حق بر محیط زیست و مبانی فلسفی آن، از قواعد حقوق بشر و حقوق طبیعی نشأت گرفته شده است. ابتدایی ترین حق طبیعی انسان در این کره خاکی، «حق حیات» است. اما طی دهه های اخیر به دلیل استفاده بی رویه از منابع طبیعی، عدم نظارت و توجه به مباحث زیست محیطی و الگوهای صحیح، محیط زیست طبیعی به شدت مورد صدمه واقع شده است. گزارش پیش رو حاصل ثبت ۳۸ واقعه محیط زیستی ایران است که در روزهای اخیر منتشر و به هدف آگاهی سازی گردآوری شده اند. در هفته ای که گذشت، دستکم ۲۲ شکارچی و ۴ قاچاقچی چوب بازداشت و به مراجع قضائی معرفی شدند. طی هفته ای که سپری شد مسئولان و کارشناسان متعددی از وضعیت بحرانی تالاب ها، رودخانه‌ها و منابع آبی کشور خبر دادند که در این گزارش به تعدادی از آنها پرداخته شده است. همچنین طی هفته اخیر شاخص کیفی هوا دستکم در ۱۰ شهر ناسالم برای گروه های حساس و یا ناسالم برای تمام گروه‌ها اعلام شد. در هفته ای که گذشت، دستکم ۲۳۰ هکتار از مراتع جنگلی و تالاب های کشور طعمه حریق شد. از دیگر اخبار محیط زیستی این هفته می توان به رهاسازی زباله‌های بیمارستانی توسط شبکه بهداشت و درمان شهرستان ایذه در محل قنات‌های تاریخی این شهر اشاره کرد. از سوی دیگر بر اساس گزارشات منابع رسمی، تالاب بین المللی گاوخونی که به علت سال‌ها بی آبی و عدم تامین حقابه، بیابان شده، به محلی برای تخلیه پسماندهای ویژه و لجن های اسیدی نفتی تبدیل شده است.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، آسیب رسانی به جنبه های مختلف محیط زیست در ایران کماکان ادامه دارد. از سویی شهروندانی وجود دارند که به دلیل عدم آموزش یا نیازهای مالی دست به تخریب و آسیب رسانی به محیط زیست می زنند و از سوی دیگر نهادهای متولی در تلاش هستند تا از حجم این آسیب ها بکاهند، هر چند این تلاش ها قابل تقدیر است اما به نظر نمی آید حجم آن با شرایط محیط زیستی ایران تطبیق داشته باشد.

فقدان مدیریت بارش های حداقلی؛ خشکسالی، از بین رفتن منابع آبی و جانداران

خشک‌سالی می‌تواند باعث عدم توازن در میزان آب و در نتیجهٔ آن کمبود آب، نابودی گیاهان، کاهش عمق آب‌های سطحی و خاک مرطوب شود. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که تبخیر سطحی و تبخیر آب از گیاهان از حد معمول در مدت معین بیشتر شود. عدم مدیریت صحیح منابع آبی در کشور، اثرات جبران ناپذیر این مهم را عمیقتر میکند.

خشکسالی و کمبود آب در بسیاری از استان های کشور رو به افزایش است و خسارات جبران ناپذیری را بر اکوسیستم این مناطق وارد کرده است. برخی از رودخانه ها و منابع آبی، در سایه کاهش باران و فقدان مدیریت بارش های حداقلی، کاملا خشک و یا در شرف از بین رقتن هستند و شماری از تالاب هایی که از جایگاه ویژه ای در اکوسیستم، محیط زیست و تامین معاش زندگی افراد ساکن منطقه داشتند، خشک شده اند. به عقیده برخی از کارشناسان، سد سازی های غیر مهندسی و بی رویه، از دلایل اصلی مشقت های وارده بر کشاورزان، دامداران، ساکنین و دیگر جانداران متعلق به منطقه است.

خشکسالی، کمبود بارش و برداشت بی‌رویه از منابع آبی طی سال جاری، سبب خشک شدن کامل رودخانه قزل اوزن و تالاب هشیلان و تلف شدن تعداد زیادی از آبزیان و پرندگان در این مناطق شده است.

در همین زمینه مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد اعلام کرد: “خشکسالی‌های پی درپی جنگل‌های بلوط زاگرس دچار خسارت ناشی از آفت پروانه برگ خوار سفید بلوط شده‌اند”.

در خبری دیگر معاون فنی حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی با بیان اینکه تالاب‌های آذربایجان غربی وضعیت مساعدی ندارند گفت: “سه تالاب قوپی بابا علی و قره قشلاق در مهاباد و قره گل در بوکان امسال به دلیل کمبود منابع آبی، خشکسالی و عدم تأمین حق آبه مورد نیاز آبگیری نشده و خشک شده است.

از سوی دیگر در پی بی آبی و عدم مدیریت صحیح منابع آبی توسط مسئولان، نخلستان‌های شادگان در معرض نابودی قرار دارند. اهالی روستاهای این شهرستان نگران وضعیت موجود هستند و آینده‌ نامعلومی را برای خود پیش‌بینی می‌کنند. بسیاری از اهالی به دلیل بحران آب و تلف شدن دام‌های خود، کوچ کرده‌اند.

پیشتر خلیل منیعات، مدیر جهاد کشاورزی شادگان با اشاره به تلف شدن ۷ هزار و ۵۰۰ نخل بارور و جوان به دلیل تنش آبی، گفت: تنش آبی به وجود آمده در خوزستان و نرسیدن آب مناسب به نخیلات شادگان باعث کاهش محصول نخل‌ها، از بین رفتن نخیلات بارور و همچنین نخیلات جوان در منطقه شده است. همه نخل‌هایی که امسال به منظور توسعه نخیلات در شهرستان کشت شد، خشک شده و از بین رفته است. سطح این نخیلات حدود ۱۵۰ هکتار بود که به دلیل عدم رسیدن آب نابود شدند.

