیط و یکی از ۸ متهم این پرونده از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ابوالقاسم صلواتی, از بابت اتهام “اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی” به تحمل ۴ سال حبس تعزیری محکوم شده بود. 

همچنین در تاریخ ۱۲ اسفند ماه ۱۳۹۸, شهناز اکملی, شهروند ساکن تهران, که در حال سپری کردن دوران محکومیت حبس ۱ سال خود از بابت اتهام “فعالیت تبلیغی علیه نظام” و “تشویش اذهان عمومی در فضای رسانه ای” در بند زندان زندان اوین بود پس از تودیع قرار وثیقه به مرخصی کوتاه مدت اعزام شده بود. 

در تاریخ ۲۵ دی ماه ۱۳۹۸, شهناز اکملی, فعال مدنی و مادر “مصطفی کریم بیگی”, از جان باختگان اعتراضات سال ۱۳۸۸ که پیش از این توسط شعبه ۳۶ دادگاه تجدید نظر استان تهران از بابت اتهام “فعالیت تبلیغی علیه نظام” و “تشویش اذهان عمومی در فضای رسانه ای” به تحمل ۱ سال حبس تعزیری محکوم شده بود جهت اجرای حکم حبس به زندان اوین مراجعه کرده بود. 

در تاریخ ۲۳ مهر ماه ۱۳۹۸, شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران, به ریاست “احمد زرگر”, حکم صادره توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران بر علیه “شهناز اکملی” مادر مصطفی کریم بیگی, از کشته شدگان تظاهرات اعتراضی عاشورای سال ۱۳۸۸ که تحمل حبس تعزیری و محرومیت از عضویت در احزاب, گروهها و دسته جات سیاسی و عضویت در فضای مجازی بوده را عینا تائید کرد.

شهناز اکملی, پیش از این و در مرحله بدوی, در تاریخ۲۳ مهر ماه ۱۳۹۶, توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی وقت “ماشاالله احمدزاده”, از بابت اتهام “فعالیت تبلیغی علیه نظام” و “تشویش اذهان عمومی در فضای مجازی” مورد محاکمه قرار گرفته بود و در تاریخ ۴ آبان ماه ۱۳۹۶ توسط دادگاه بدوی به تحمل ۱ سال حبس تعزیری, محرومیت از عضویت در احزاب, گروهها و دسته جات سیاسی, اجتماعی و ممنوعیت فعالیت در فضای مجازی به مدت نامعلوم و همچنین ممنوع الخروجی محکوم شد و حکم صادره توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب به وی ابلاغ شده بود. 

لازم به ذکر است, در تاریخ ۲۷ اسفند ماه ۱۳۹۸, با توجه به شیوع ویروس کرونا در کشور و احتمال ابتلای بسیاری از زندانیان محبوس در زندانها در ابتلا به این ویروس و با توجه به سال نو و اعیاد مذهبی, علی خامنه ای در پاسخ به نامه ارسالی از سوی رئیس قوه قضائیه با اعطای عفو آزادی مشروط زندانیان محبوس در زندانهای کشور با شرایط مندرج در ذیل این گزارش موافقت کرده بود و این موارد آزادی مرتبط با این درخواست صورت گرفته است. 

در تاریخ ۷ اسفند ماه ۱۳۹۸, خانواده های ۲۴ نفر از زندانیان سیاسی محبوس در زندانهای تهران بزرگ, زندان اوین و زندان رجائی شهر کرج در نامه ای سرگشاده به ابراهیم رئیسی از وی خواستند برای پیشگیری از فاجعه انسانی که شیوع ویروس کرونا می تواند برای هر انسانی داشته باشد خواهان آزادی یا اعطای مرخصی به زندانیان شدند. در این نامه خطاب به ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضائیه آمده است “زندانیان به خاطر عدم برخورداری از امکانات بهداشتی و درمانی مناسب و قابل قبول و به دلیل زندگی جمعی و تنگاتنگ به شدت در معرض خطر ابتلا به این ویروس هستند”.

زندانیان سیاسی و عقیدتی در زندانهای کشور, علیرغم بخشنامه رئیس قوه قضاییه مبنی بر اعطای مرخصی به زندانیان با محکومیت زیر ۵ سال، کماکان از اعزام به مرخصی محروم هستند.

همچنین وزارت بهداشت ایران از روز ۳ اسفند با انتشار آمار روزانه موارد ابتلا و مرگ را آغاز کرد. اطلاعاتی در مورد موارد احتمالی در روزهای قبل وجود ندارد. همچنین تردیدهایی درباره دقیق بودن آمارهای اعلام شده مطرح شده است. از جمله از سوی نماینده قم در مجلس ایران. با این حال تنها آمار رسمی داده‌های وزارت بهداشت ایران است.

دسترسی افراد به امکانات پزشکی و بهداشتی از جمله موارد مورد تاکید در ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر می باشد و بر محق بودن افراد بر تامین اجتماعی مناسب به لحاظ؛ بهداشت, درمان, خوراک, مسکن, پوشاک و برخورداری از خدمات حمایتی اجتماعی در مواقع بیکاری ، بیماری ، نقص اعضا ، بیوگی ، پیری یا در تمام موارد دیگری که به علل خارج از اراده انسان ، وسایل امرار معاش او از بین رفته باشد از شرایط آبرومندانه زندگی برخوردار شود اما برخوردهای قهرآمیز ارگانهای امنیتی و قضائی با کارگران ایران و بیان اتهامات امنیتی بر خواسته های این افراد مصداق بارز نقض حقوق بشر نیز می باشد. 

