روز پنجشنبه ۴ آذرماه، در پی تیراندازی نیروهای نظامی در مناطق مرزی شهرستان ارومیه، یک کولبر زخمی شد.
به نقل از کردپا، روز پنجشنبه ۴ آذرماه ۱۴۰۰، تیراندازی نیروهای نظامی در مناطق مرزی شهرستان ارومیه، منجر به زخمی شدن یک کولبر شد.
بر اساس گزارش، هویت این کولبر نیهاد محمدپور، ٢۵ ساله، فرزند عبدالله، متاهل و دارای یک فرزند و اهل روستای “ژاراژی” از توابع منطقه مرگور سهرستان ارومیه عنوان شده است.
در این گزارش به نقل از یک منبع مطلع آمده است: کولبر مورد اشاره که بدون اخطار قبلی هدف شلیک ماموران قرار گرفته از ناحیه سینه به شدت زخمی شده و جهت مداوا به بیمارستانی در ارومیه منتقل شده است.
کولبری، شغلی کاذب و مشقت بار است که مردم مناطق مرزی در پی فقدان فرصت های شغلی به آن روی می آورند و سالانه ده ها تن در مواجهه با خطرات طبیعی و یا در پی شلیک نیروهای مرزبانی کشته و یا زخمی می شوند.
به غیر خسارت های مادی، قتل حیوانات بارکش و حوادث روی داده از جمله سرمازدگی و بهمن، در این گزارش قتل ۳۶ کولبر (باربر مرزی) و زخمی شدن ۱۰۹ تن آنان توسط نیروهای مرزبانی و انتظامی ثبت شده است.
لازم به ذکر است که ۹ کولبر دیگر نیز به واسطه شرایط اقلیمی و جغرافیایی مانند سرمازدگی و سقوط از ارتفاع دچار حادثه شدند که از این تعداد ۴ کولبر زخمی شدند و ۵ کولبر جان باختند.
تداوم اعتراضات کشاورزان اصفهانی و شهروندان حامی مطالبات آنان، با حضور گسترده نیروهای انتظامی و امنیتی به خشونت کشیده شد. نیروهای امنیتی اقدام به ضرب و شتم معترضان، شلیک گاز اشک آور، گلوله ساچمهای و استفاده از شوکر کردند. به علاوه، اینترنت همراه در اصفهان با اختلال مواجه شده و در نقاطی از شهر کاملا قطع شده است.
ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، امروز جمعه ۵ آذرماه ۱۴۰۰، تداوم اعتراضات کشاورزان اصفهان با حضور گسترده نیروهای انتظامی و ایجاد فضای امنیتی به خشونت کشیده شد.
بر اساس ویدئوهایی که رسیده است، تعداد پرشماری از نیروهای انتظامی برای متفرق کردن و سرکوب معترضان، به ضرب و شتم آنها، استفاده از شوکر و شلیک گاز اشک آور و گلوله ساچمهای متوسل شدهاند. شماری از شهروندان از جمله تعدادی از معترضان سالمند نیز مجروح شده و یا به دلیل استنشاق گاز اشکآور در تنفس دچار مشکل شدهاند.
شهروندان و کشاورزان معترض صبح امروز طبق روال روزهای اخیر و در ادامه دور جدید اعتراضات که از تاریخ ۱۶ آبانماه آغاز شده، تجمع خود را در بستر خشک زاینده رود آغاز کردند، اما در پی بسته شدن جادههای منتهی به محل تجمع توسط نیروهای انتظامی، اعتراض شهروندان به خیابانهای مجاور کشیده شد.
معترضان در جریان این تجمع شعارهایی همچون “تا آب نیاد تو رودخونه، برنمیگردیم به خونه، نترسید نترسید ما همه با هم هستیم، بی شرف بی شرف، ننگ ما ننگ ما پلیس الدنگ ما، حمایت حمایت و مرگ بر دیکتاتور” سر دادهاند.
همچنین بنا بر گزارشاتی که رسیده است، اینترنت همراه در برخی مناطق قطع و در سایر نقاط اصفهان نیز دچار اختلال شده است.
مادر یکی از شهروندان حاضر در تجمعات امروز گفت: «فرزند بیست ساله من در حمایت از مطالبات کشاورزان معترض به همراه عموی کشاورزش، در کنار دیگر کشاورزان و معترضان حاضر در بستر خشک زاینده رود حاضر شد؛ اما متاسفانه در پی ضرب و شتم نیروهای انتظامی از ناحیه زانو زخمی شده است. عمویش نیز که از بیماری آسم رنج میبرد، با استنشاق گاز اشک آور، حال نامساعدی دارد.»
محمدرضا میرحیدری، فرمانده انتظامی اصفهان در مصاحبه با شبکه خبر تلویزیون دولتی ایران، از همکاری نیروی انتظامی، بسیج، سپاه و دستگاه اطلاعاتی برای سرکوب و بازداشت معترضان خبر داده و وعده برخورد قاطع با آنان را داد. به گفته او شماری از معترضان زخمی شده و برخی از نیروهای امنیتی و انتظامی نیز مجروح شدهاند. میرحیدری مدعی شده است که معترضان دارای تفنگ ساچمهای بودهاند. این در حالی است که بنا بر ویدئوهایی که به دست هرانا رسیده، معترضان به دست نیروهای امنیتی با این سلاحها زخمی شدهاند.
مضاف بر این، شماری از کشاورزان معترض اصفهانی برای چندمین بار طی هفتههای اخیر اقدام به آسیب رساندن به خط لوله انتقال آب به یزد کردهاند. در یکی از ویدئوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی، شماری از کشاورزان اصفهانی با لودر خط لوله انتقال آب به یزد را شکسته و جریان انتقال آب را قطع میکنند.