مدتی است که مردم استان خوزستان به دلیل بی آبی در وضعیت وخیم قرار دارند. برخی از نمایندگان مجلس، مقامات و کارشناسان علت بحران بی آبی خوزستان را انتقال آب از این استان به دیگر استانها و سد سازی های غیر اصولی، عنوان کرده اند.

بازداشت و محکومیت متخلفان محیط زیست

یکی از موضوعات مورد بحث محیط زیست مسئله حمایت از منابع طبیعی بوده و از سوی دیگر، حفاظت از جنگل‌ها،حیات وحش و جلوگیری از قاچاق چوب، شکار و صید بی رویه به عنوان بخشی از مقوله حفاظت از منابع طبیعی، و در نهایت حفظ محیط زیست تلقی می‌شود. بسیاری از حیوانات، به دلیل شکار غیرقانونی در معرض خطر قرار دارند.

طی هفته‌ای که گذشت، با تلاش محیط بانان و جنگل بانان، دستکم ۲۲ شکارچی و صیاد متخلف که حاصل جمع آوری ۱۲ گزارش منابع رسمی است، در استان های آذربایجان غربی، ایلام، خراسان شمالی، خوزستان، فارس، کردستان، کرمان، کهگیلویه و بویراحمد، همدان و یزد بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند. همچنین بر اساس گزارشات منابع رسمی در هفته ای که سپری شد، بیش از ۱۵ تن و ۶۰ اصله درخت در استان های اردبیل، خوزستان و مازندران کشف و ضبط شده و دستکم ۴ متهم در این خصوص بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند.

در همین زمینه رییس اداره حفاظت محیط زیست تویسرکان از محکومیت ۲ شکارچی غیرمجاز به پرداخت جریمه نقدی خبر داد.

حق تنفس و هوای پاک

بر اساس گزارش‌ها، سالانه تعداد پر شماری از شهروندان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند. این مشکل علتی جز سو مدیریت و عدم توجه به کنوانسیون‌ها و قراردادهای بین‌المللی در این زمینه ندارد.

طی هفته ای که گذشت شاخص کیفی هوا در شهرهای اصفهان ۱۱۷، اراک ۱۶۱، شازند ۱۷۶، همدان ۱۵۴، اشتهارد ۱۱۳، ساوجبلاغ ۱۱۵، نظرآباد ۱۲۰، کرج، بندرخمیر ۱۱۲ و جاسک ۱۳۲، ناسالم برای گروه های حساس و یا ناسالم برای تمام گروه‌ها اعلام شد.

شاخص کیفیت هوا (Air Quality Index = AQI) معیاری برای تعیین روزانه کیفیت هوا و میزان ارتباط آن با سطوح سلامتی افراد است که جزئیات آن در پی می آید:

از صفر تا ۵۰ در شرایط پاک (سبز)، ۵۱ تا ۱۰۰ در شرایط سالم (زرد و حد مجاز استاندارد یا حد سلامت)، ۱۰۱ تا ۱۵۰ در شرایط ناسالم برای گروه حساس (نارنجی)، ۱۵۱ تا ۲۰۰ در شرایط ناسالم برای همه (قرمز)، ۲۰۱ تا ۳۰۰ در شرایط بسیار ناسالم (بنفش) و ۳۰۱ تا ۵۰۰ در شرایط خطرناک (ارغوانی) تعیین شده‌ است.

به طور کلی جنگل‌ها در نتیجه عمل کربن گیری مرتباً گاز کربنیک هوا را که در اثر تنفس موجودات زنده و فعل و انفعالات شیمیایی و آلودگی های محیط زیست وارد هوا می‌شود جذب کرده و گاز اکسیژن را پس می‌دهد. از این رو باید مورد توجه ویژه ای قرار گیرند.

در هفته ای که گذشت، طی حدود ۶ فقره آتشسوزی در جنگل‌ها و منابع طبیعی استان های فارس، کردستان، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان، هرمزگان و مازندران دستکم ۲۳۰ هکتار از مراتع جنگلی و تالاب های کشور طعمه حریق شد. در همین زمینه دستکم ۲ تن بازداشت شدند. همچنین در حین عملیات اطفاء حریق در منطقه هایقر شهرستان فیروزآباد، ۲ تن مصدوم شده و ۴ تن جان خود را از دست دادند.

براساس گزارش مــرکز پژوهش‌های مجلــس به طور متوسط سالانه ۱۶هزار و ۷۲۷ هکتار جنگل و مرتع در آتش می‌سوزد. براساس این گزارش از سال ۸۶ تا ۹۸، ۲۴هزارو ۵۵۵ فقره آتش سوزی در عرصه‌های طبیعی کشور رخ داده که ۱۳هزار و ۵۱۸ فقره آن در جنگل‌ها و ۱۱هزارو ۳۷ فقره آن در مراتع بوده که موجب نابودی ۱۰۷هزارو ۵۵۷ هکتار جنگل و ۱۱۰هزار و ۳۵۸ هکتار مراتع شده است.

همچنین در ۱۳سال اخیر به طور متوسط در هر سال ۱۰۴۰فقره آتش سوزی در جنگل‌ها و نزدیک به ۴۸۹ فقره در مراتع اتفاق افتاده که به طور میانگین در هر سال ۸۲۷۳ هکتار از جنگل ها و نزدیک به ۸۴۹۰ هکتار از مراتع به واسطه شعله‌ور شدن آتش ازبین رفته است.

