با رشد سرعت ابتلا به بیماری کرونا در ایران علاوه بر استان‌های شمالی در تعدادی از مناطق دیگر از جمله مشهد و یزد مشکل کمبود فضای بیمارستانی گزارش شده است.

 هم‌زمان مقام‌های استانی نیز آمار متفاوتی از وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی درباره شمار قربانیان و مبتلایان کرونا ارائه می‌دهند.

رضا شیران خراسانی،‌ نماینده مشهد در مجلس،‌ روز سه‌شنبه ۲۰ اسفندماه در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا ضمن اشاره به نرخ رشد بالای ابتلا در این شهر گفت: «یکی از بیمارستان‌های مشهد پر شده و بیمارستان دومی هم برای مبارزه با کرونا قرنطینه شده است.»

او افزود: «فکر می‌کنم با این مدل رشد در نیمه فروردین حتی به لحاظ تخت بیمارستانی مشکل داشته باشیم.»

این نماینده مجلس ضمن انتقاد از دولت به دلیل عدم ارائه آمار واقعی اضافه کرد: «دولت اشتباه می‌کند واقعیت‌ها را به مردم نمی‌گوید، چرا که اگر مردم واقعیت‌ها را بدانند خودشان بالاترین عنصر برای حفظ سلامتی می‌شوند.»

هم‌زمان محمدعلی طالبی،‌ استاندار یزد،‌ نیز از «در حال تکمیل» بودن ظرفیت بیمارستان‌های این استان خبر داده است. 

این در حالی است که در شهرهای بزرگ استان‌های شمالی گلستان، مازندران و گیلان مقام‌های دولت و نمایندگان طی روزهای گذشته کمبود تجهیزات پزشکی و فضای بیمارستانی را گوشزد کرده بودند. 

در شهر گرگان چندین هتل و سالن ورزشی برای نگهداری بیماران تجهیز شده‌اند و در رشت نیز مقام‌های رسمی از برپایی بیمارستان صحرایی خبر داده‌اند. 

ساخت بیمارستان صحرایی در استان یزد نیز در دستور کار قرار گرفته است. 

تناقض در آمار مرکز و استان‌ها

با آن‌که وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی آمار تجمیعی مبتلایان و قربانیان را اعلام می‌کند؛ جزییات آن با گزارش مسئولان رسمی در استان‌ها تناقض دارد.

در استان اصفهان با آن‌که آمار روز دوشنبه وزارت بهداشت حاکی از وجود ۶۰۱ بیمار بوده است؛ تنها در شهرستان کاشان علی‌اکبر مرتضایی، فرماندار، اعلام کرده که ۸۸ نفر فوت کرده‌ و ۱۰۵۶ نفر نیز به عنوان مبتلا شناسایی شده‌اند.

کیانوش جهان‌پور، رییس مرکز روابط عمومی وزارت بهداشت، در واکنش به این موضوع ضمن رد آمار مطرح‌شده،‌ از ورود آن‌چه که «بخش‌های غیرتخصصی» به موضوع اعلام آمار خواند انتقاد کرد.

با این حال،‌ آمار تجمیعی جهان‌پور با آمار اعلامی تعدادی دیگر از استان‌ها نیز تناقض دارد. 

دانشگاه‌های علوم پزشکی مازندران و گلستان از وجود به ترتیب «۱۲۲۶ نفر» و «۲۱۰۳ نفر» مبتلا خبر داده‌بودند، اما آمار جهانپور این عدد را ۶۳۳ و ۱۷۵ نفر عنوان کرده است.

در قم نیز که مرکز شروع شیوع این بیماری در ایران بوده، قائم‌مقام دانشگاه علوم پزشکی از بستری شدن یک‌هزار و شش بیمار خبر داده، در حالی که آمار جهان‌پور  ۷۱۲ نفر بوده است. 

هم‌زمان با روند صعودی گسترش این بیماری گزارش‌ها حاکی از ادامه توقف فعالیت مراکز عمومی،‌ کاهش ساعات کاری ادارات و بازارها، و بسته شدن راه‌های ورودی برخی شهرها از سوی نیروی انتظامی و یا مردم محلی است.

درحالی که تاکنون شماری از پرستاران و پزشکان به دلیل کمبود تجهیزات حفاظت شخصی در جریان مقابله با کرونا جان باخته‌اند، رییس دادگستری قم از بازداشت یکی از پرستاران بیمارستان‌های این شهر به دلیل انتشار ویدیویی حاوی آمار بیماران جان باخته خبر داد.

علی مظفری، در جلسه ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران در استانداری قم، گفت: «پرستاری که در فضای مجازی اقدام به ارائه آمارهای کاذب از تعداد فوتی‌های کرونا در قم نموده بود و موجب تشوش اذهان عمومی شد، بازداشت و سه روز نیز در بازداشتگاه نگهداری شد.»