آنچه در پی می‌آید گزارش ماهانه و اجمالی از وضعیت حقوق بشر در ایران در دوره زمانی اسفند ماه ۹۸ است که به همت نهاد آمار، نشر و آثار مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران تهیه شده است، این گزارش با توجه به حجم محدود آن و نیز به دلیل عدم اجازه فعالیت گروه‌های مستقل مدافع حقوق بشر در ایران نمی‌تواند بازتاب بی نقص وضعیت حقوق بشر در ایران باشد.

لازم به یادآوری است بخش آمار این تشکل به‌صورت سالانه گزارش مفصل‌‌تر خود را به اشکال آماری و تحلیلی از وضعیت حقوق بشر در ایران منتشر می‌کند

خلاصه آنچه گذشت:

اخبار نقض حقوق بشر در اسفند ماه ۹۸، با قریب به ۱۷ مورد اعدام، محکومیت‌های متعدد، احضارها، نقض گسترده حقوق زندانیان، نقض پایدار آزادی بیان، تجمعات کارگران بخصوص در زمینه معوقات مزدی و موارد دیگری که در استان‌های مختلف رخ داد، همراه بود. این گزارش بر مبنای اطلاعاتی گردآوری شده که صحت آن‌ها به احراز رسیده است.

اعدام

اسفند ماه با قریب به ۱۷ مورد اعدام همچنان بازگو کننده نقض حق حیات در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران است. از مهمترین رویداد ها در این باره می‌توان به اجرای حکم ۴ زندانی در زندان زاهدان اشاره کرد. همچنین امیرحسین مرادی، سعید تمجیدی و محمد رجبی سه تن از شهروندان بازداشت شده در جریان اعتراضات سراسری آبان ماه توسط دادگاه انقلاب تهران هر یک از بابت  اتهام “مشارکت در تخریب و تحریق به قصد مقابله با نظام جمهوری اسلامی ایران” به  اعدام محکوم شدند.

در گزارشی دیگر نیز متهم ردیف اول قتل «وحید مرادی» که هویت اختصاری وی «سعید.ص» عنوان شده، توسط شعبه چهارم دادگاه کیفری یک استان تهران به اعدام محکوم شد. وحید مرادی، زندانی سابق جرایم خشن در زندان رجایی شهر کرج، در تاریخ ۱۱ تیرماه ۱۳۹۷، بعد از اینکه مورد حمله گروهی از زندانیان مسلح به سلاح سرد در زندان قرار گرفت، به قتل رسید.

همچنین در گزارش جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر در رابطه با وضعیت حقوق بشر در ایران که در این ماه منتشر شده است، به مواردی چون تداوم استفاده از مجازات اعدام و اعدام کودک–مجرمان پرداخته شده است.

در این ماه هرانا طی گزارشی چهار نقطه از شهرستان بهبهان که محل دفن شماری از اعدام شدگان دهه شصت در این شهر محسوب می‌شود، به قصد “مستندسازی و حفظ اسناد جنایت علیه بشریت به هدف دادرسی” شناسایی و معرفی کرد.

اعدام‌های فراقانونی و گروهی زندانیان سیاسی در دهه شصت واقعیتی انکارناپذیر و در عین حال تلخ از تاریخ معاصر ایران و زخمی کهنه بر پیکر جامعه انسانی است. این اعدام‌های گسترده بین سال‌های ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۷ در سراسر کشور اجرا شد و قربانیان آن در مناطق عموماً دورافتاده و حاشیه ای شهرها به اشکال مختلفی و عمدتا بی نام و نشان دفن شدند. علیرغم گذشت چند دهه از زمان وقوع این قتل عام ها، نه تنها هنوز محل دفن بسیاری از قربانیان مشخص نشده بلکه تلاش‌های متعددی توسط نهادهای امنیتی برای از بین بردن این قبیل اماکن که حکم اسناد جنایت علیه بشریت دارند، مشاهده شده است. هر از گاهی با تلاش فعالین حقوق بشر مناطقی که مدفن قتل‌عام‌شدگان این واقعه است شناسایی و معرفی می‌شود.

آزادی اندیشه و بیان

در اسفند ماه احمد یزدانی پور، فروزان یزدانی‌ پور، ضیا نبوی، یک شهروند در سرپل ذهاب، یک شهروند در زابل، دو فعال دانشجویی در تهران، منتشرکننده تصاویر غسالخانه ای درقم، مهدی حاجتی، محمد مختاری کاپیتان تیم فوتبال داماش گیلان، دهها بازداشت و تذکر به نشر دهندگان اخبار، یک شهروند در اصفهان و دو شهروند تحت عنوان «قم هراسی» بازداشت شدند.