از سوی دیگر مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان از وجود چندین آفت و تهدید همزمان برای اراضی جنگلی این استان خبر داد و گفت: “متاسفانه به دلیل تداوم خشکسالی‌ها در چند سال اخیر شاهد افزایش آفت ها در اراضی جنگلی استان و کشور بودیم.

بحران پسماند و آلاینده های محیط زیستی

بر اساس گزارشات منتشر شده در این زمینه، در سایه فقدان مدیریت کارآمد شهری، شبکه بهداشت و درمان شهرستان ایذه، اقدام به رهاسازی زباله‌های بی‌شمار بیمارستانی در محل قنات‌های تاریخی این شهر می‌کند. مردم حوالی سرقنات می‌گویند؛ “ما ایمان داریم کسی ما را نمی‌بیند و جان ما و خانواده‌های ما برای شبکه بهداشت و درمان ایذه بی‌ارزش است”. بارگیری و رهاسازی زباله‌های خطرناک بیمارستانی شهرستان ایذه در ساعت‌های بین ۲ تا ۴ بامداد، خواب آرام برای مردم حوالی سرقنات، قبرستان روضه الزهرا، بردگپی و گنجشگیر باقی نمی‌گذارد. زباله‌های خطرناکی که اگر بوی تعفن آنها مردم را نکشد، بی شک شیرابه‌های خطرناک آنها به‌زودی جان مردم را با خطرات جدی مواجه خواهد کرد.

همچنین در سایه فقدان مدیریت کارآمد ساکنان شهرسیاه منصور دزفول سال هاست که با بوی بد نامطبوع و تعفن فاضلاب دست و پنجه نرم می‌کنند. یکی از شهروندان با بیان اینکه متاسفانه شاهد هستید اهالی منطقه برای رفت و آمد خود از دل فاضلاب باید عبور کنند تا به سمت منزل خود بروند، اظهار داشت: “مسئولان متولی بارها بازدید کرده‌اند و بارها برای برطرف شدن مشکلات موجود وعده داده‌اند اما این مهم محقق نشده است. رشد نیزارها فاضلاب زهکش در سمت راست و چپ پل، ترس از مارگزیدگی، پشه سالک و دیگر حیوانات مشکلاتی دیگری هستند که مردم سیاه منصور با آنها سال هاست که دست و پنجه نرم می‌کنند”.

از سوی دیگر بر اساس گزارشات منابع رسمی، تالاب بین المللی گاوخونی که به علت سال‌ها بی آبی و تامین نشدن حقابه، بیابان شده این روزها به محلی برای تخلیه پسماندهای ویژه و لجن های اسیدی نفتی تبدیل شده است.

در همین رابطه مدیرعامل انجمن دوستداران میراث طبیعی و محیط زیست ورزنه اظهار داشت: “یک تانکر ۱۰ تنی پسماندهای نفتی را چهار روز پیش در دو کیلومتری کوه سیاه کنار جاده تخلیه کرده و هنوز فرد یا افراد خاطی شناسایی نشده‌اند. مدت زیادی است که نائین درگیر معضل تخلیه پسماند ویژه نفتی اسیدی است”.

وی با بیان اینکه این معضل در شرق اصفهان بارها اتفاق افتاده اما تاکنون به آن رسیدگی نشده است، افزود: “مدت زیادی است که شهرستان نائین درگیر معضل تخلیه پسماند ویژه نفتی اسیدی است و به گفته مردم محلی این موضوع بارها با ادارات حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی شهرستان مطرح شده است. این پسماندهای اسیدی خاصیت خورندگی دارد و خاک را به ریزگرد تبدیل می‌کند و تنفس آن خطرناک است اما به رغم اینکه این معضل با ادارات مربوطه مطرح شده به وفور شاهد تخلیه ضایعات نفتی در طبیعت هستیم”.

هاشم امینی، فعال مدنی ساکن بجستان روز چهارشنبه ۱۳ مردادماه، در پی حضور در دادستانی گناباد بازداشت و به زندان وکیل آباد مشهد منتقل شد. همزمان نصرت بهشتی، فعال مدنی و فرهنگی بازنشسته ساکن مشهد، توسط نیروهای امنیتی در منزل شخصی خود بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. همچنین جواد لعل محمدی و فاطمه سپهری که روز یکشنبه ۱۰ مردادماه در جریان یک تجمع اعتراضی در مشهد بازداشت شده بودند همچنان در بازداشت به سر می برند.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، روز چهارشنبه ۱۳ مرداد ۱۴۰۰، هاشم امینی، فعال مدنی ساکن بجستان و نصرت بهشتی، فعال مدنی و فرهنگی بازنشسته ساکن مشهد، بازداشت شدند.

صبح روز گذشته آقای امینی در پی حضور در دادستانی گناباد بازداشت و به زندان وکیل آباد مشهد منتقل شد. همزمان خانم بهشتی نیز توسط نیروهای امنیتی در منزل شخصی خود بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.

هاشم امینی، شهروند ساکن بجستان، پیش از این نیز در تاریخ ۲۷ خردادماه توسط نیروهای امنیتی در منزل خود در شهرستان بجستان بازداشت و به بازداشتگاه اداره اطلاعات مشهد منتقل شد. او نهایتا روز پنج‌شنبه ۱۷ تیرماه با تودیع قرار وثیقه به صورت موقت از بازداشتگاه اداره اطلاعات گناباد در استان خراسان رضوی آزاد شد.