رییس دادگستری قم هشدار داد که «دستگاه قضایی قم با هر موضوعی که به آرامش روانی خدشه وارد کند به طور قطع و در کمترین زمان برخورد  خواهد کرد»، گفت: «هر گونه آماری باید از طریق مبادی رسمی باشد و در انتشار هر گونه خبر، مصاحبه و گزارشی که نشر اکاذیب باشد و منجر به مخدوش شدن آرامش مردم باشد به صورت قانونی برخورد می‌شود.»

این مقام قضایی به هویت پرستار بازداشت شده در قم اشاره نکرد، اما پیشتر یکی از پرستاران مرد بیمارستان کامکار قم در روز چهارشنبه هفتم اسفند ماه، در صفحه اینستاگرام خود ویدیویی منتشر کرده و در آن گفته بود: «دیشب[سه‌شنبه ششم اسفند] فقط در یک شیفت هشت تن از هموطنان مان را از دست دادیم، هشت تن از هموطنان ما؛ یکی دختری ۲۳ ساله بود، بدون هیچ بیماری، بدون هیچ سابقه بیماری و یکی پسری ۲۹ ساله، آقای ۳۰ ساله، خانم ۵۰ ساله‌ای که تا یک ساعت قبل داشت با من صحبت می‌کرد و تعجب می‌کرد که چرا حالش بدتر شده است، فقط همین.»

او نسبت به وضعیت شیوع کرونا و پیامدهایش هشدار داده و تاکید کرده بود که «ما فقط در یک شب هشت تن از هموطنان مان را از دست دادیم، تا کی مسئولان می‌خواهند این مساله  را شوخی بگیرند.»

این اولین مورد از بازداشت پرستاران و کادر درمانی بیمارستان‌ها در ارتباط با شیوع کرونا در ایران است که به صورت رسمی از سوی یک مقام قوه قضایی اعلام شده است.

پیشتر مواردی از اعمال فشار یا تکذیب سخنان پرستاران و کادر درمانی از سوی مقام‌های دولتی یا قضایی منتشر شده بود. از جمله پس از انتشار ویدیویی از یک پرستار بیمارستان رازی رشت درباره کمبود تجهیزات حفاظت شخصی پرستاران و پزشکان و کادر درمانی از جمله ماسک، دستکش، مواد ضد عفونی کننده، گفته بود: «وقتی پرسنل بیمارستان‌ها جان‌شان را کف دست‌شان می‌گذارند، باید امکانات باشد اما متاسفانه امکانات نیست، حتی لباسم استاندارد نیست.» این سخنان اما از سوی مهدی شادنوش، نماینده وقت وزیر بهداشت در گیلان رد شد و او گفت که تجهیزات کافی در بیمارستان‌ها وجود دارد.

علی مظفری، رییس دادگستری قم همچنین از بازداشت یک طلبه به اتهام انتشار ویدیویی از غسالخانه بهشت معصومه قم خبر داد و گفت: «در روزهای گذشته کلیپی از غسالخانه بهشت معصومه قم توسط یکی از طلاب منتشر شده که به شدت موجب تشویش اذهان عمومی شد و بازخوردهای منفی بسیاری داشت که دو ساعت پس از انتشار این فیلم در فضای مجازی، این فرد متخلف دستگیر شد.»

در ویدیوی مورد اشاره رییس دادگستری قم، تصاویری از تعدادی زیادی پیکرهای بیماران جان باخته در غسالخانه بهشت معصومه قم و با این توضیح همراه بود که بیماران جان باخته در بهشت معصومه قم بسیار بیشتر از آمارهای اعلام شده از سوی وزارت بهداشت است و حتی بسیاری از این پیکرها به خاک سپرده نشده و بلاتکلیف تلنبار شده‌ است.

تردید و بی‌اعتبار دانست آمارهای رسمی به این ویدیو محدود نبوده و در روزهای اخیر در موارد متعددی برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی و فعالان رسانه‌ای در ایران نیز آمارهای رسمی از شمار جان‌باختگان را غیرواقعی دانسته‌اند.

در تازه‌ترین مورد روز دوشنبه مصطفی فقیهی، مدیرمسئول سایت انتخاب در تهران، در صفحه توییتر خود خطاب به سعید نمکی وزیر بهداشت نوشت: «تعداد فوتی‌های مشکوک به کرونا، دو هزار است و بیش از ۱۳۰نفر، تنها دیروز [یک‌شنبه هجدهم اسفند] در تهران و گیلان فوت کرده‌اند.»

او ساعتی بعد با حذف توییت قبلی خود، نوشت: «در آماری که ساعاتی قبل منتشر کردم درست نبود؛ از توییت قبلی‌ام در مورد آمار مبتلایان به کرونا سوءبرداشت شد تاکید من بر آمار مشکوک به کرونا بود که می‌تواند آنفولانزا یا هر بیماری دیگری باشد.»