همچنین بهاره رشیدنژاد به ۲ سال حبس، ملیکا قراگوزلو به ۶ ماه حبس تعزیری، دو عضو یک خانواده مجموعا به ۱۵ سال حبس، سمیرا هادیان به ۸ سال حبس، هادی حکیم شفایی به ۳ سال حبس تعزیری ، مژگان اسکندری به ۳ سال حبس، ملیحه جعفری به ۶ ماه حبس تعزیری، مهدی وحیدی به ۵ سال حبس، امین کاسب به ۲ سال حبس، یک شهروند در ارومیه به یک سال حبس تعزیری، شهرام کاظمیان به ۵ سال حبس تعزیری، رضا مهرگان فعال مدنی به ۶ سال حبس تعزیری، سیروان رحیمی به ۱۳ ماه حبس، علی ظاهری ساری به ۱۵ سال حبس، سجاد سالاروند به ۱ سال حبس و ۳ ماه “شست‌وشوی میت”، علی ملیحی روزنامه نگار به ۲ سال حبس و جزای نقدی، حمید خسروپور به ۱ سال حبس و “ارائه خدمات تحت‌نظر بسیج”، هفت فعال مدنی را مجموعا به ۴۲ سال حبس، علی بی‌کس به ۱۰ سال حبس و “خدمت در بسیج”، کیوان پاشایی، علی عزیزی، امین زارع، سالار طاهر افشار، الیار حسین زاده و یاسین حسن پور، به پرداخت پانزده میلیون ریال جزای نقدی بدل از ۸ ماه حبس و ۲۰ ضربه شلاق، سینا منیرزاده و زهره سرو، به ۶ سال حبس و “خدمت در بسیج” و فاطمه کهن زاده به ۱۸ ماه حبس و ۵۰ ضربه شلاقمحکوم شدند.

همینطور جلسه دادگاه سعید سنگر، بهاره رشیدنژاد، روح الله زم، ۶ تن از متهمان پرونده موسوم به «پنجشنبه سیاه اوین»،

محمد کیانوش راد، کیوان صمیمی، سپیده قلیان، محمد داوری و فردین مصطفاییبرگزار شد.

همچنین در همین ماه، منزل ضیا نبوی، دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی و عضو سابق انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه نوشیروانی بابل تفتیش و برخی لوازم وی ضبط شد.

در اسفندماه  بکتاش آبتین، رضا خندان (مهابادی) و کیوان باژن، سه نویسنده و عضو کانون نویسندگان ایران جهت تحمل دوران محکومیت خود به شعبه یک اجرای احکام دادسرای شهید مقدسی فراخوانده شدند. دادگاه تجدیدنظر استان تهران در دی ماه امسال بکتاش آبتین و رضا خندان مهابادی، هر یک را به ۶ سال حبس تعزیری و کیوان باژن را به ۳ سال و شش ماه حبس تعزیری محکوم کرده بود.

زندان

محیط بسته زندانهای ایران نیز همچون جامعه آزاد شاهد شیوع گسترده ویروس کرونا است با این نگرانی مضاعف که معمولا قشر زندانیان کمتر مورد توجه افکار عمومی و مسئولین هستند، آنها از دسترسی به خدمات درمانی، بهداشتی و امکانات لازم برای مقابله با این ویروس محروم هستند و همینطور به خاطر زندگی در محیط بسته زندان و تعذیه نامناسب از لحاظ جسمی آسیب پذیری بالایی دارند. در اسفندماه با وجود صدور دو بخشنامه توسط رئیس قوه قضاییه مبنی بر اعطای مرخصی به زندانیان و ادعای رئیس سازمان زندان‎ها در خصوص اعزام ۷۰ هزار تن از زندانیان، اکثر قریب به اتفاق زندانیان سیاسی از این امکان محروم مانده‌اند. مانع تراشی در اعزام زندانیان سیاسی به مرخصی در حالی است که نگرانی‌ها از شیوع ویروس کرونا در زندان‌های کشور افزایش یافته است.

در اسفند به دلیل ظن یا تایید ابتلا به کرونا، سلمان سلیمانی نژاد شهروند زندانی در زندان ارومیه و محمد قنبردوست، زندانی سنی مذهب در زندان ارومیه، به بیمارستان منتقل شدند، در کنار تمام این موارد در زندان رجایی شهر کرج شیوع بیماری کرونا از طریق یک سرباز وظیفه اعزامی به بیمارستان گزارش شده است. شیوع نگران کننده این بیماری مرگبار در حالی است که زندانیان در زندان‌های سراسر کشور از حداقل امکانات بهداشتی لازم برای تشخیص و یا پیشگیری از شیوع ویروس کرونا محروم هستند.

همچنین روز بیست و یکم اسفندماه جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران به ممانعت مسئولان از اعزام زندانیان سیاسی به مرخصی علیرغم خطرهای موجود اشاره کرده و خواستار بهره مندی همه زندانیان عقیدتی از این موضوع شده بود.

حق درمان و رسیدگی پزشکی همواره از مهم‌ترین موارد نقض حقوق زندانیان در ایران به شمار می‌رود. در طول اسفند ماه یک زندانی در زندان تهران بزرگ و یک زندانی از بند ۳–۴ زندان مرکزی ارومیه، با علائم مشکوک به ویروس کرونا در سایه عدم رسیدگی پزشکی جان خود را از دست داد. همچنین حمزه سواری، سهیل عربی، مجید (آران) تیباش، بابک علی پور، زینب جلالیان، صابر رضایی و افشین بایمانی از دریافت خدمات درمانی محروم ماندند.