نصرت بهشتی، نیز از امضا کنندگان درخواست استعفای رهبراست که پیش از این نیز سابقه بازداشت در پرونده خود داشته است.

از سوی دیگر جواد لعل محمدی و فاطمه سپهری، دو فعال مدنی کماکان در بازداشت به سر می برند. این شهروندان روز یکشنبه ۱۰ مردادماه، در جریان یک تجمع اعتراضی در حمایت از مردم خوزستان و اعتراض به شرایط کشور در مشهد، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند. این تجمع که عصر روز یکشنبه در پارک ملت مشهد برگزار شده بود با ورود نیروهای نظامی و امنیتی به خشونت کشیده شد.

به گفته یک منبع نزدیک به خانواده این دو فعال مدنی، خانم سپهری طی تماس کوتاهی از بازداشت خود در بازداشتگاه اداره اطلاعات مشهد خبر داده با این حال جواد لعل محمدی از زمان بازداشت تاکنون تماسی با نزدیکان خود نداشته و پیگیری های خانواده او جهت اطلاع از وضعیت وی بی نتیجه بوده است.

فاطمه سپهری و جواد لعل‌ محمدی، از امضا کنندگان درخواست استعفای رهبر، پیش از این نیز سابقه بازداشت و محکومیت در پرونده خود دارند.

روزنامه همشهری در گزارش خود، بازداشت دستکم ۳۰۰ نفر فقط در سوسنگرد و در جریان اعتراضات خوزستان را تائید کرد. این روزنامه در گزارش خود همچنین گفته است که اعتراضات مسالمت آمیز مردم با ورود نیروهای نظامی و یگان ویژه به خشونت کشیده شده و در حالی از حضور دستکم ۱۲ هزار نفر در تجمع اعتراضی در سوسنگرد خبر داده است که استاندار خوزستان در همان روزهای نخستین ویدئوهای منتشر شده از اعتراضات سوسنگرد را “جعلی” خوانده و مدعی شده بود در این شهر اعتراضی صورت نگرفته است. هرچند کماکان آمار دقیق صدها بازداشت شده این اعتراضات مشخص نیست با این حال هرانا روز گذشته در گزارشی با ارائه لیست دوم بازداشت شدگان اعتراضات خوزستان، هویت ۳۶۱ تن از این شهروندان را احراز کرد.

به نقل از روزنامه همشهری، در جریان اعتراضات اخیر در شهر سوسنگرد، دستکم ۳۰۰ تن از معترضین بازداشت شده اند.

بر اساس این گزارش؛ فردای نخستین روز اعتراضات در ۲۴ تیرماه، قاسم سلیمانی دشتکی، استاندار خوزستان همه‌چیز را تکذیب کرد و گفت: «برخی به‌دنبال تحریک مردم هستند و تصاویری جعلی از اعتراضات مردم در فضای مجازی منتشر می‌کنند». او مدعی شد: «در شهرهای خرمشهر و سوسنگرد اتفاق و اعتراضی رخ نداد اما کلیپ‌هایی مربوط به گذشته در فضای مجازی منتشر می‌شود». اتفاقات بعدی نشان داد که سخنان استاندار اشتباه بوده است.

آنگونه که در گزارش همشهری براساس آمار سال ۹۷ آمده است، طی آن سال چیزی حدود ۳۰۰ تجمع و تحصن صنفی و غیرصنفی در استان خوزستان برپا شده است و در این زمینه در کشور رتبه اول را دارد. در همین روزها کارگران کارخانه نیشکر هفت‌تپه در خیابان‌های شوش، برای عدم‌پرداخت حقوق و مشخص‌نشدن تکلیف خلع ید صاحبان کارخانه در حال اعتراضند. همه اینها با توجه به قابلیت‌ها و فرصت‌های استان برای مردم عجیب است. و اما در ماجرای آب، بیش از ۲۰ سال است که مردم به شیوه‌های مختلف زخم خورده‌ و اعتراض کرده‌اند ولی شنیده نشد.

اعتراضات تا روز چهارم در سوسنگرد و شهرهای اطراف مسالمت‌آمیز بود. مردم در شهر راهپیمایی می‌کردند و برای آب شعار می‌دادند. فلکه لاله که یکی از میادین اصلی شهر است هر روز مقصد معترضان بود. بالاخره در روز چهارم با ورود یگان ویژه پلیس به منطقه سوسنگرد که غیربومی و ناآشنا به منطقه بودند فضا عوض شد. تا آن روز هیچ مسئول استانی یا ملی هم حاضر به صحبت با مردم نشد. پلیس با هدف تمام‌کردن تحصن به میدان آمده بود و مردم را با این سؤال مواجه کرد که با توجه به مسالمت‌آمیزبودن اعتراضات، چرا یگان ویژه با نیرو وارد شهر شده؟

بر اساس این گزارش حدود ۳۰۰ نفر فقط در سوسنگرد در این اعتراضات بازداشت شدند.

هرچند گزارشات دریافتی از شهرهای مخلف کشور حاکی از بازداشت صدها شهروند در جریان این اعتراضات است، علیرغم محدودیت در گردش آزاد اطلاعات و عدم اجازه مقامات ایران به نهادهای مستقل مدنی برای فعالیت در داخل کشور، با تکیه بر اطلاعات معتبر در دسترس و بر بستر سالها تجربه، هرانا تاکنون هویت ۳۶۱ شهروند شامل ۱۷۱ تن در لیست نخست و ۱۹۰ شهروند در لیست دوم را احراز کرده است.