علی‌اکبر مرتضایی، فرماندار ویژه کاشان، نیز شامگاه دوشنبه نوزدهم اسفند در یک برنامه تلویزیونی شبکه اصفهان گفت فقط در «کاشان» و «آران و بیدگل» واقع در استان اصفهان از اول اسفند ماه ۸۸ نفر به دلیل ابتلا به کرونا جان باخته‌اند و یک‌هزار و ۵۶ نفر درگیر بیماری کرونا شده‌اند. این درحالی که کل بیماران مبتلا به کرونا در استان اصفهان از سوی وزارت بهداشت ۶۷۱ نفر و تعداد جان‌باختگان فقط ۱۵ نفر اعلام شده است.

مدیرعامل شرکت سامان‌دهی صنایع و مشاغل شهرداری تهران از جمع‌آوری ۸۰ سگ مشکوک با علایم سرفه در اطراف بیمارستان «مسیح دانشوری» و «لویزان» خبر داد.

«حمیدرضا تحصیلی» گفت که در پی شیوع ویروس «کرونا» در ایران، با ۸۰ قلاده سگ که علایم سرفه داشته‌، مواجه شده‌اند که در نزدیکی بیمارستان مسیح دانشوری و پارک لویزان بوده‌اند.

تحصیلی افزود: «این سگ‌ها جمع‌آوری و در قرنطینه مجزایی نگه‌داری می‌شوند. از وزارت بهداشت هم کمک خواسته‌ایم تا بررسی کند آیا این سگ‌ها می‌توانند ناقل بیماری باشند یا خیر؟»

وی ادامه داد: «اکیپ‌های ما در دو شیفت صبح و بعدازظهر موظف به جمع‌آوری حیوانات مشکوک در سطح شهر هستند تا برای شهروندان مشکلی ایجاد نکنند.»

بیمارستان مسیح دانشوری یکی از بیمارستان‌های تخصصی ریه است که در حال حاضر بیماران زیادی با علایم ویروس کرونا در آن بستری هستند.

این مقام مسوول هم‌چنین گفت ۴۲ روز بازارهای سطح شهر تهران که نزدیک به ۱۰هزار فروشنده در این مراکز مشغول به کار بودند، تعطیل شده‌اند.

تحصیلی ادامه داد: «دو بازار بزرگ فروش پرندگان درشرق و غرب پایتخت و چهار بازار خرید و فروش خودرو نیز تعطیل شده‌اند.

پزشکان و پرستاران «بیمارستان الزهرا» رشت با انتشار تصویری از خود، تاکید کرده‌اند که هفت ماه است حقوق نگرفته‌اند.
کادر درمانی این بیمارستان، اعم از پزشکان و پرستاران، در روزهای اخیر در تلاش مضاعف برای رسیدگی به بیماران مبتلا به ویروس کرونا هستند.

گزارشات بسیاری در خصوص ناکافی بودن امکانات و لوازم بیمارستانی و بهداشتی مورد نیاز جهت مقابله با این بیماری تنفسی تا این لحظه منتشر شده است.

نماینده مردم رشت در مورد وضعیت استان گیلان در مقابل شیوع کرونا گفته بود: «گیلان اکنون کانون بحران شیوع کرونا در کشور است اما امکانات در استان بسیار محدود و کم است».

«سیامک دیوشلی»، «علی شیخ مرادی»، «حمید لطفی»، «محمد وثوقی‌کیا» و «نرجس خانعلی‌زاده» از جمله جان باختگان کادر درمانی استان گیلان در مقابله با ویروس کرونا هستند که فوت آن‌ها در اثر ابتلا به این ویروس تایید شده است.

روز پنجشنبه ۱۵ اسفند ماه ۱۳۹۸, محمد میرزائی, زندانی سیاسی محبوس در زندان مرکزی ارومیه به زندان شهرستان ماکو منتقل شد. این زندانی سیاسی در حال تحمل دوران محکومیت حبس ۵ ساله خود می باشد. 

به گزارش حقوق بشر در ایران, صبح روز پنجشنبه ۱۵ اسفند ماه ۱۳۹۸, محمد میرزائی, زندانی سیاسی اهل شهرستان ماکو, که در حال سپری کردن دوران محکومیت حبس ۵ ساله خود در زندان مرکزی ارومیه بود به زندان شهرستان ماکو منتقل شد. این زندانی سیاسی در حال تحمل دوران محکومیت حبس ۵ ساله خود می باشد. 

لازم به ذکر است, محمد میرزائی, در تاریخ ۱۹ تیر ماه ۱۳۹۸, توسط شعبه ۲ دادگاه انقلاب ارومیه از بابت اتهامات “اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی” و “عضویت در احزاب اپوزیسیون کورد مخالف نظام” در مجموع به تحمل ۱۰ سال حبس تعزیری محکوم شده بود که این حکم توسط دادگاه تجدید نظر استان آذربایجان غربی عینا تائید شد. پس از اعمال ماده ۱۳۴ از قانون مجازات اسلامی, مجازات ۵ سال حبس تعزیری برای وی اجرائی شد. 