همزمان خبرگزاری فارس، وابسته به نهادهای امنیتی، ضمن تایید ورود پرتعداد نیروهای انتظامی به جریان تجمع این شهروندان و استفاده از گاز اشک آور توسط این نیروها برای پایان دادن به اعتراضات، مدعی شد “معترضان امروز کشاورزان این استان نیستند و آنان در پی توافق با مسئولان صبح دیروز به اعتراضات خود پایان دادهاند و تجمع امروز با فراخوان «ضد انقلاب» برگزار شده است.”
در این راستا خبرگزاری رکنا نیز «تاکید فرمانداری بر لزوم پایان دادن به تجمع کشاورزان» را از دلایل برخورد خشونت آمیز نیروهای انتظامی عنوان کرد.
علاوه بر این خبرگزاری صدا و سیما نیز مدعی شد که افراد حاضر در این تجمع، «از کشاورزان اصفهانی نبودهاند» و «کشاورزان با پایان دادن به تجمعات خود، در حال حاضر هیچ تجمعی ندارند!» تلویزیون دولتی ایران با «اندک» خواندن تعداد معترضان، سعی در بیاهمیت جلوه دادن اعتراضات گسترده شهروندان اصفهانی را داشت.
روز گذشته در گزارشی از ورود نیروی انتظامی جهت پایان دادن به تجمع کشاورزان خبر داده بود. شب چهارشنبه ۳ آذرماه، تعدادی از چادرهای معترضان به آتش کشیده شد و دادستان اصفهان ضمن اعلام بازداشت شماری از افراد معترض به جمعآوری چادرها، آنان را “اراذل و اوباش” خواند؛ همزمان خبرگزاری رکنا از بازداشت کوتاه مدت تعدادی از این افراد خبر داده و گفته بود که دستکم دو نفر از دستگیرشدگان کشاورز بودهاند.
چندی پیش نیز یک شهروند در شهرستان فلاورجان واقع در استان اصفهان به دلیل انتشار و ارسال تصاویر اعتراضات کشاورزان به یکی از شبکههای تلوزیونی توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده بود.
تجمعات اعتراضی کشاورزان از روز یکشنبه ۱۶ آبانماه مقابل دفتر یکی از نمایندگان مجلس یازدهم، ساختمان صداوسیمای مرکز اصفهان و شرکت آب منطقهای اصفهان آغاز شده و نهایتا به بستر خشک رودخانه زایندهرود کشیده شد. شهروندان معترض و خواهان تخصیص حقابه پاییزی و احیای زاینده رود، شبها را نیز در جوار پل خواجو تحصن کرده بودند.
عرفان مرتضایی، شهروند اهل سقز، امروز جمعه ۵ آذر ماه، با پایان ایام مرخصی به زندان این شهر بازگشت. وی در تاریخ ۳۰ آبان ماه به مرخصی اعزام شده بود.
به نقل از مرکز دموکراسی و حقوق بشر کردستان، امروز جمعه ۵ آذر ۱۴۰۰، عرفان مرتضایی با پایان ایام مرخصی به زندان سقز بازگشت.
وی روز یکشنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۰، از زندان سقز به مرخصی اعزام شده بود.
آقای مرتضایی در تاریخ ۲۱ آبانماه ۹۹، توسط نیروهای امنیتی بازداشت و پس از چهار روز با تودیع قرار وثیقه ١۵٠ میلیون تومانی به صورت موقت تا پایان مراحل دادرسی آزاد شد.
او همچنین در تاریخ ۲۹ آذرماه ۹۹ آخرین دفاعیات خود را در رابطه با اتهام “تردد غیرمجاز از مرز” در دادسرای عمومی و انقلاب این شهر ارائه داد ولی در این رابطه هنوز حکمی صادر نشده است.
این شهروند نهایتا توسط دادگاه انقلاب سقز به اتهام عضویت در گروههای مخالف نظام به دو سال حبس تعزیری محکوم شد. به دنبال تسلیم به رای، حکم صادره به ۱۸ ماه حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت، کاهش پیدا کرد.
آقای مرتضایی در تاریخ ۵ خردادماه جهت اجرای حکم راهی زندان سقز شد.
عرفان مرتضایی، ٣٢ ساله فرزند عزتالله و اهل شهرستان سقز واقع در استان کردستان است و پیش از این نیز سابقه بازداشت دارد.
امروز جمعه ۵ آذرماه، وسیم رحمانی شهروند بازداشتی اهل جوانرود از یکی از بازداشتگاههای امنیتی نقده به زندان این شهر منتقل شد.
به نقل از مرکز دموکراسی و حقوق بشر کردستان، امروز جمعه ۵ آذر ۱۴۰۰، وسیم رحمانی شهروند بازداشتی اهل جوانرود، از یکی از بازداشتگاههای امنیتی نقده به زندان این شهر منتقل شد.
آقای رحمانی در تاریخ ۳۰ آبانماه سال جاری توسط نیروهای امنیتی در نقده بازداشت شده بود.
اتهام مطروحه علیه این شهروند همکاری با یکی از احزاب مخالف نظام عنوان شده است.
وسیم رحمانی، فرزند امیر اهل شهرستان جوانرود در استان کرمانشاه است.
شامگاه پنجشنبه ۴ آذر، در پی تیراندازی نیروهای نظامی در مناطق مرزی نوسود واقع در استان کرمانشاه، دو کولبر زخمی شدند.