مهدی مسکین نواز، زندانی سیاسی محبوس در زندان رجایی شهر کرج طی نامه‌ای نسبت به وضعیت همبندی خود، علی موسی نژاد فرکوش که از ۲۰ روز قبل در اعتصاب بسر میبرد، ابراز نگرانی کرده است. مهدی مسکین نواز در بخشی از نامه خود با اشاره به وضعیت بد جسمی، کاهش وزن شدید و نبض و فشارخون پایین این زندانی سیاسی می گوید که نامه نگاری و درخواست جمعی از همبندیان علی موسی نژاد فرکوش با رئیس زندان در خصوص اعزام به مرخصی این زندانی جهت درمان و انجام عمل جراحی نیز پاسخی در پی نداشته است.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، مهدی مسکین نواز، زندانی سیاسی محبوس در زندان رجایی شهر کرج طی نامه‌ای نسبت به وضعیت همبندی خود، علی موسی نژاد فرکوش نگرانی کرده است.

 علی موسی نژاد فرکوش، فعال مدنی که از تاریخ ۹ آذرماه ۹۹ در حال سپری کردن دوران محکومیت ۵ سال حبس خود در زندان رجایی شهر کرج است، از بیست رو قبل با درخواست اعزام به مرخصی اعتصاب غذا کرده است.

متن کامل این نامه، که جهت انتشار قرار گرفته است، در ادامه می آید:

“برگ برگ مرگ

تعهدات بین‌المللی در مقابل رفتار و خلق‌وخوی مردود و ناپسند دولت‌ها عامل بازدارنده می‌باشد و ضرورتی است که می‌بایست حکومت وقت مادامی‌که بر اریکه قدرت است بدان ملزم گردد یکی از آن ملزمات رعایت حقوق‌بشر است سال‌هاست که بسیاری از آسیب‌دیدگان و حذف‌شدگان تاکنون به انحای مختلف قربانی رفتارهایی شدند که جمهوری اسلامی رعایت حقوق‌بشر و حق شهروندانش را براساس حفظ منافع نظام تعریف و تبیین نموده که مصداق بارز چنین تعریف و استدلال بر نقض این حقوق حقه را هم در گذشته و هم‌اکنون در زندان‌ها جامعه و بیمارستان‌ها شاهد می‌باشیم.

اما در این یادداشت به زندان نگاهی می اندازیم مدت‌هاست که طبق اخبار و اسناد موجود شاهد یکه‌تازی مثلث سنگ‌انداز و پشت گوش انداز اجرای احکام نماینده امنیتی و دادیار ناظر بر زندان در خصوص محکومین و بازداشت‌شدگان با هر اتهامی می‌باشیم که نه‌تنها به آبگیرهای در مسیر تعامل و گفتمان سازنده بلکه به مانع های سخت و خشن تقابل و آزارگونه بر کرامت انسان و بیگانه با هر نوع تساهلی حتی در قبال زندانیانی که به رسیدگی پزشکی و درمانی و جراحی‌های ضروری نیازمندند بدل گردیده است.

علی موسی‌نژاد فرکوش که از تاریخ ۹ آذر ۹۹ محکوم به تحمل پنج سال حبس به جرم اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت کشور و فعالیت تبلیغی علیه نظام گردیده مدت‌هاست که طبق نظر پزشکی قانونی به عارضه فتق هیاتال و نارسایی از دیورتیکل در روده‌ی بزرگ رنج می‌برد و بارها و بارها خود مکاتبه و خانواده با مراجعه به دادگاه انقلاب اسلامی و دادسرای شهید مقدس ناحیه ۳۳ نظام «مقدس» جمهوری اسلامی که مدعی کرامت انسان و حقوق‌بشر اسلامی می‌باشد خواستار مرخصی اضطراری برای درمان و سروسامان دادن به زندگی که در معرض خطر است می‌باشد که تاکنون مورد موافقت قرار نگرفته است.

علی موسی نژاد فرکوش که در اعتراض به این بدعهدی و عدم رسیدگی به وضعیت جسمانی‌اش از مورخ ۲۵ تیر ۱۴۰۰ دست به اعتصاب غذا و دارو زده حدود ۲۰ کیلوگرم از وزن خود را از دست داده و درحال‌حاضر با نبض و فشارخون پایین به شصت و هفت کیلوگرم رسیده است. این در حالی است که با بحرانی‌تر شدن وضع جسمانی نامبرده در دهمین روز از اعتصاب غذای وی جمعی از هم بندیان ایشان در سالن ده با ارسال نامه‌ای به الله کرم عزیزی ریاست زندان رجایی‌شهر خواستار رسیدگی به مطالبه به حقش در خصوص مرخصی اضطراری جهت درمان و جراحی شدند که حتی رییس وقت دستگاه غیرمستقل قضایی هم که طی هفته گذشته از زندان رجایی‌شهر بازدید نمود در جریان مشکل نامبرده قرار گرفت اما تاکنون هیچ اقدام مؤثری در این خصوص صورت نپذیرفت همان‌طور که طی ادوار گذشته شاهد آمد و رفت و تغییر رؤسای قوه قضائیه جمهوری اسلامی با وعده و وعیدهای خشک کرامات انسانی و قانون‌مداری در معارفه ها و برنامه‌ها بوده‌ایم شاهد موارد دردناک و تاسف‌باری چون مرگ وحید صیاد نصیری هدی صابر صدمات وارده بر سلامتی فعالینی چون آرش صادقی و یا عوارض ناشی از اعتصاب‌های طولانی می‌باشیم.