این فعال سیاسی, در تاریخ ۱۰ تیرماه ۱۳۹۷, برای دومین بار توسط ماموران اطلاعات سپاه پاسداران در شهرستان ماکو بازداشت و پس از انتقال به بازداشتگاه این ارگان امنیتی و طی مراحل بازجوئی به زندان مرکزی ارومیه منتقل شد. 

پس از آن در تاریخ ۱۹ مهر ماه ۱۳۹۶هم از سوی نیروهای اطلاعات سپاه از بابت اتهام “عضویت در گروه‌های مخالف نظام”, بازداشت شده بود و پس از تحمل ۲ ماه ۱۵ روز سلول انفرادی و بازجوئی در بازداشتگاه اطلاعات سپاه ارومیه با تودیع قرار وثیقه ای به مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان بطور موقت آزاد شده بود. 

امروز دوشنبه ۱۹ اسفند ماه ۱۳۹۸, بیماران مبتلا به ویروس کرونا در استان البرز برای تهیه داروهای مورد نیاز خود به ناچار باید به بازار سیاه و مکانهایی خارج از شبکه توزیع تعیین شده دارو در این استان مراجعه کنند. 

به گزارش حقوق بشر در ایران بنقل از رکنا, امروز دوشنبه ۱۹ اسفند ماه ۱۳۹۸, بیماران مبتلا به ویروس کرونا, در استان البرز از دسترسی به داروهای خود با قیمت مناسب محروم هستند. این شهروندان باید برای تهیه اقلام داروئی مورد نیاز خود به بازار سیاه با قیمتهای بسیار بالا و خارج از نرخ مصوب تعیین شده مراجعه کنند. تا امروز دوشنبه۱۹ اسفند ماه ۱۳۹۸, بیش از ۶۵۶۶ نفر در ایران به این بیماری مبتلا شدند و همچنین ۲۱۳۴ نفر هم در اثر این بیماری جان خود را از دست دادند. اما نکته اصلی تردیدهایی است که به آمارهای ارائه شده از سوی وزارت بهداشت مبنی بر تعداد مبتلا شدگان, جان باختگان و بهبود یافتگان این بیماری ارائه می شود. 

براساس اعلام حسن اینانلو, معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی استان البرز: “داروهای کرونا خارج از شبکه توزیع در استان و در میان دلالان با قیمتهای بسیار بالا بفروش می رشد و این مسئله باید به مردم اطلاع رسانی شود”. 

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی استان البرز در ادامه همچنین گفت: “داروهای کرونا با قیمت‌های گزاف در استان البرز به فروش می‌رسد”.

در توضیحات بیشتر در مورد شیوع ویروس کرونا در ایران لازم به ذکر است؛ این ویروس, به شدت در حال سرایت به انسانهاست و موجی از نگرانی را در ایران پس از گذشت ۳هفته از ورود این بیماری در کشور و اعلام دیر هنگام مسئولان وزارت بهداشت تا امروز دوشنبه۱۹ اسفند ماه ۱۳۹۸, بیش از ۶۵۶۶ نفر به این بیماری مبتلا شدند و همچنین ۲۱۳۴ نفر هم در اثر این بیماری جان خود را از دست دادند که این آمار در قیاس با سایر کشورهای دیگر که در حال مبارزه با این بیماری هستند جای سوال دارد.

همچنین وزارت بهداشت ایران از روز ۳ اسفند با انتشار آمار روزانه موارد ابتلا و مرگ را آغاز کرد. اطلاعاتی در مورد موارد احتمالی در روزهای قبل از ۳ اسفند ماه ۱۳۹۸ مبنی بر ابتلا و یا مرگ و میر افراد در اثر ابتلا به این بیماری وجود ندارد. همچنین تردیدهایی درباره دقیق بودن آمارهای اعلام شده مطرح شده است. از جمله از سوی نماینده قم در مجلس ایران. با این حال تنها آمار رسمی داده‌های وزارت بهداشت ایران است.

روز سه شنبه ۶ بهمن ماه ۱۳۹۸, احمد امیرآبادی فراهانی, نماینده مردم قم در مجلس اعلام کرد در حوزه انتخابیه وی یعنی شهر قم که کانون شیوع این بیماری بوده از نظر شیوع ویروس کرونا وضعیت خوبی ندارد و عملکرد دولت و دستگاههای اجرائی در کنترل این ویروس ناموفق بوده و پس از اعلام جان باختن ۵۰ نفر از شهروندان قم که در اثر بیماری کرونا از آمار جدیدِ مرگ و میر کرونا در این استان که بنا بر تائید مسئولان وزارت بهداشت و درمان مرکز شیوع این بیماری در ایران بوده خبر داد و این نماینده مجلس در ادامه هم تاکید کرد که متاسفانه ۳ هفته پس از ورود این ویروس به کشور موضوع از طرف وزارت بهداشت و مسئولان اعلام عمومی شد.