به نقل از کردپا، شامگاه پنجشنبه ۴ آذرماه ۱۴۰۰، تیراندازی نیروهای نظامی در مناطق مرزی نوسود، منجر به زخمی شدن دو کولبر شد.
هویت این کولبران پوریا ویسی ۴۰ ساله و فریاد ویسی عنوان شده است.
در این گزارش آمده است، این کولبران که بدون اخطار قبلی مورد شلیک نیروهای نظامی قرار گرفته و از ناحیه پا زخمی شده اند. جهت رسیدگی پزشکی به یکی از مراکز درمانی انتقال یافتند.
کولبری، شغلی کاذب و مشقت بار است که مردم مناطق مرزی در پی فقدان فرصت های شغلی به آن روی می آورند و سالانه ده ها تن در مواجهه با خطرات طبیعی و یا در پی شلیک نیروهای مرزبانی کشته و یا زخمی می شوند.
به غیر خسارت های مادی، قتل حیوانات بارکش و حوادث روی داده از جمله سرمازدگی و بهمن، در این گزارش قتل ۳۶ کولبر (باربر مرزی) و زخمی شدن ۱۰۹ تن آنان توسط نیروهای مرزبانی و انتظامی ثبت شده است.
لازم به ذکر است که ۹ کولبر دیگر نیز به واسطه شرایط اقلیمی و جغرافیایی مانند سرمازدگی و سقوط از ارتفاع دچار حادثه شدند که از این تعداد ۴ کولبر زخمی شدند و ۵ کولبر جان باختند.
فرزانه انصاری فر، شهروند ساکن بهبهان و خواهر فرزاد انصاری فر، یکی از جانباختگان اعتراضات آبان ۹۸، به دادگاه انقلاب بندر ماهشهر احضار شد. در این احضاریه از وی خواسته شده که صبح روز ۱۵ آذرماه برای رسیدگی به اتهامات مطروحه در این دادگاه حاضر شود.
ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، فرزانه انصاری فر به دادگاه انقلاب احضار شد.
در این احضاریه که توسط شعبه ۱ دادگاه انقلاب بندر ماهشهر صادر و به خانم انصاری فر ابلاغ شده، وی باید در تاریخ ۱۵ آذرماه برای رسیدگی به اتهام تبلیغ علیه نظام در این شعبه حاضر شود.
پیشتر نیز در بخش دیگری از پرونده خانم انصاری فر به شعبه ۱۰۳ دادگاه کیفری ۲ شهرستان بهبهان احضار شده بود. از وی خواسته شده که در تاریخ ۴ دیماه ۱۴۰۰، در این شعبه حاضر شود.
در این پرونده که با شکایت رحمان بدری فرمانده سابق یگان ویژه بهبهان (هم اکنون بازنشسته است) و دادستان بهبهان تشکیل شده، اتهامات مطروحه علیه خانم انصاری فر “ضرب و جرح عمدی”، “تجمع غیر قانونی”، “انتشار تصاویر تحریک آمیز”، “تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی”، “عضویت درگروهکهای منافقین” و “توهین به رهبری”، “تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی از طریق شعارنویسی و شرکت در اعتراضات سال ۹۸″، “اخلال در نظم آسایش عمومی و برهم زدن امنیت کشور”، “سرقت بالابر و سنگ پرانی علیه مامورین انتظامی و امنیتی” و “اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم بر ضد امنیت کشور” عنوان شده است.
یک منبع مطلع در خصوص انتساب این اتهامات به خانم انصاری فر گفت: در برگه ابلاغیه خانم انصاری فر اتهاماتی از جمله سرقت بالابر و ضرب و جرح رحمان بدری! نیز در کنار سایر اتهمات واهی به وی نسبت داده شده که نشان از غیر واقعی بودن تمامی اتهامات مطروحه و تلاش نهادهای امنیتی جهت هرچه ستگین تر کردن پرونده خانم انصاری فر است”.
خانم انصاری فر شب پنجشنبه ۲۶ تیرماه سال گذشته در جریان تجمع اعتراضی در میدان بانک ملی بهبهان بازداشت و به زندان سپیدار اهواز منتقل و نهایتا در تاریخ ۳ مرداد ۹۹ با تودیع قرار از زندان آزاد شد.
فرزانه انصاری فر در آبان ماه ۹۹، جهت رسیدگی به اتهامات “توهین به رهبری، مشارکت در اخلال در نظم و آسایش عمومی و بر هم زدن امنیت کشور و اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم بر ضد امنیت داخلی/خارجی” به بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب بهبهان احضار شده بود. وی در تاریخ ۱ اردیبهشتماه امسال به اداره اطلاعات بهبهان احضار و در تاریخ ۵ اردبیهشتماه نیز طی ابلاغیهای به شعبه ۳ بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب بهبهان احضار شده بود.
۲۶ تیرماه سال گذشته مردم بهبهان در میدان بانک ملی این شهر در اعتراض به “وضعیت نابسامان اقتصادی کشور” و “صدور حکم اعدام در پاسخ به اعتراضات مردمی سال گذشته” اقدام به برگزاری تجمع اعتراضی کردند. شمار زیادی از شهروندان معترض در جریان این تجمع و تعدادی پس از پایان اعتراضات در منازل خود بازداشت شدند. هرانا پیشتر طی چند گزارش ضمن احراز هویت شماری از بازداشت شدگان از بازداشت دهها شهروند در ارتباط با این اعتراضات خبر داد.