و شاهد پرپر نمودن متهمینی که عدم تحمل کیفرشان محرز و مشهود و حتی تأیید شده بوده و هستیم اما تا بهنام محجوبی، ساسان نیک‌نفس و یا مرتضی کارگر فرزند ذبیح‌الله متهم مهریه‌ای را از دست ندادیم قربانی شدن در بند و دلسنگی‌های نهادینه‌شده برایمان معنا و مفهومی واقعی پیدا نکرده‌اند و نخواهند کرد اگر موانع موجود از حقوق حقه بیماران را کنار نزنیم جان کلام آنکه حقوق‌بشر زمانی از کاغذ به عمل می‌گراید که دولت‌ها حقوق و بشر را مبنای سیاست‌گذاری خود قرار دهند که هر آنچه غیر از این در هر شکل و مدلی محکوم به شکست است این در حالی است که هر برگ برگ نظام‌های دموکراتیک قانون و اصل کرامت انسانی از شاکله‌های حاکمیت می‌باشند حال با این وضعیت در جمهوری اسلامی چگونگی خوانش جمهوریت پرسش اساسی است که دست‌مایه اراده جوانی بیست و پنج‌ساله و امضایش شده‌است که هر برگش بوی مرگ می‌دهد.

علی موسی نژاد فرکوش نیازمند همراهی و هم‌صدایی شماست تا صدایش خاطره نشده صدایش باشید.

مهدی مسکین نواز/ مردادماه ۱۴۰۰/ زندان رجایی شهر کرج.”

در خصوص آقای موسی نژاد فرکوش گفتنی است؛  وی خردادماه ۹۸ توسط شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی محمد مقیسه از بابت اتهامات اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم بر ضد امنیت داخلی/خارجی، توهین به رهبری و توهین به آیت الله خمینی و فعالیت تبلیغی علیه نظام مجموعا به ۸ سال حبس تعزیری محکوم شد. این حکم اسفندماه همان سال توسط شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران عینا تایید شد. با اعمال ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی، مجازات اشد یعنی ۵ سال حبس از بابت اتهام “اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم بر ضد امنیت داخلی/خارجی” برای او قابل اجرا است. این شهروند در تاریخ ۹ آذرماه ۹۹ در منزل خود در تهران بازداشت و جهت تحمل دوران محکومیت ۵ ساله خود به زندان رجایی شهر کرج منتقل شد.

در رابطه با نویسنده نامه گفتنی است؛ مهدی مسکین نواز در اردیبهشت ۹۸ توسط نیروهای امنیتی در بندر انزلی بازداشت و پس از پایان مراحل بازجویی به بند عمومی زندان اوین منتقل شد. او در مردادماه ۹۸ توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران از بابت اتهامات «اجتماع و تبانی، اقدام علیه امنیت ملی، توهین به رهبری و تبلیغ علیه نظام» مجموعا به ۱۳ سال حبس تعزیری و دو سال اقامت اجباری در فهرج کرمان و ممنوعیت از عضویت در احزاب و گروه‌های سیاسی نیز محکوم شد. با استناد به ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی مجازات اشد یعنی ۷ سال و شش ماه حبس تعزیری در خصوص وی قابل اجرا است. او نهایتا در تاریخ ۱ اردیبهشت‌ماه ۹۹ از زندان اوین به زندان رجایی شهر کرج تبعید شد.

عبید انوری، فرهاد معروفی، رحمان اسدی، جلال قادرزادە و ریبوار چارکداری شهروندان بازداشتی اهل شهرستان اشنویه به یکی از بازداشتگاههای امنیتی در ارومیه منتقل شدند. این افراد روز دوشنبه ۱۱ مرداد توسط نیروهای امنیتی در اشنویه بازداشت شدند.

به نقل از مرکز دموکراسی و حقوق بشر کردستان، پنج شهروند بازداشتی جهت بازجویی به یکی از بازداشتگاههای امنیتی در ارومیه منتقل شدند.

بر اساس این گزارش، هویت این شهروندان عبید انوری، فرهاد معروفی، رحمان اسدی، جلال قادرزادە و ریبوار چارکداری شهروندان اهل شهرستان اشنویه عنوان شده است.

این شهروندان روز دوشنبه ۱۱ مرداد سال جاری، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.

تا لحظه‌ی انتشار این خبر، از اتهامات مطروحه علیه این افراد اطلاعی در دست نیست.

روز سه‌شنبه ۱۲ مردادماه، بختیار و مختار توربالاگیر شهروندان بازداشتی اهل شهرستان نقده با تودیع قرار وثیقه از زندان این شهرستان آزاد شدند.

به نقل از کردپا، روز سه‌شنبه ۱۲ مردادماه ۱۴۰۰، دو شهروند بازداشتی با تودیع قرار وثیقه از زندان نقده آزاد شدند.

بر اساس این گزارش هویت این شهروندان، بختیار توربالاگیر و مختار توربالاگیر فرزندان محی‌الدین اهل شهرستان نقده عنوان شده است.

بختیار و مختار توربالاگیر، در خردادماه سال جاری بدون ارائه حکم قضایی توسط نیروهای امنیتی بازداشت و جهت بازجویی به یکی از بازداشتگاه‌های امنیتی در ارومیه منتقل شدند.

این شهروندان پس از اتمام دوران بازجویی‌ها به زندان نقده انتقال یافتند.

تا لحظه تنظیم این گزارش از دلایل بازداشت و اتهامات مطروحه علیه این شهروندان اطلاعی در دست نیست.