برخی زندانیان در دوران بازداشت و یا حبس خود در کنار مشکلات هر روزه زندان به ناچار برای شنیده شدن دادخواهی‌شان دست به اعتصاب غذا می‌زنند. در این ماه فریبا عادلخواه، رحیم محمودی آذر، پیمان میرزازاده، عبدالسلام مردان رزگه، بشیر پیرماوانه، داوود قاسم زاده، چنگیز قدم خیری، ایرج صوفی محمد، نسرین ستوده، رضوانه احمد خانبیگی، ابوالفضل کریمی، صونا حق بیان، حسین سرلک، مرتضی نظری سدهی، پیمان اسلام زاده شماری از زندانیان محبوس در زندان باز خرم آباد و حدود ۳۰۰ زندانی در بندهای روان درمانی ۱ و ۲ زندان ارومیه، در اعتصاب غذا به سر بردند.

همچنین ۵۲ تن از زندانیان سیاسی و امنیتی در زندان اوین بر خلاف اصل تفکیک جرایم به زندان تهران بزرگ منتقل شدند.

از دیگر مهمترین اخبار در این زمینه میتوان به ضرب و شتم کامران درویشی، سیامک اشرفی، داوود قاسم زاده و بهالدین قاسم زاده اشاره کرد.

در ماهی که گذشت مرجان داوری، محقق و مترجم ۵۲ ساله محبوس در زندان قرچک ورامین، شب جمعه ۹ اسفندماه پدر خود را از دست داد. مراسم خاکسپاری پدر خانم داوری دهم اسفندماه برگزار شد؛ با این حال با وجود تلاش خانواده داوری برای مرخصی و یا اعزام تحت الحفظ وی برای شرکت در مراسم خاکسپاری، با ممانعت مسئولان از حضور او در مراسم خاکسپاری پدر جلوگیری شد.

زندانیان سیاسی معترض در اندرزگاه ۴ زندان اوین از ظهر روز یکشنبه ۲۵ اسفندماه از دریافت جیره غذای دولتی خودداری کرده‌اند. این زندانیان دلیل این اقدام اعتراضی خود را مخالفت مسئولان مربوطه با اعطای مرخصی به زندانیان سیاسی پس از شیوع ویروس کرونا در کشور عنوان کرده و گفته‌اند تا زمان تعیین قرار وثیقه و اعزام زنداینان به مرخصی به این اقدام اعتراضی خود ادامه خواهند داد. همچنین ۴۵ تن از زندانیان و متهمین سیاسی محبوس در زندان تهران بزرگروز دوشنبه ۲۶ اسفندماه با دلایل متفاوتی ازجمله عدم اعطای مرخصی به زندانیان سیاسی پس از شیوع ویروس کرونا در کشور، بازداشت و بلاتکلیفی چند ماهه، ممانعت از آزادی بازداشت شدگان اعتراضات آبان با تودیع قرار و آنچه اعتراض به ظلم و بی عدالتی در جمهوری اسلامی عنوان کرده‌اند، از دریافت جیره غذای دولتی خودداری کردند.

جبار قادری، زندانی سنی مذهب تبعیدی در زندان رجایی شهر کرج نیز که حدود پنج ماه قبل در یکی از سالنهای این زندان به وسیله ضربات متعدد چاقو زخمی شده بود، از آن زمان تاکنون در سلول انفرادی این زندان نگهداری می شود. آقای قادری به دلیل فقدان امنیت جانی خود تقاضای انتقال به محل دیگری غیر از سالنی که مورد سوقصد قرار گرفته بود را داده اما با مخالفت مسئولان زندان مواجه شده است بنابراین وی هم اکنون در شرایط سخت و با حداقل امکانات در سلول انفرادی این زندان نگهداری می‌شود.

زری توکلی، یکی از شهروندان بازداشت شده در جریان اعتراضات سراسری موسوم به “اعتراضات آبان ماه” در کرمان با گذشت سه ماه از زمان بازداشت به دلیل عدم توانایی مالی در تامین قرار وثیقه کماکان در زندان کرمان در بازداشت بسر می‌برد. همچنین سجاد سالاروند یکی از شهروندان بازداشت شده در جریان اعتراضات سراسری موسوم به “اعتراضات آبان ماه” با گذشت چهار ماه از زمان بازداشت کماکان به صورت بلاتکلیف در زندان بسر می‌برد. زانیار دباغیان، زندانی سیاسی زندان سنندج نیز علیرغم پایان دوران محکومیت خود، کماکان در این زندان به سر می‌برد.

اقلیت های ملی و مذهبی

اتنیک ها در بهمن ماه نیز زیر فشار فزاینده بازداشت‌ها و احضارها بودند.

در این ماه علی عزیزی در ارومیه، سه شهروند در شهرهای کرمانشاه، ارومیه و اشنویه، یک شهروند در کرمانشاه و دو شهروند در شهرهای ارومیه و سنندج بازداشت شدند.