در جریان اعتراضات آبان ۹۸ در بهبهان تعدادی از شهروندان ساکن این شهر ازجمله مهرداد دشتی نیا، محمود دشتی نیا، فرزاد انصاری فر، محمدحسین قنواتی، احسان عبدالله نژاد و محمد حشم دار با شلیک گلوله نیروهای امنیتی جان خود را از دست دادند. هرانا همچنین در تاریخ ۱ آبانماه سال گذشته از صدور حکم ۱۰۹ سال حبس و ۲۵۹۰ ضربه شلاق برای ۳۶ تن از بازداشت شدگان اعتراضات آبان در بهبهان توسط شعبه ۱۰۲ دادگاه کیفری دو شهرستان بهبهان خبر داد.
پرونده فرزانه زیلابی، وکیل مدافع پرونده هفت تپه، به دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان ارجاع داده شد. خانم زیلابی پیشتر توسط دادگاه انقلاب اهواز به یک سال حبس تعزیری و دو سال، ممنوعیت خروج از کشور محکوم شده بود.
به نقل از سندیکای کارگران نیشکر هفت تپه، پرونده فرزانه زیلابی به دادگاه تجدیدنظر ارجاع داده شد.
بر اساس این گزارش، پرونده این وکیل دادگستری در شعبه ۱۶ دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان به ریاست قاضی کوشا رسیدگی خواهد شد.
در شهریور سال جاری فرزانه زیلابی بابت اتهام تبلیغ علیه نظام توسط دادگاه انقلاب اهواز به یک سال حبس تعزیری و دو سال ممنوعیت خروج از کشور محکوم شد.
خانم زیلابی برای رسیدگی به بخش دیگری از اتهامات، از جمله “نشر اکاذیب درباره اظهارات وی در مورد شکنجه اسماعیل بخشی و شاپور رشنو در بازداشتگاه وزارت اطلاعات و مصاحبه در خصوص پرونده های کارگران هفت تپه”، توسط شعبه ۱۱۳ دادگاه کیفری اهواز محاکمه در خصوص اتهام نشراکاذیب به سه ماه و یک روز حبس محکوم شد که اجرای آن به مدت یک سال معلق شد.
این وکیل کارگران هفتتپه، پیشتر گفته بود: من و وکلای پرونده به این احکام معترض هستیم بدون شک، این پروندهسازی تاوان دفاع از کارگران هفت تپه و فعالان کارگری بود. من با دفاعم از کارگران روبروی یک مفسد اقتصادی ایستادم. مفسد اقتصادی که همه می دانند، فسادش به همه جارخنه کرده است.
زیلابی، یادآور شد: در نهایت، هر حکمی در دادگاه تجدیدنظر صادر شود، بازنده نیستم. چرا که به صورت آگاهانه، فقط وظیفه وکالتیام را در چارچوب قانون انجام داده بودم. آنچه در این میان مهم است، وکلای دادگستری باید از استقلال خود دفاع کنند و دادگاهها باید ثابت کنند که ضابطان امنیتی، مانند سایر ضابطان دادگستری تحت امر دادگاه هستند، نه بالعکس!
گفتنی است، روز پنجشنبه ۲۳ اردیبهشت ماه، سندیکای کارگران نیشکر هفتتپه با اعلام تشکیل پرونده قضایی علیه فرزانه زیلابی نسبت به این موضوع واکنش نشان داده و با «دور جدید فشار» خواندن این اقدام، آن را محکوم و تاکید کردند که «سندیکای کارگران نیشکر هفتتپه هرگونه پروندهسازی برای خانم فرزانه زیلابی وکیل پایه یک دادگستری، وکیل کارگران هفتتپه را محکوم کرده و خواهان پایان دادن به این روند نخنما شده است.»
حق بر محیط زیست و مبانی فلسفی آن، از قواعد حقوق بشر و حقوق طبیعی نشأت گرفته شده است. ابتدایی ترین حق طبیعی انسان در این کره خاکی، «حق حیات» است. اما در دهه های اخیر به دلیل استفاده بی رویه از منابع طبیعی، عدم نظارت و توجه به مباحث زیست محیطی و الگوهای صحیح، محیط زیست طبیعی به شدت مورد صدمه واقع شده است. گزارش پیش رو حاصل ثبت ۳۸ واقعه محیط زیستی ایران است که در روزهای اخیر منتشر و به هدف آگاهی سازی گردآوری شدهاند. در هفته ای که گذشت، دستکم ۳۸ صیاد و شکارچی غیرمجاز و همچنین ۹ قاچاقچی چوب بازداشت و به مراجع قضائی معرفی شدند. از سوی دیگر مسئولان و کارشناسان متعددی از وضعیت بحرانی منابع آبی کشور خبر دادند که در این گزارش به تعدادی از آنها پرداخته شده است. بحران فرونشست زمین، معضلی که اکثر مناطق ایران به صورت جدی با آن مواجه هستند، منجر به بروز حادثه و تخلیه یک شهرک مسکونی در اصفهان شده است. طی هفته اخیر شاخص کیفی هوا دستکم در ۷ شهر ناسالم برای گروههای حساس و یا ناسالم برای تمام گروهها اعلام شد. در هفته ای که گذشت بحرانهای محیط زیستی ناشی از سو مدیریت در مقوله پسماند و آلاینده های محیط زیستی، در نقاطی از کشور تداوم داشت. از دیگر اخبارهای محیط زیستی در این هفته می توان به در آستانه خشکسالی قرار گرفتن تالاب «قوریگل» اشاره کرد.
ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، آسیب رسانی به جنبه های مختلف محیط زیست در ایران کماکان ادامه دارد. از سویی شهروندانی وجود دارند که به دلیل عدم آموزش یا نیازهای مالی دست به تخریب و آسیب رسانی به محیط زیست می زنند و از سوی دیگر نهادهای متولی در تلاش هستند تا از حجم این آسیب ها بکاهند، هر چند این تلاش ها قابل تقدیر است اما به نظر نمی آید حجم آن با شرایط محیط زیستی ایران تطبیق داشته باشد.
بازداشت و محکومیت متخلفان محیط زیست
یکی از موضوعات مورد بحث محیط زیست مسئله حمایت از منابع طبیعی بوده و از سوی دیگر، حفاظت از جنگلها،حیات وحش و جلوگیری از قاچاق چوب، شکار و صید بی رویه به عنوان بخشی از مقوله حفاظت از منابع طبیعی، و در نهایت حفظ محیط زیست تلقی میشود. بسیاری از حیوانات، به دلیل شکار غیرقانونی در معرض خطر قرار دارند.
طی هفتهای که گذشت، با تلاش محیط بانان و جنگل بانان، دستکم ۳۸ شکارچی و صیاد متخلف که حاصل جمع آوری ۹ گزارش منابع رسمی است، در استان های کردستان، اردبیل، گیلان، قزوین، مازندران، یاسوج، خراسان جنوبی و قزوین بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند. علاوه بر این بیش از ۱۰ تن چوب جنگلی که حاصل جمع آوری ۵ گزارش منابع رسمی است، در استانهای ایلام، کردستان، مرکزی و زنجان کشف و ضبط شده و دستکم ۹ نفر در این رابطه بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند.
در همین زمینه فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی استان زنجان اعلام کرد: “از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۶۰ تن انواع چوب قاچاق توسط پلیس امنیت اقتصادی در سطح استان کشف شده است”.
همچنین طی هفته گذشته دو شکارچی غیرمجاز در بوشهر به مجازات جایگزین حبس محکوم شدند.
حق تنفس و هوای پاک
بر اساس گزارشها، سالانه تعداد پر شماری از شهروندان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند. این مشکل علتی جز سو مدیریت و عدم توجه به کنوانسیونها و قراردادهای بینالمللی در این زمینه ندارد.
طی هفته ای که گذشت شاخص کیفی هوا در شهرهای مشهد ۱۱۱، تهران ۱۵۰، اصفهان ۱۶۵، کرج ۱۶۱، اشتهارد ۱۷۳، تبریز ۱۵۳ و کرمانشاه ۱۰۴، ناسالم برای گروه های حساس و یا ناسالم برای تمام گروهها اعلام شد.
شاخص کیفیت هوا (Air Quality Index = AQI) معیاری برای تعیین روزانه کیفیت هوا و میزان ارتباط آن با سطوح سلامتی افراد است که جزئیات آن در پی می آید:
از صفر تا ۵۰ در شرایط پاک (سبز)، ۵۱ تا ۱۰۰ در شرایط سالم (زرد و حد مجاز استاندارد یا حد سلامت)، ۱۰۱ تا ۱۵۰ در شرایط ناسالم برای گروه حساس (نارنجی)، ۱۵۱ تا ۲۰۰ در شرایط ناسالم برای همه (قرمز)، ۲۰۱ تا ۳۰۰ در شرایط بسیار ناسالم (بنفش) و ۳۰۱ تا ۵۰۰ در شرایط خطرناک (ارغوانی) تعیین شده است.
به طور کلی جنگلها در نتیجه عمل کربن گیری مرتباً گاز کربنیک هوا را که در اثر تنفس موجودات زنده و فعل و انفعالات شیمیایی و آلودگی های محیط زیست وارد هوا میشود جذب کرده و گاز اکسیژن را پس میدهد. از این رو باید مورد توجه ویژه ای قرار گیرند.
در هفته ای که گذشت، جنگل های روستای «بلم جرک» شهرستان مینودشت دچار آتشسوزی شد که تاکنون آمار دقیقی از میزان خسارات آن از منابع رسمی اعلام نشده است.
بحران فرونشست زمین در ایران
یکی از مسائلی که در اثر برداشت بیرویهٔ آب زیرزمینی رخ میدهد، فرونشست زمین است. امری که به گفته برخی از کارشناسان، عدم مدیریت آب های سطحی موجود توسط مسئولان متولی و نهایتا اقدام به برداشت بیش از حد از آبهای زیرزمینی، رشد به سزایی به آن می بخشد. نشست زمین باعث ایجاد شکافهای عمیق در سطح زمین، کج شدن لولههای چاه، خرابی ساختمانها و نهایتا ایجاد تلفات جبران ناپذیر برای انسان ها و دیگر موجودات زنده می شود. سازمان اینتل لب، فرونشست زمین در پیرامون تهران را همانند «بمب ساعتی» دانست و اعلام کرد که تهران با سالی ۳۶ سانتیمتر، رکورددار فرونشست زمین در سراسر جهان است و افت سطح آبهای زیرزمینی تهران از چراییهای این مشکل دانسته شد.
در هفته ای که سپری شد، یدالله ملکی مدیر عامل شرکت آب منطقه ای استان قزوین از وقوع سالانه دو الی ۱۲ سانتی متر فرونشست در دشت قزوین خبر داد.
همچنین بر اساس گزارشات منابع رسمی، از ۶۰۶ دشت کشور بیش از ۳۰۰ دشت ممنوعه و در وضعیت قرمز قرار دارند، اما به گفته رئیس سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، دشتهای اصفهان در بحرانی ترین شرایط قرار دارند و فرونشست زمین به صورت جدی در آنها در حال پیشروی است و میزان نرخ سالیانه فرونشست در اصفهان ۱۶ سانتیمتر است.