مرتضی حق بیان، روزنامه ‌نگار ساکن شهرستان سنندج، توسط دادگاه کیفری این شهر به ٢ سال و شش ماه حبس تعزیری، ۹۰ ضربه شلاق و پرداخت جریمه نقدی محکوم شد. آقای حق بیان پیشتر در بخش دیگری از این پرونده توسط دادگاه انقلاب سنندج به سه ماه حبس تعلیقی محکوم شده بود. این پرونده در خصوص انتشار مطالبی انتقادی درباره عملکرد مسئولان علیه او گشوده شده بود.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، مرتضی حق بیان روزنامه‌نگار ساکن شهرستان سنندج، توسط شعبه ١٠۴ دادگاه کیفری این شهر به حبس، شلاق و پرداخت جریمه نقدی محکوم شد.

بر اساس این حکم که توسط شعبه ١٠۴ دادگاه کیفری دو سنندج صادر شده است، آقای حق بیان از بابت اتهاماتی از جمله “نشر اکاذیب رایانه ای و تشویش اذهان عمومی و مقامات رسمی استان” به ٢ سال و شش ماه حبس تعزیری، از بابت اتهام “توهین به مامورین دولت” به ۹۰ ضربه شلاق و از بابت اتهامات “توهین به اشخاص و افترا” به پرداخت ۱۰۱ میلیون و پانصد هزار ریال جریمه نقدی محکوم شده است.

در صورت تائید این حکم در مرحله تجدیدنظر، با استناد به ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی مجازات اشد، یعنی ۲ سال و شش ماه حبس تعزیری برای این روزنامه نگار قابل اجرا خواهد بود.

به گفته یک منبع نزدیک به آقای حق بیان، این احکام در خصوص مطالبی صادر شده که صرفا جهت نقد عملکرد مدیران استان کردستان و با ارائه برخی اسناد و مدارک در یک کانال تلگرامی منتشر شده است.

آقای حق بیان پیشتر توسط دادگاه انقلاب این شهر در خصوص بخش دیگری از همین پرونده از بابت اتهام تهمت و افترا از طریق نشر اکاذیب از طریق انتشار مطالبی در کانال تلگرامی به سه ماه حبس محکوم شده بود که این حکم صادره به مدت ۱ سال به حالت تعلیق درآمد.

هرانا در تاریخ ۲۶ آبان‌ماه ۹۹، از برگزاری جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات مرتضی حق بیان در شعبه ۱۰۴ دادگاه کیفری سنندج از بابت اتهامات افشای اسناد دولتی، تهمت و افترا و نشر اکاذیب از طریق انتشار مطالبی در یک کانال تلگرامی خبر داده بود.

آقای حق بیان در تاریخ ۳ شهریورماه ۹۸ توسط نیروهای امنیتی بازداشت و پس از حدود ۲ ماه با تودیع قرار وثیقه ۲۰۰ میلیون تومانی به صورت موقت و تا پایان مراحل دادرسی آزاد شد.

مرتضی حق بیان، روزنامه‌نگار ساکن سنندج و گرداننده‌ی کانال تلگرامی اعمک است.

محمد قدمی، فعال سیاسی اهل شهرستان بانه امروز چهارشنبه ۱۳ مردادماه به صورت تلفنی به شعبه ۳ دادیاری بانه احضار شد. از آقای قدمی خواسته شده است تا روز شنبه ۱۶ مرداد در این شعبه حاضر شود.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، امروز چهارشنبه ۱۳ مردادماه ۱۴۰۰، محمد قدمی، فعال سیاسی اهل شهرستان بانه به صورت تلفنی به شعبه ۳ دادگستری بانه احضار شد.

از آقای قدمی خواسته شده است تا صبح روز شنبه ۱۶ مرداد در شعبه ۳ دادیاری شهرستان بانه به ریاست قاضی نادر سعادتی آجرلو حاضر شود. این فعال سیاسی به “توهین به رهبری” متهم شده است.

وی پیشتر در تاریخ ۲ اردیبهشت‌ماه به شعبه ۱ دادگاه انقلاب بانه در خصوص اتهام “تبلیغ علیه نظام و تشویش اذهان عمومی” احضار شده بود. این پرونده با شکایت دادستان بانه برای آقای قدمی گشوده شده بود.

منیره عربشاهی، فعال مدنی محبوس در زندان کچویی کرج به مرخصی درمانی پنج روزه اعزام شد. خانم عربشاهی در تاریخ ۹ مردادماه، در پی وخامت حال از این زندان به بیمارستان اعزام و روز بعد بدون رسیدگی پزشکی و تنها پس از انجام آزمایش به زندان کچویی کرج بازگردانده شده بود.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، امروز چهارشنبه ۱۳ مرداد ۱۴۰۰، منیره عربشاهی، فعال مدنی محبوس در زندان کچویی کرج به مرخصی اعزام شد.

اعزام به مرخصی خانم عربشاهی به صورت استعلاجی و به مدت ۵ روز صورت گرفته است.

خانم عربشاهی در تاریخ ۹ مردادماه، در پی وخامت حال از زندان کچویی کرج به بیمارستان اعزام و یک روز بعد بدون رسیدگی پزشکی و تنها پس از انجام آزمایش از بیمارستان به زندان کچویی کرج بازگردانده شد.

بازگرداندن این فعال مدنی به زندان کچویی کرج به بهانه کمبود تخت، بدون رسیدگی پزشکی و پس از انجام آزمایش صورت گرفته و در شرایطی است که بهداری زندان فاقد امکانات مورد نیاز برای رسیدگی به وضعیت او است. به گفته یک منبع مطلع بر اساس نتایج آزمایشاتی که در بیمارستان از او گرفته شده است، منیره عربشاهی با مشکلات عدیده ای همچون نارسایی کلیوی نیز مواجه شده است.