همچنین یوسف کاری به ۲ سال حبس تعزیری، حکیمه احمدی به شانزده ماه حبس تعزیری، یونس قلی زاده به ۶ ماه حبس تعزیری و جبار دودکانلو به یک سال حبس تعزیری محکوم شدند.

از دیگر اخبار در این زمینه میتوان به رد درخواست واخواهی سیامک میرزایی در دادگاه انقلاب تهران اشاره کرد.

اعمال فشار و تهدید اقلیت‌های مذهبی در این ماه نیز ادامه داشت.

اسماعیل مغربی نژاد، نوکیش مسیحی ساکن شیراز در تاریخ ۸ اسفندماه، از بابت اتهام جدیدی که علیه وی مطرح شده است، توسط دادگاه انقلاب شیراز به دو سال حبس دیگر محکوم شد.

در ماهی که گذشت “مولوی محمد قلندرزهی” روحانی اهل سنت در زاهدان، توسط مأموران امنیتی این شهر بازداشت  شد.

از دیگر خبرها در این حوزه میتوان به احضار نوشین زنهاری، اسماعیل روستا، بهنام عزیزپور، سعید حسنی، رامین شیروانی، الهه سمیع زاده، نیلوفر حکیمی، فرزان معصومی، شهناز ثابت، فرهام ثابت، مرجان غلامپور، مژگان غلامپور، فربد شادمان، فرزاد شادمان، پریسا روحی زادگان، شمیم اخلاقی، صهبا فرحبخش، صهبا مصلحی، عهدیه عنایتی، مهیار سفیدی، شادی صادق اقدم، ورقا کاویانی، سروش ایقانی، مریم اسلامی، یکتا فهندژ، نبیل تهذیب، ثمر آشنایی، رضوان یزدانی، لالا صالحی، نسیم کاشانی و بهاره نوروزی شهروندان بهایی ساکن شیراز، به مراجع قضایی اشاره کرد.

همچنین در اسفند ماه اصغر کوهی، روحانی اهل سنت که همزمان با فضل الرحمن کوهی بازداشت شده بود، از بازداشتگاه اطلاعات سپاه زاهدان به زندان مرکزی زاهدان منتقل شد. گزارش شده است علی‌رغم وعده مسئولان درخصوص آزادی این دو روحانی اهل سنت، آنان همچنان در بازداشت به‌‌سر می‌برند. گفته می شود مخالفت سپاه پاسداران دلیل عدم آزادی آنان تاکنون بوده است.

حقوق کودک

زندگی در میان زباله‌ها، ایمنی پایین بدن به دلیل تغذیه‌ نامناسب و مشکلات تنفسی و ریوی به دلیل نوع کار، ساعات طولانی کار و تماس مستقیم با زباله‌هایی که این روزها در کنار تمامی آلودگی‌های همیشگی، آلوده به ویروس کرونا نیز هستند، کودکان زباله گرد را در معرض خطر ابتلا به بیماری کرونا قرار داده است. با توجه به شیوع این ویروس در کشور، انجمن حمایت از حقوق کودکان طی نامه‌ای خطاب به وزیر بهداشت خواستار همکاری این وزارتخانه جهت خروج کودکان زباله‌گرد از گودهای زباله‌گردی و مراکز بازیافت زباله شدند.

در اسفند ماه، دو نوجوان ۱۶ و ۱۵ ساله در پی تعقیب و گریز و شلیک بی ضابطه ماموران انتظامی روستای کمب از توابع شهرستان چابهار، کشته و زخمی شدند.

در این ماه یک نوجوان ۱۶ ساله اهل شهرستان چرداول در استان ایلام و دو دانش آموز دختر ۱۴ ساله اهل جوانرود کرمانشاه از طریق حلق آویز کردن دست به خودکشی زده و جان خود را از دست دادند. همچنین یک نوجوان ۱۷ ساله در تهران به علت ازدواج اجباری اقدام به خودسوزی کرد و جان خود را از دست داد.

از دیگر مهمترین خبرها در این حوزه میتوان به بازداشت ۶ متهم به آزار جنسی کودکان در مشهد، تجاوز برای فرار از شیربها؛ روایت دردناک زندگی یک قربانی کودک همسری و قتل پسر ۳ ساله معلول توسط پدر در تهران، اشاره کرد.

زنان

در اسفند ماه ناهید شقاقی، اکرم نصیریان، مریم محمدی و اسرین درکاله چهار فعال حقوق زنان طی احضاریه‌ای جهت اجرای حکم حبس فراخوانده شدند. این فعالین پیشتر توسط دادگاه انقلاب تهران مجموعا به ۱۶ سال و هشت ماه حبس تعزیری محکوم شده بودند. با استناد به ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی مجازات اشد یعنی ۳ سال حبس تعزیری در خصوص هر یک از آنها قابل اجرا بود. این حکم نهایتا با عدم اعتراض به رای صادره برای هر یک با ۹ ماه کاهش به دو سال و سه ماه حبس تعزیری تقلیل یافت.

از مهمترین اخبار در این حوزه میتوان به بازداشت یک مرد که متهم به تجاوز جنسی به دختر جوان کم توان ذهنی، اشاره کرد.