طی روزهای گذشته، دو شهروند در شهرهای ارومیه و سنندج توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند.

به نقل از مرکز دموکراسی و حقوق بشر کردستان، طی روزهای گذشته، “ادریس محمدی” از اهالی ارومیه توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده است.

در این گزارش به نقل از یک منبع مطلع آمده است: “این شهروند بدون ارائه‌ی مجوز قضایی و پس از ضرب و شتم بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده است.”

اتهام مطروحه علیه ادریس محمدی “همکاری با یکی از احزاب مخالف نظام” عنوان شده است.

از سوی دیگر طی روزهای گذشته، “مجید دیدبان” شهروند ساکن سنندج توسط نیروهای امنیتی به اتهامی مشابه بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.

لازم به ذکر است؛ علیرغم پیگیری‌های خانواده‌های این افراد و مراجعه‌ی آنها به مراکز قضایی و امنیتی در ارومیه و سنندج، هنوز اطلاع دقیقی در رابطه با وضعیت این شهروندان و محل نگهداری آنها در دسترس نیست.

مجید دیدبان

ادریس محمدی

یک زندانی زن در شهرستان سنندج که پیشتر از بابت اتهام “قتل” به اعدام محکوم شده بود، با گذشت اولیای دم از مرگ رهایی یافت.

به نقل از ایرنا، معاون قضایی رییس‌کل دادگستری کردستان در امور شوراهای حل اختلاف گفت: “مادر سنندجی که به دلیل قتل عمد محکوم به اعدام شده بود با تلاش اعضای شوراهای حل اختلاف استان از پای چوبه دار رهایی یافت”.

برجعلی برهان پناه گفت: “سال ۱۳۹۵ زنی در یک  مشاجره خانوادگی زوج خود را به قتل رساند که پس از طی مراحل دادرسی نهایتا حکم اعدام در دادگاه کیفری یک استان کردستان صادر و پرونده به منظور اجرای حکم به شعبه اجرای احکام کیفری سنندج ارجاع شد”.

وی افزود : “در ادامه پرونده برای اخذ رضایت از خانواده اولیای دم به شعبه ویژه صلح و سازش کانون اصلاح و تربیت شورای حل اختلاف سنندج ارجاع شد که با تلاش مجدانه اعضای شعبه و برگزاری جلسات متعدد با خانواده اولیای دم در تاریخ ۱۴ اسفند سال جاری خانواده مقتول حاضر به اعلام رضایت و گذشت شدند”.

برهان پناه تصریح کرد: “این پرونده دهمین پرونده قتل عمد بود که امسال با تلاش اعضای شوراهای حل اختلاف استان به صلح و سازش منجر شد”.

آرش صادقی، زندانی سیاسی در زندان رجایی شهر کرج نامه‌ای سرگشاده در خصوص جدال علم و ایدئولوژی در مواجه با ویروس کرونا و تعلل مسئولان کشور در اجرای طرح قرنطینه شهر قم و کنترل این بیماری نوشته است. آقای صادقی با اشاره به سخنان مسئولان و تصمیمات اشتباه آنان مبنی بر ادامه پروازها به کشور چین، برگزاری انتخابات مجلس و راهپیمایی ۲۲ بهمن مسئولیت شیوع این ویروس و در خطر بودن جان مردم را مقامات مسئول دانسته است.

با وجود گزارشات مردمی از ورود ویروس کرونا به کشور و تکذیب مکرر مسئولان سرانجام در تاریخ ۳۰ بهمن ماه مقام‌های وزارت بهداشت از فوت دو بیمار در قم بر اثر ابتلا به این ویروس خبر دادند. بسیاری دلیل افزایش آمار مرگ و میر بالا و ورود این بیماری به کشور را ادامه پروازهای مستقیم به چین، به عنوان اولین کشور منبع این بیماری و در اوج بحران و همچنین عدم قرنطینه شهر قم می‌دانند. هم اکنون مبتلایان به این ویروس تقریبا در تمام کشور مشاهده می‌شوند.

آرش صادقی طی نامه‌ای به مساله گسترش ویروس کرونا در کشور و معرفی مسببین وضعیت موجود پرداخته است.

آقای صادقی در بخضی از این نامه می‌نویسد: “عامل شیوع کرونا در ایران سکوت مقامات برای هر چه باشکوه برگزار کردن انتخابات و راهپیمایی ۲۲ بهمن و تعطیل نکردن اماکن مذهبی شهر قم به عنوان مرکز انتشار این بیماری بود. ‏در حقیقت ریشه فاجعه کرونا را این بار به شکل نمادینی میشود در جمهوریت نظام یعنی انتخابات و اسلامیت نظام یعنی حوزه دید. راهپیمایی ۲۲ بهمن و انتخابات دوم اسفند، بهانه‌ای بود تا تمامی اطلاعات مربوط ورود ویروس کرونا به ایران و شیوع آن در ایران پنهان بماند”.