از سوی دیگر مدیرعامل شرکت آب منطقه ای آذربایجان غربی از کسری آبخوان و اضافه برداشت ۳۲ میلیون مترمکعبی آب از چاه های استان خبرداد و گفت: “فرونشست در دشت سلماس در شمال آذربایجان غربی به عنوان دشت ممنوعه، فوق بحرانی است. در کل استان برداشت آب از منابع زیرزمینی، کیفیت آب را پایین آورده است و این امر نیز به خاطر کاهش سهم بخش کشاورزی از آب های سدهاست که البته باید این امر، مدیریت می شد و زیرساخت های این امر اجرایی می شد که در این خصوص با کمبود بودجه مواجه هستیم”.
در گزارش دیگری یک کارشناس مسائل آب چهارمحال و بختیاری با هشدار نسبت به مرگ آبخوانهای این استان، گفت: “از ۱۰ دشت اصلی استان ۶ دشت ممنوعه و چهار دشت ممنوعه بحرانی است. یکی از معیارها برای ممنوعه بحرانی شدن دشتها، فرونشست زمین است که در حال حاضر دشتهای شهرکرد، خانمیرزا، بروجن- فرادنبه و سفیددشت ممنوعه بحرانی است و فرونشست زمین در این دشتها در حال پیشروی است.
وی با بیان اینکه ذخایر برف و یخ در استان صفر است و همین موضوع منجر به کاهش شدید آبدهی چشمههای استان شده است، خاطرنشان کرد: چشمههای بزرگ دیگری نظیر مروارید، دیمه، پیرغار، سرآب، برم و سندگان نیز به وضعیتی مشابه چشمه کوهرنگ گرفتار شدهاند و همین موضوع برداشت از منابع دیگر از جمله چاهها را تشدید کرده و بر افت سفرههای آب زیرزمینی تاثیر گذاشته است.
در همین زمینه رئیس کل سازمان ترازیابی کشوری اعلام کرد: “در مناطق ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۷ و ۱۸ تهران فرونشست در حال کشیده شدن به مناطق شهری است و به عنوان مثال در منطقه چهاردانگه سرعت فرونشست در یک بازه کم در حال افزایش است”.
وی با اشاره به این موضوع که با سرعتی که کشور به سمت فرونشست و از بین رفتن سفره های آب های زیرزمینی حرکت می کند به سرعت به سمت بیابان زایی میرود؛ ادامه داد: “روندی که در پیش گرفتیم احتمالا از میان رفتن صنعت کشاورزی در سال های آینده در کشور را افزایش می دهد.
وی افزود: “در حال حاضر وضعیت فرونشست در استان کرمان خیلی بحرانی است و وضعیت فرونشست در استان های فارس، خراسان رضوی، خراسان جنوبی، گلستان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اصفهان نیز بحرانی است”.
رئیس کل سازمان ترازیابی کشوری با اشاره به اینکه سدسازی های بیرویه و انتقال آب بحث فرونشست زمین را تشدید کرده است؛ گفت: “در گذشته منابع آبی به صورت قنات بوده است که در آن صورت تبخیر آب نیز بسیار پایین بوده است و حال سدسازی های بی رویه که انجام شده است فرونشست زمین را تشدید کرده است و در استان هایی مانند خوزستان این سدسازی های بی رویه بیش از سایر استان ها حیات آبی آن منطقه را تحت تاثیر قرار داده است. خطوط انتقال نیرو مانند خطوط انتقال نفت، گاز و حتی خطوط انتقال فاضلاب نیز در معرض خطر فرونشست هستند و هر لحظه امکان شکستگی آنها وجود دارد”.
بر اساس گزارشات منابع داخلی، اصفهان با سابقه زیاد و شدید موارد متعدد فرونشست، امروز استانی با وضعیت قرمز است که وضعیت آن از هشدار گذشته و به بحران تبدیل شده است. خشکسالی طولانیمدت، برداشتهای بیرویه آب از سفرههای زیرزمینی و همچنین حذف جریان آب رودخانه زایندهرود از دل شهر، را از عواملی میدانند که باعث وقوع و شدت گرفتن فرونشست زمین در این شهر شده است. بر اساس آمار و اطلاعات سازمان زمینشناسی اصفهان در سال ۹۵ فقط دو درصد مساحت استان، با فرونشست زمین درگیر بوده این در حالیست که آخرین مطالعات میگویند که حدود ۱۰ هزار کیلومتر مربع، یعنی ۱۰ درصد مساحت اصفهان، در شرایط خطرناک فرونشست قرار گرفته است.
گزارشات همچنین از تخلیه یک شهرک مسکونی در اصفهان به دلیلی فرونشست زمین خبر می دهد.
همچنین شهریار و ملارد در جنوب غربی تهران سالانه تا ۳۶ سانتیمتر فرو مینشینند و دشت ورامین در جنوب شرقی تهران، تا نیم متر هم فرونشست داشته است. گزارشهای میدانی نشان میدهد در جنوب ورامین فرونشست از بحران معمولی به مرحله فروچاله نزدیک شده است. حتی شکافهایی در حاشیه آزادراه قم – گرمسار – مشهد در حوالی قلعهبلند ورامین، به سطح آزادراه نزدیک شده است.
فقدان مدیریت بارش های حداقلی؛ خشکسالی و از بین رفتن منابع آبی
خشکسالی میتواند باعث عدم توازن در میزان آب و در نتیجهٔ آن کمبود آب، نابودی گیاهان، کاهش عمق آبهای سطحی و خاک مرطوب شود. این اتفاق زمانی رخ میدهد که تبخیر سطحی و تبخیر آب از گیاهان از حد معمول در مدت معین بیشتر شود. عدم مدیریت صحیح منابع آبی در کشور، اثرات جبران ناپذیر این مهم را عمیقتر میکند.