در این ماه انتشار ویدئویی در شبکه های اجتماعی با واکنش مردم در داخل و خارج از کشور روبرو شد که گفته می شود در آن فردی به بهانه «نهی از منکر» زن جوانی را به دلیل شیوه پوشش مورد ضرب و شتم قرار می دهد. دادستان عمومی و انقلاب شهرستان ری، با اشاره به این کلیپ اعلام کرد شخصی که این فیلم را منتشر کرده تحت تعقیب قضایی است و تحقیقات تکمیلی در خصوص انتشار این کلیپ در فضای مجازی توسط پلیس فتا انجام خواهد شد.

کارگران و اصناف

هیراد پیربداقی، رهام یگانه و فرید لطف آبادی، توسط دادگاه انقلاب تهران به حبس و شلاق محکوم شدند. طی حکم صادره هر سه این شهروندان به تحمل ۶ ماه حبس محکوم شدند. علاوه بر این رهام یگانه و فرید لطف آبادی هرکدام به تحمل ۷۴ ضربه شلاق نیز محکوم شدند. احکام صادره علیه آقای یگانه و آقای لطف آبادی به مدت ۴ سال به حالت تعلیق در آمده است.

در این ماه معوقات مزدی متعدد و تجمعات کارگری بسان گذشته در جریان بود.از جمله برخی از این تجمعات می‌توان به تجمع اعتراضی کارگران شهرداری اهواز، کادر درمانی بیمارستان امام خمینی آمل و تجمع کارکنان شرکت رامپکو در ایلاماشاره کرد.

همچنین حسابهای بانکی کامران ساختمانگر، فعال کارگری اهل سنندج، با دستور قضایی مسدود و موجودی آنها توقیف شده است.

قریب حویزاوی، از کارگران فولاد اهواز نیز در پی شکایت کارفرما به مراجع قضایی احضار شد.

از دیگر مهمترین اخبار در این زمینه میتوان به پلمب یک رستوران و بازداشت متصدی آن به دلیل آنچه “تحرکات هنجارشکن” نامیده است، در تهران، حذف اجباری صفحه اینستاگرام و پلمب یک خیاطی به دلیل انتشار تصاویر مدلینگ و پلمب ۴ واحد صنفی به دلیل فروش «پوشاک نامتعارف» در قم، اشاره کرد.

بهداشت و محیط زیست

در اسفند ماه علیرضا آوایی، وزیر دادگستری، مامور رسیدگی به وضعیت نیلوفر بیانی، از متهمان پرونده فعالان محیط زیستی شد. هیات دولت طی مصوبه ای از این مقام مسئول خواسته است که به اظهارات خانم بیانی، مبنی بر روند غیر قانونی در سیر پرونده وی رسیدگی کرده و نتیجه را به هیات وزیران گزارش کند. نیلوفر بیانی، متهم ردیف دوم پرونده زندانیان محیط زیستی، طی نامه‌ ای در شرح حالی از وضعیت خود نوشته بود که بازجویان اطلاعات سپاه، برای گرفتن اعترافات ساختگی، او را طی “دستکم ۱۲۰۰ ساعت بازجویی” در معرض “شدیدترین شکنجه های روحی و روانی، تهدید به شکنجه فیزیکی و تهدیدهای جنسی” قرار داده اند.

همچنین دو تن از عاملان قتل غم انگیز توله خرس در سوادکوه، توسط دادگاه تجدید نظر استان مازندران، به پرداخت جزای نقدی محکوم شدند. حکم صادره توسط این شعبه به مدت یک سال به حالت تعلیق درآمده است.

حقوق فرهنگی

در اسفند ماه محمد رسول اف، کارگردان سینما، جهت تحمل دوران محکومیت خود به دادسرای فرهنگ و رسانه فراخوانده شد. وی پیشتر توسط دادگاه انقلاب تهران به یک سال حبس تعزیری و ۲ سال ممنوعیت خروج از کشور و محرومیت از عضویت در احزاب، گروه ها و دسته جات سیاسی و اجتماعی محکوم شده بود.

از دیگر مهمترین اخبار در این حوزه میتوان به بازداشت ۵ شهروند به دلیل ساخت کلیپ جلوه های ویژه “بارش بادمجان” توسط ماموران امنیتی در تهران اشاره کرد.

خشونت نظامی و قضایی و امنیت شهروندان

یک کولبر در ارتفاعات مرزی «هنگه‌ژال» از توابع شهرستان بانه، یک کولبر در ارتفاعات مرزی شهرستان سردشت، یک کولبر در ارتفاعات مرزی شهرستان سلماس و یک کولبر در ارتفاعات مرزی شهرستان پیرانشهر بر اثر شلیک مستقیم نیروهای نظامی کشته و زخمی شدند. همچنین یک کولبر ۲۱ ساله از ارتفاعات اورامانات، در مرز تە تە مریوان سقوط کرد و مصدوم شد. یک کولبر دیگر در ارتفاعات مرزی شهرستان خوی ، بر اثر سرمازدگی جان خود را از دست داد.

همچنین یک شهروند در شهرستان سرباز، چهار شهروند در زاهدان، دو شهروند در زاهدان و یک شهروند در بندرعباس بر اثر شلیک مستقیم نیروهای نظامی کشته و زخمی شدند.