در ادامه می‌آید:

بعد از سرکوب خونین اعتراضات آبان ماه و سقوط هواپیمای اوکراینی توسط پدافند سپاه پاسداران، در فقره بیماری کرونا هم یکی از بحران هایی که جامعه ایران با آن روبرو بود، پنهانکاری و آمارهای دروغین مسئولان بود که بر ابعاد بحران افزود. در ادبیات حاکمان جمهوری اسلامی همواره یک دشمن فرضی وجود دارد تا در تمامی بحران‌ها (به جای پذیرش مسئولیت و پیشگیری) تقصیرها و قصورها به توطئه آن دشمن نسبت داده شود. آخرین مورد بحث بروز کرونا در ایران بود که به توطئه و شایعه پراکنی دشمنان نسبت داده شد.

تشبیه بیمارستان به سنگر و خط مقدم، تشبیه ویروس کرونا به دشمن، تشبیه پزشک و پرستار به سرباز، تشبیه درمان به پیروزی و تشبیه مرگ پزشکان به شهادت در چارچوب همین گفتمان تعریف می‌شود. البته بکارگیری این گفتمان بهانه‌ای است برای پنهانکاری، مسدود کردن فضای نقد و توجیه ناکارآمدی حاکمیت و لاغیر.  فقط در سایه این گفتمان است که می‌توان درک کرد که چرا جریان پروازها و آمد و شدها از کشور چین، باز نگه داشته شد و صرفا برای باشکوه برگزارکردن یک راهپیمایی حکومتی و انتخاباتی با نتایج از پیش تعیین شده، ریسک به کام مرگ فرستادن هزاران نفر از شهروندان بی اهمیت تلقی گردید. نکته دقیقا آنجا است که در این نظام ارزشی، مفهومی به عنوان جان انسان فاقد ارزش وجودی می‌باشد. حتی کسانی که از ابتدا در مورد بروز و فاجعه احتمالی انسانی کرونا در ایران (از اواسط بهمن ماه) سخن گفتند توسط باورمندان به این دشمن فرضی، به خیانت و شایعه سازی متهم شدند.

رهبر جمهوری اسلامی در ابتدای جلسه‌ درس خارج فقه از درخشش ملت ایران در امتحان بزرگ الهی انتخابات و ناکام گذاشتن تبلیغات همه‌جانبه دشمنان تشکر کرد و گفت: “شما می دانید که علیه شرکت مردم در انتخابات چه حجمی کار شد؛ در فضای مجازی، در دستگاه‌های گوناگون، از هر عاملی که توانستند استفاده کردند، حالا آخری هم این بیماری که این هم شد یک بهانه‌ خوبی. شب پنج‌شنبه که جمعه‌اش انتخابات بود، خبر بروز این ویروس و این بیماری در قم داده شد، دشمن از سحرگاه پنج‌شنبه شروع کرد تبلیغات کردن که مردم مبادا بروید در صف انتخابات بایستید، در صف رأی دادن بایستید، آنجا چنین است، چنان است، بیماری هست، مرض هست، ویروس هست، ببینید، یعنی از کمترین فرصتی استفاده کردند و نگذاشتند حتی چند ساعت هدر برود، بلافاصله شروع کردند به گفتن و دائم تأکید کردند”.

️حسن روحانی هم، در نخستین جلسه ستاد ملی مبارزه با کرونا گفت: “توطئه دشمنان ماست که با هراس‌افکنی زیاد در جامعه کشور را به تعطیلی بکشند. اگر فرد مشکوکی دیده شد باید به بیمارستان برود اما همه باید مشغول کار خودمان باشیم. اگر موضوعی را ستاد ملی مبارزه با کرونا تصمیم گرفت، آن تصمیم را همگی یک امر لازم تلقی کنند”. حسن روحانی در ادامه تعطیلی کشور را نتیجه هراس‌افکنی و توطئه دشمنان می‌داند. حسین طائب رییس سازمان اطلاعات سپاه در جلسه شورای عالی امنیت ملی با قرنطینه کردن قم مخالفت می کند و میگوید: “قم آبروی اسلام است و قرنطینه کردن قم باعث بهره‌گیری رسانه‌ای دشمنان خواهد شد”.

جدال علم و ایدئولوژی

شاید اگر یک شهر دیگر در ایران میزبان اولین مبتلای به کرونا بود، شرایط به گونه‌ای دیگر رقم می‌خورد. انتشار خبر بیماری در شهر قم شهری که میزبان حرم حضرت معصومه است معادلات در ایران را به گونه‌ای دیگر شکل داد. به نقل از احادیث شیعیان، امام ششم گفته است: “خداوند برای ما فرزندان علی و خاندان اهل بیت حرمی دارد. قم حرم ما اهل بیت است، قم کوفه دوم ما اهل بیت می‌باشد”. در حدیثی دیگر آمده: “گرفتاری ها ومشکلات از قم و مردمش به دور است و روزگاری خواهد رسید که قم و مردم آن، حجت بر همه مردمان باشند و آن هنگام در زمان غیبت قائم ما تا به هنگام ظهور حضرتش می باشد”. مشاور فرهنگی ستاد نماز جمعه نیز پیشتر مدعی شده بود: “در قرآن کریم آمده است که بهشت دارای هشت در است و سه در از این هشت در به سوی قم باز می‌شود”.