خشکسالی و کمبود آب در بسیاری از استان های کشور رو به افزایش است و خسارات جبران ناپذیری را بر اکوسیستم این مناطق وارد کرده است. برخی از رودخانه ها و منابع آبی، در سایه کاهش باران و فقدان مدیریت بارش های حداقلی، کاملا خشک و یا در شرف از بین رقتن هستند و شماری از تالاب هایی که از جایگاه ویژه ای در اکوسیستم، محیط زیست و تامین معاش زندگی افراد ساکن منطقه داشتند، خشک شده اند. به عقیده برخی از کارشناسان، سد سازی های غیر مهندسی و بی رویه، از دلایل اصلی مشقت های وارده بر کشاورزان، دامداران، ساکنین و دیگر جانداران متعلق به منطقه است.
چهارمحال و بختیاری سالهاست که با کمآبی و اکنون بیآبی روبروست و این معضل طی سالهای اخیر پیامدهای ناگواری بر منابع آب و محیط زیست این استان برجا گذاشته است. استاندار چهارمحال و بختیاری در این خصوص گفت: “میانگین وزنی بارشهای سال آبی جاری استان ۲۹ میلیمتر است که در مقایسه با دوره مشابه میانگین بلندمدت ۵۹ درصد کاهش دارد و این به معنای آنست که خشکسالی همچنان در این استان تداوم دارد. هماکنون در چهارمحال و بختیاری بیش از ۲۰۰ روستا و مخازن پنج شهرک صنعتی استان با تانکر آبرسانی میشود”.
وی با بیان اینکه ۹۶.۱ درصد مساحت استان درگیر خشکسالی است، اظهار داشت: در حال حاضر ۳.۹ درصد مساحت استان در حد نرمال، است اما ۱۸.۷ درصد با خشکسالی خفیف، ۲۸ درصد با خشکسالی متوسط، ۲۲.۸ درصد با خشکسالی شدید و ۲۶.۷ درصد با خشکسالی بسیار شدید مواجه است.
لازم به ذکر است؛ چهارمحال و بختیاری سرچشمه ۲ رودخانه زایندهرود و کارون و بخشی از رودخانه دز است و افزایش یا کاهش بارشها در این منطقه، استانهای خوزستان، اصفهان و فلات مرکزی را تحت تاثیر خود قرار میدهد.
بحران پسماند و آلاینده های محیط زیستی
بر اساس گزارشات، نماینده رشت از بحران پسماند در این استان خبر داد. وی در این خصوص عنوان کرد: “زباله های سایت سراوان رشت سالهاست که موجب نگرانی جدی شده است، بارها در مجلس شورای اسلامی نسبت به این مهم تاکید کردم و این موضوع را در استان مورد پیگیری قرار دادهام، زباله های بیش از ۱۷ شهرستان و شهر به این سایت منتقل میشود، دفن غیربهداشتی موجب شده است در هر ثانیه به صورت متوسط حداقل ۱۰ لیتر شیرآبه زباله از این سایت خارج شود، از سوی دیگر ورود این شیرآبه به رودخانه و ایحاد بوی تعفن باعث مهاجرت مردم منطقه می شود”.
وی افزود: “این شیرآبه ها متاسفانه همچنین وارد دو رودخانه مهم رشت یعنی گوهر رود و زرجوب میشود، دو رودخانه ای که روزی محل ماهی گیری صیادان و شنای کودکان منطقه بود، اما امروزه این شیرآبه ها به همراه فاضلاب شهری، فاضلاب صنعتی و بیمارستانی وارد تالاب انزلی می شوند و زیست گونه های گیاهی و آبزیان را با مخاطره روبهرو می سازد، پیشتر گفته میشد بیش از ۷ میلیون قطعه پرنده وارد تالاب انزلی می شود که اکنون تا ۱۵۰ هزار قطعه کاهش پیدا کرده است”.
از دیگر اخبار محیط زیستی منتشر شده طی هفته اخیر می توان به در آستانه خشکسالی کامل قرار گرفتن تالاب «قوریگل» اشاره کرد. این تالاب که در در ۳۰ کیلومتری شرق تبریز قرار دارد، در کنوانسیون رامسر ثبت شده و از نظر زیستگاهی پرندگان مهاجر حائز اهمیت ملی و بینالمللی است. تالاب قوری گل در سایه سوءمدیریت دستگاههای مربوطه در عدم تامین حقابه، ساخت ویلا و حفر چاههای آب در آستانه خشکسالی کامل قرار گرفته است.
داود جباری، زندانی سنی مذهب و سالار و ابراهیم صدیق همدانی، زندانیان سیاسی امروز پنجشنبه ۴ آذرماه، از بازداشتگاه اطلاعات سپاه به زندان ارومیه بازگردانده شدند.
ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، امروز پنجشنبه ۴ آذر ۱۴۰۰، داود جباری، زندانی سنی مذهب و سالار و ابراهیم صدیق همدانی، زندانیان سیاسی، از بازداشتگاه اطلاعات سپاه به زندان ارومیه بازگردانده شدند.
این زندانیان اوایل آبان ماه از زندان ارومیه به بازداشتگاه این نهاد امنیتی منتقل شده بودند.
ابراهیم صدیق همدانی فرزند صادق و پسرش سالار صدیق همدانی و دخترش مریم در تاریخ ۴ اسفندماه ۹۷ بازداشت و مورخ ۳ اردیبهشت ۹۸، به زندان مرکزی این شهر منتقل شدند. مریم صدیق همدانی نیز که به بند زنان این زندان منتقل شده بود در تاریخ ۵ اردیبهشت ۹۸ با تودیع قرار از زندان ارومیه آزاد شد.