همچنین در این ماه یک نوجوان بر اثر انفجار یک مین بر جای مانده از جنگ ایران و عراق در مناطق مرزی شهرستان قصرشیرین واقع در استان کرمانشاه، جان خود را از دست داد.

در بحث صدور مجازارتهای ناقض کرامت انسانی، از دیگر مهمترین اخبار در این باره میتوان به صدور حکم ۷۴ ضربه شلاق در انظار عمومی در کنار سایر مجازات‌ها برای یک متهم اقتصادی، محکومیت ۲ تن از متهمان اقتصادی به مجموعا تحمل ۱۲۴ ضربه شلاق، صدور حکم ۹۹ ضربه شلاق برای یک متهم در تهران، صدور حکم قطعی شلاق برای یکی از معاونین مدیران دولتی در استان یزد و صدور حکم شلاق برای یک متهم در مامونیه، اشاره کرد.

۱– گزارشاتی که توجهات زیادی به خود جلب کرد

در این بخش سعی شده به گزارش‌هایی از نقض حقوق بشر در اسفندماه که با حساسیت و توجه بیشتری از سوی افکار عمومی مواجه شدند، اشاره شود. بدیهی است که این توجه بیشتر، الزاماً به معنی شاخص بودن این دسته از گزارش‌ها به لحاظ حجم نقض حقوق بشر در ایران نیست.

از مهم‌ترین اخبار که در این ماه بازتاب بسیار گسترده‌ای در کشور داشت، به تجاوز برای فرار از شیربها که روایت دردناک زندگی یک قربانی کودک همسری بود، اعدام یک زندانی قطع نخاعی؛ نشسته بر ویلچر در زندان وکیل آباد مشهد، محکومیت امیرحسین مرادی، سعید تمجیدی و محمد رجبی به حبس، شلاق و اعدام، و محکومیت ۱۶ تن به حبس و یک تن به اعدام در خصوص رای دادگاه متهمان به قتل وحید مرادی، می‌توان اشاره کرد.

۲– گزارشاتی که علی‌رغم اهمیت با بی‌توجهی روبرو شدند

در مقابل بخش قبل، بسیاری از گزارش‌های حقوق بشری، اساساً با کم توجهی و بعضاً بی‌توجهی رسانه‌ها و افراد فعال در شبکه‌های اجتماعی که به هر ترتیب تشکیل‌دهنده‌ی قسمتی از افکار عمومی هستند روبه‌رو شدند. گفتنی است این نوع کم‌توجهی‌های بعضاً غیر تعمدی یا بعضاً تبعیضات هدفمند، زمینه بیشتری از تداوم و گسترش نقض حقوق بشر را فراهم می‌آورد.

از مهم‌ترین خبرها که در این ماه با بی توجهی رسانه ها و مردم روبرو شدند، به کارشکنی اعزام زندانیان سیاسی و عقیدتی به مرخصی و شکنجه شدن ابوالفضل کریمی یک نوجوان بازداشت شده در جریان اعتراضات سراسری موسوم به “اعتراضات آبان ماه” میتوان اشاره کرد.

مقام‌های حکومت جمهوری اسلامی بر خلاف ادعای مطرح شده از سوی حسن روحانی مبنی بر شناسایی اولین مورد ابتلا به کرونا از سی‌ام بهمن، از اواخر دی ماه از شیوع این بیماری در ایران اطلاع داشته‌اند. 

این اطلاعات شامل نمونه برداری‌های ژنتیک، مشخصات بیماران بستری شده در بیمارستان مسیح دانشوری، محتوای جلسات معاونان وزارت بهداشت در مورد چگونگی مقابله با کرونا و جلسه شورای سیاستگذاری سلامت در حوادث و بلایاست. 

 

۱۴ بهمن‌ماه؛ بستری شدن یک شهروند چینی در مسیح دانشوری

اسنادی که به دست ایران اینترنشنال رسیده نشان می‌دهد در تاریخ ۱۴بهمن، شيائوپينگ زنگ شهروند چینی۵۴ ساله در بخش ۴ و تخت شماره ۱۴ بیمارستان مسیح دانشوری به دلیل مبتلا شدن به کرونا بستری شد.

شيائوپينگ شهروند شهر ووهان چین است که در مجتمع آندیا فولاد زنجان که سرمایه گذار چینی دارد، فعالیت می‌کند. از سرنوشت این تبعه چینی گزارشی در دست نیست اما اطلاعاتی که به ایران اینترنشنال رسیده نشان می‌دهد او اولین تبعه خارجی و چینی است که در ایران به دلیل ابتلا بهکرونا بستری می‌شود.

طبق اطلاعاتی که به ایران اینترنشنال رسیده، یک کارمند دانشگاه علوم پزشکی ایلام هم با علایم ابتلا به کرونا در بیمارستان مصطفی خمینی این شهر بستری و سپس به بیمارستان مسیح دانشوری تهران منتقل شده بود. او سیزدهم بهمن در این بیمارستان جان باخت. 

طبق این اطلاعات، او در بیمارستان مصطفی خمینی تنگی نفس داشته و ریه‌اش از کار افتاده است. پزشکان متخصص ریه به نزدیکان او گفته‌اند که مرگ این کارمند دانشگاه علوم پزشکی ایلام بر اثر ابتلا به کرونا بوده است.