بر اساس روایات متعدد دیگری شهر قم مکانیست مقدس برای شفا گرفتن. حال اما بیماری کرونا از این شهر آغاز شده است. همزمان با انتشار خبر ورود ویروس کرونا در ایران و بخصوص شهر قم، خواسته تعطیلی اماکن مذهبی از جمله حرم معصومه در قم مطرح شد. تعطیلی حرم با مخالفت علی سعیدی، نماینده ولی فقیه در استان قم، مواجه شد. علی سعیدی میگوید:ما این حرم مقدس را دارالشفا می‌دانیم. دارالشفا یعنی مردم بیایند و از امراض روحی و جسمی شفا بگیرند. با پیشنهاد قرنطینه شهر قم هم مخالفت میشود. پس از آن که قرنطینه شدن قم صلاح دانسته نشد، نهادهای مربوطه تصمیم به ضد عفونی ضریح و محوطه داخلی حرم میگیرند. مسئولین حرم معصومه اعلام میکنند، نیازی به ضدعفونی کردن حرم یا بستن آن نیست زیرا محیط معنوی و ایمانی و ضریح نقره حرم بهترین سلاح علیه باکتری‌ها هستند.

تحت بسط چنین باورهایی شیوع یک بیماری مانند کرونا از شهر قم در تضاد با تمامی گفتمان های روحانیت و اسلام فقاهتی است. از همین رو با قرنطینه این شهر مخالفت میشود.

عامل شیوع کرونا در ایران سکوت مقامات برای هر چه باشکوه برگزار کردن انتخابات و راهپیمایی ۲۲ بهمن و تعطیل نکردن اماکن مذهبی شهر قم به عنوان مرکز انتشار این بیماری بود. ‏در حقیقت ریشه فاجعه کرونا را این بار به شکل نمادینی میشود در جمهوریت نظام یعنی انتخابات و اسلامیت نظام یعنی حوزه دید. راهپیمایی ۲۲ بهمن و انتخابات دوم اسفند، بهانه‌ای بود تا تمامی اطلاعات مربوط ورود ویروس کرونا به ایران و شیوع آن در ایران پنهان بماند.

آزادی رسانه‌ها در حکومت‌های دموکراتیک به روزنامه‌نگاران، فعالان مدنی و مستقل این اجازه را می‌دهد تا از ابعاد پنهان هر واقعه ای پرده بردارند و دولت و مسئولین را به مسئولیت‌پذیری، پاسخ‌گویی و حتی استعفا وادارند در حالی که سانسور و سرکوب رسانه‌ها در حکومت‌های تمامیت‌خواه از مسئولیت‌پذیری و پاسخ‌گویی دولتمردان جلوگیری میکند. پایه و اساس همه نظام‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مبتنی بر اعتماد شهروندان به نهادها است. بی صداقتی به بی‌اعتمادی دامن می‌زند و مرور زمان به زوال تدریجی این نظام‌ها می‌انجامد.

امروز دیگر خبر افشای دروغ‌گویی مسولان جمهوری اسلامی کمتر کسی را متعجب می‌کند. بسیاری از مردم ایران به چرخه پایان‌ناپذیر بی صداقتی حاکمان، تکذیب‌ رسمیِ وقایع و سپس افشای دروغ‌گویی مسولان در شبکه‌های اجتماعی عادت کرده‌اند. وقتی که حاکمیت تنها منبع اطلاع‌رسانی باشد و جریان آزاد اطلاعات به بهانه‌های گوناگون مخدوش و محدود شود،مصلحت‌اندیشی‌های سیاسی و جناحی جای حقیقت را خواهد گرفت و زندگی و جان انسان‌ها در زبان و آمار سیاستمداران به چند عدد و رقم فروکاسته خواهد شد.

اما چرا حکومت ایران تا این حد از شفافیت و حقیقت می‌هراسد؟ اگر زیستن در چنبره دروغ، ستون اصلیِ نظام تمامیت خواه باشد، پس جای شگفتی ندارد که مهم‌ترین تهدید برای آن زیستن در دایره حقیقت و واقعیت باشد. برای همین است که بیش از هر چیز دیگری سرکوب می‌شود…چون همه مشکلات واقعی و مسائل حیاتی را زیر پوسته ضخیمی از دروغ‌ها پنهان کرده‌اند.