ابراهیم و سالار صدیق همدانی نهایتا توسط شعبه ۲ دادگاه انقلاب ارومیه هرکدام از بابت اتهاماتی از جمله “اقدام علیه امنیت ملی از طریق عضویت در یکی از سازمانهای مخالف نظام” و “فعالیت تبلیغی علیه نظام” به ۱۶ سال حبس تعزیری محکوم شدند.
سالار صدیق همدانی در تاریخ ۱۴ مرداد ۹۹ همراه با پدرش ابراهیم صدیق همدانی از زندان ارومیه به بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه منتقل شدند. ابراهیم صدیق همدانی در تاریح ۱۷ مردادماه ۹۹، از بازداشتگاه این نهاد امنیتی به زندان ارومیه منتقل شد. سالار صدیق همدانی نیز در تاریخ ۳۰ مردادماه همان سال به زندان بازگردانده شد. این دو زندانی سیاسی در دوره بازجویی به “فعالیت تبلیغی علیه نظام در زندان” متهم شدند.
همچنین ابراهیم صدیق همدانی و فرزندش سالار صدیق همدانی طی یک پرونده سازی جدید در زندان از بابت اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام به ۱۱ ماه حبس تعزیری محکوم شدند و این حکم روز یکشنبه ۳ مردادماه ۱۴۰۰ به صورت حضوری توسط شعبه اول دادگاه انقلاب ارومیه به این شهروندان ابلاغ شد.
گفته می شود ابراهیم صدیق همدانی پیشتر نیز در سال ۸۴ از بابت اتهام همکاری با یکی از سازمانهای مخالف نظام بازداشت و به ۶ سال حبس محکوم شده و پس از تحمل دو سال حبس به صورت مشروط آزاد شد.
داود جباری مراغوش، زندانی سنی مذهب، فرزند حسین نیز در تاریخ ۱۴ خردادماه ۹۶ توسط نیروهای امنیتی بازداشت و نهایتا توسط شعبه ۲ دادگاه انقلاب ارومیه از بابت اتهام عضویت در گروه دولت اسلامی “داعش” به ۱۸ سال حبس تعزیری محکوم شد.
شب گذشته اجتماع و شبمانی شماری از کشاورزان اصفهان در بستر زاینده رود با ورود نیروی انتظامی جهت پایان دادن به تجمع، به خشونت کشیده و تعدادی از چادرها به آتش کشیده شد. دادستان اصفهان از بازداشت تعدادی از افراد معترض به جمع آوری چادرهای تجمعات خبر داده و آنان را “اراذل و اوباش” خوانده است. با این حال برخی خبرگزاریهای رسمی، با اعلام خبر آزادی موقت بازداشتشدگان گفته اند که دستکم دو تن از این افراد کشاورز بودهاند.
ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، شب چهارشنبه ۳ آذر ۱۴۰۰، تجمع و تحصن کشاورزان اصفهان در بستر زایندهرود، با حضور گسترده نیروهای نظامی به خشونت کشیده شد.
آنگونه که در ویدیوهای منتشر شده دیده میشود شب گذشته تعدادی از چادرهای معترضین به آتش کشیده شده و تعداد پرشمار نیروهای انتظامی سعی در متفرق کردن معترضین دارند. دادستان اصفهان از بازداشت شماری از افراد معترض به جمعآوری چادرها خبر داده و آنان را “اراذل و اوباش” خوانده است.
در حالی که معترضین می گویند نیروهای انتظامی و امنیتی با آتش زدن چادرهای آنان در بستر خشک زاینده رود، آنها را متفرق کرده اند. تلویزیون ایران اما، مدعی شده است که کشاورزان با مسئولین به توافق رسیده و به اعتراضشان پایان داده اند.
خبرگزاری فارس وابسته به نهادهای امنیتی، با ادعای اینکه تجمع کشاورزان اصفهان پایان گرفته، عاملان آتش سوزی چادرهای تجمع کنندگان را “عناصر ضد انقلاب” خوانده است.
خبرگزاری رکنا بدون ذکر جزییات و با اشاره به اینکه بازداشت شدگان شب گذشته با قید ضمانت آزاد شدهاند گفته که دستکم دو نفر از دستگیرشدگان کشاورز هستند.
فرزند یکی از کشاورزان معترض نیز عصر روز جاری از جو شدید امنیتی در سطح شهر اصفهان خبر داده و گفته که نیروهای امنیتی سوار بر موتور در گروههای ۱۰ الی ۲۰ نفره به صورت گسترده در سطح شهر و مخصوصا اطراف پل در تردد هستند.
چندی پیش نیز یک شهروند در شهرستان فلاورجان واقع در استان اصفهان به دلیل انتشار و ارسال تصاویر اعتراضات کشاورزان به یکی از شبکههای تلوزیونی توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده بود.
تجمعات اعتراضی کشاورزان از روز یکشنبه ۱۶ آبان شروع شد که در روز های ابتدایی در مقابل دفتر یکی از نمایندگان مجلس یازدهم، ساختمان صداوسیمای مرکز اصفهان و شرکت آب منطقهای اصفهان برگزار شد و سپس در بستر خشک رودخانه زایندهرود ادامه یافت.
شهروندان معترض که خواهان تخصیص حقابه پاییزی و احیای زاینده رود هستند، شب ها را نیز در جوار پل خواجو به تحصن پرداختند.