 

۱۹ بهمن‌ماه؛ جلسه وزارت بهداشت درباره کرونا

ایران اینترنشنال مطلع شده شورای مدیران معاونت بهداشت در ۱۹ بهمن‌ماه، جلسه‌ای با تمرکز بر میزان آمادگی حوزه‌ بهداشت برای شناسایی و مقابله با شیوع کرونا تشکیل داده است. 

یک منبع آگاه به ایران اینترنشنال گفت در این جلسه گزارشی از میزان آمادگی کشور برای مقابله با شیوع کرونا ارائه شده، و مورد بحث قرار گرفته است. 

در این جلسه همچنین مقرر شده، روزانه، نشستی از سوی مقامات مسئول در وزارت بهداشت، برای پیگیری موارد بهداشتی در مبادی مرزی تشکیل شود. 

در همین حال اطلاعاتی که در پایگاه داده‌های ژنتیکی یک موسسه علمی در کانادا جمع‌آوری شده، نشان می‌دهد ویروس کرونا زمان کوتاهی پس از گسترش در شهر ووهان چین به ایران منتقل شده است.

 

اطلاعات پایگاه داده‌های ژنتیکی

گروهی از پژوهشگران با راه‌اندازی این پایگاه داده‌های ژنتیکی توانسته‌اند مسیر و زمان وقوع آلودگی ویروس کرونا در جهان را شناسایی کنند.

تبارشناسی ویروس کرونا نشان داده زمان انتقال آلودگی ویروسی به ایران ۲۵ دی ماه امسال بوده است. آلودگی ویروسی سپس از ایران به کشورهای دیگر نظیر استرالیا نیز منتقل شده است.

 ایران اینترنشنال پیشتر بر اساس اطلاعات منابع خود افشا کرده بود که شورای عالی امنیت ملی و وزارت بهداشت ایران ۱۲ روز پیش از راهپیمایی ۲۲ بهمن از مرگ شهروندان بر اثر ابتلا به کرونا در ایران مطلع‌ بودند، اما از اعلام آن خودداری کردند.

به گفته این منبع «مرگ بیماران با علائم حاد تنفسی از اوایل بهمن در قم باعث شد وزارت بهداشت برای بررسی این موضوع، معاون این وزارتخانه را به شهر قم بفرستد و رسیدن ویروس کرونا به ایران برای مقامات جمهوری اسلامی از هفته دوم بهمن محرز شد.»

امروز پنجشنبه ۲۹ اسفند ماه ۱۳۹۸, علی آل اسحاق, فعال کارگری و شاعر ساکن تهران از ۴ ماه پیش در بازداشت ارگانهای امنیتی در زندان اوین بطور بلاتکلیف بسر می برد.

به نقل از اتحادیه آزاد کارگران ایران, امروز پنجشنبه ۲۹ اسفند ماه ۱۳۹۸, علی آل اسحاق, فعال کارگری محبوس در زندان اوین علیرغم گذشت ۴ ماه از زمان بازداشت و اتمام مراحل بازجویی در وضعیت بلاتکلیف در این زندان به سر میبرد.

در ساعات پایانی یکی از روزهای آذر ماه ۱۳۹۸ ماموران امنیتی پس از بازداشت علی آل اسحاق, این فعال کارگری و شاعر را جهت بازجوئی و تشکیل پرونده قضائی به زندان اوین منتقل کردند.

پس از اتمام مراحل بازجویی و ارجاع پرونده به دادسرای امنیت « دادسرای مقدس » و تفهیم اتهام بازجوی دادسرای امنیت برای این فعال کارگری قرار وثیقه ای به مبلغ ۲۰۰ میلیون تومان صادر کرده اما به دلیل عدم توانایی مالی “علی آل اسحاق” در تأمین مبلغ وثیقه مذکور، نامبرده در بازداشت مانده است.

سجاد شهیری، فعال ترک آذربایجانی اهل نقده روز چهارشنبه ۲۸ اسفندماه با تودیع قرار وثیقه تا پایان مراحل دادرسی از زندان تبریز آزاد شد.

نامبرده روز پنج‌شنبه ۲۶ دیماه امسال توسط ماموران اداره اطلاعات نقده بازداشت و در تاریخ ۱۲ اسفندماه، با پایان مراحل بازجویی ازبازداشتگاه اداره اطلاعات تبریز به زندان این شهر منتقل شده بود.

سجاد شهیری روز چهارشنبه ۲۸ اسفندماه ۱۳۹۸، سجاد شهیری، شهروند اهل نقده و فعال ترک (آذربایجانی) با تودیع قرار وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی به صورت موقت و تا پایان مراحل دادرسی از زندان تبریز آزاد شد.

در حکم بازداشت سجاد شهیری که توسط شعبه ۱۶ دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان تبریز و به ریاست             “سید علی موسوی” اقدم، صادر و نیابتاً به دادسرای عمومی و انقلاب نقده ابلاغ شده، سجاد شهیری به اتهام “عضویت در گروهک تجزیه طلب گاماج (طیف مستقل آذربایجان جنوبی)” بازداشت و تفهیم اتهام شده است.