آرش صادقی / ۷ اسفندماه ۱۳۹۸ / زندان رجایی شهر کرج”.

در ارتباط با نویسنده این نامه گفتنی است، آرش صادقی، کنشگر مدنی محبوس در زندان رجایی شهر کرج از سوی دادگاه انقلاب به تحمل ۱۵ سال حبس محکوم شده است که پس از جمع شدن با حبس تعلیقی ۴ ساله پیشین او به ۱۹ سال حبس افزایش یافت. در صورت اعمال ماده ۱۳۴ (تجمیع احکام) این مدت به ۱۱ سال و ۶ ماه کاهش پیدا خواهد کرد با این حال کماکان از اجرایی شدن این ماده در مورد آقای صادقی خبری نیست.

وی که هم اکنون در زندان رجایی شهر کرج به سر می برد در ایام زندان به نوع بدخیم سرطان استخوان به نام کندروسارکوما دچار شده و تحت عمل جراحی قرار گرفته است. با این حال محرومیت آقای صادقی از ادامه روند درمان باعث بروز مشکلات جسمی بسیاری علی الخصوص ناحیه جراحی شده بوده است. وی اخیرا به دلیل  گسترش بیماری و درگیری دو استخوان بالای سینه با بیماری کندروسارکوما مجددا تحت سی جلسه رادیوتراپی و حرکت درمانی قرار گرفت و آزمایش مجدد اسکن مغز استخوان موید علائم امیدوار کننده در بدن است.

آر ش صادقی از زمان بازداشت دوباره همسرش گلرخ ابراهیمی ایرایی، زندانی سیاسی در زندان قرچک ورامین از حق ملاقات و تماس تلفنی با وی محروم بوده است. محرومیت این زوج از ملاقات در حالی است که در قانون پیش‌بینی‌هایی برای ملاقات بین اعضای زندانی خانواده‌ها شده است، حتی اگر آنها در زندان‌های جداگانه تحمل حبس کنند. گلرخ ایرایی از تاریخ ۱۸ آبان ماه امسال دوره محکومیت ۲ سال و ۱ ماهه‌ی خود را دز زندان قرچک ورامین سپری می‌کند.

زینب اسماعیلی از مادران صلح و آشتی کُردستان که چندی پیش، توسط نیروهای اداره اطلاعات دهگلان بازداشت و به بازداشتگاه این نهاد امنیتی در شهر سنندج منتقل شده‌بود، همچنان در بازداشت به‌سر می‌برد و گفته شده در صورت تودیع قرار وثیقه چهارصد میلیون تومانی به صورت موقت از زندان آزاد خواهد شد.

به گزارش شبکه حقوق بشر کردستان، زینب اسماعیلی از مادران صلح و آشتی کُردستان که روز پنج‌شنبه هشتم اسفندماه ۱۳۹۸، توسط نیروهای اداره اطلاعات دهگلان بازداشت و به بازداشتگاه این نهاد امنیتی در شهر سنندج منتقل شده‌بود همچنان در بازداشت به‌سر می‌برد و گفته شده در صورت تودیع قرار وثیقه چهارصد میلیون تومانی به صورت موقت از زندان آزاد خواهد شد.

ماموران امنیتی در هنگام بازداشت، ضمن تفتیش منزل برخی وسایل شخصی زینب اسماعیلی را نیز ضبط کردند.

یک منبع مطلع در این خصوص گفته‌بود: « دایه زینب پس از بازداشت به اداره اطلاعات دهگلان و از آنجا به بازداشتگاه این نهاد امنیتی در سنندج منتقل شده است. وی در این دو روز هیچ تماسی با خانواده خود نداشته است»

به گفته جمعیت حقوق بشر کردستان، زینب اسماعیلی که کماکان در بازداشت به‌سر می‌برد مورد بازجویی و بی‌احترامی نیروهای امنیتی قرار گرفته است.

بر طبق این گزارش، نیروهای امنیتی خواستار تحویل یک گوشی تلفن همراه شده‌اند و علی رغم اینکه خانم اسماعیلی بارها اعلام کرده است، علاوه بر گوشی ساده همراهی که ماموران امنیتی در زمان بازداشت، ضبط کرده‌اند، گوشی دیگری ندارد، اما نهاد امنیتی بازداشت کننده عنوان کردند تنها در صورت تحویل گوشی مذکور و در صورت تودیع وثیقه چهارصد میلیون تومانی، خانم اسماعیلی به صورت موقت از زندان آزاد خواهد شد.

خانم اسماعیلی مادر محمدامین امیری، از اعضاء یگان‌های مدافع خلق در شهر کوبانی است که سال ۲۰۱۴، در درگیری مقابل داعش جان خود را از دست داد.

مادران صلح و آشتی کُردستان، از سوی تعدادی از مادران جانباختگان و زندانیان سیاسی کرد اعدام شده، تاسیس وهدف این مادران کمک به برقراری صلح و حق‌دادخواهی اعلام شده‌است.