هرانا هفته گذشته در گزارشی از عدم رسیدگی پزشکی به وضعیت این فعال مدنی زندانی خبر داده بود. این فعال مدنی زندانی با وجود دستور پزشک مبنی بر آزمایش هفتگی و رسیدگی پزشکی تاکنون مورد آزمایش قرار نگرفته بود. به گفته یک منبع مطلع؛ پزشک جراح خانم عربشاهی دستور رسیدگی فوری پزشکی داده و خطر جانی و بروز شوک را مطرح کرده است. این منبع نزدیک به خانواده  در این خصوص به هرانا گفته بود: «منیره عربشاهی به دلیل خارج کردن غده تیروئید باید هفته‌ای یکبار آزمایش خون داده و تحت نظر باشد. با این حال از زمان بازگشت به زندان تا امروز به بهانه نبود پزشک مورد هیچگونه رسیدگی قرار نگرفته است. حتی توان صحبت کردن هم ندارد و از ۴ روز قبل هر چیزی که می‌خورد را فورا بالا می‌آورد. جان منیره در خطر است.»

خانم عربشاهی که از تاریخ ۱۳ اردیبهشت‌ماه از زندان کچویی کرج با تودیع قرار وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی به مرخصی درمانی اعزام شده بود، در تاریخ ۱ مردادماه پس از انجام جراحی و تخلیه غده تیروئید به زندان بازگشت.

با وجود اینکه در خصوص گواهی عدم تحمل حبس خانم عربشاهی، علاوه بر پزشکی قانونی، تائید ۳ پزشک معتمد دیگر به لحاظ اداری مورد نیاز است، او پیشتر صرفا توسط یک پزشک ویزیت شده که عدم تحمل حبس را تائید کرده است با این حال خانم عربشاهی جهت ویزیت توسط دو پزشک دیگر تاکنون اعزام نشده بود.

دختر خانم عربشاهی، یاسمن آریانی از مخالفان حجاب اجباری در حالی که در تاریخ ۲۵ بهمن ۹۷ با پایان حبس از بابت محکومیت پیشین خود از زندان اوین آزاد شده بود، در تاریخ ۲۱ فروردین ۹۸ مجددا بازداشت و به بازداشتگاه وزرا در تهران منتقل شد. خانم عربشاهی یک روز پس از او بازداشت و به همراه فرزندش به زندان قرچک ورامین منتقل شدند. آنها نهایتا در تاریخ ۲۲ مرداد ۹۸ از زندان قرچک ورامین به بند زنان زندان اوین منتقل شدند و مجددا در تاریخ ۳۰ مهرماه سال گذشته از بند زنان زندان اوین به زندان کچویی کرج تبعید شدند.

این دختر و مادر زندانی مردادماه ۹۸ توسط شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب به ریاست قاضی محمد مقیسه محاکمه و هرکدام از بابت اتهامات “اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی، تبلیغ علیه نظام و تشویق و فراهم نمودن موجبات فساد و فحشا” به ۱۶ سال حبس تعزیری و در مرحله تجدیدنظر هرکدام مجموعا به ۹ سال و ۷ ماه حبس محکوم شدند. با استناد به ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی مجازات اشد یعنی ۵ سال و شش ماه زندان در خصوص هر یک از آنها قابل اجرا است.

یاسمن آریانی نیز در تاریخ ۱۵ تیرماه از زندان کچویی کرج به مرخصی اعزام و روز سه شنبه ۱۲ مردادماه به زندان بازگشت.

صبح روز سه‌شنبه ۱۲ مردادماه مهران ‌طیبی، محمد طیبی، علی طیبی، محمد شکری، امیررضا طیبی، سیاوش خلیلی، مقداد طیبی و احمدرضا طیبی، از اهالی روستای کردستان بزرگ از توابع شهرستان بهبهان توسط نیروهای امنیتی در منازل خود بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند. نیروهای امنیتی در زمان بازداشت منزل این شهروندان را مورد بازرسی قرار داده و شماری از لوازم شخصی آنان را ضبط کرده و با خود برده‌اند. گفته می‌شود که بازداشت این افراد با ضرب و شتم توسط نیروهای امنیتی همراه بوده است.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، ساعت ۴ صبح روز سه‌شنبه ۱۲ مردادماه ۱۴۰۰، مهران ‌طیبی، محمد طیبی، علی طیبی، محمد شکری، امیررضا طیبی، سیاوش خلیلی، مقداد طیبی و احمدرضا طیبی، از اهالی روستای کردستان بزرگ از توابع شهرستان بهبهان توسط نیروهای امنیتی در منازل خود بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند.

نیروهای امنیتی در زمان بازداشت منزل این شهروندان را مورد بازرسی قرار داده و شماری از لوازم شخصی آنان را ضبط کرده و با خود برده‌اند. گفته می‌شود که بازداشت این شهروندان همراه با ضرب و شتم شدید و به بهانه شرکت در اعتراضات خوزستان نسبت به بی آبی و سو مدیریت مسئولان صورت گرفته است. تا زمان تنظیم این گزارش از اتهامات مطروحه و محل نگهداری آنان اطلاعی در دست نیست.

یک منبع مطلع در خصوص بازداشت این شهروندان به هرانا گفت: «صبح زود حدود ۲۰ الی ۳۰ مامور امنیتی در حالی که با کلاشینکف تیراندازی هوایی می‌کردند وارد روستا شده و به منازل ۱۵ تن از اهالی روستا رفتند. سیاوش خلیلی و امیررضا طیبی نیز در نبود برادرنشان که ماموران قصد بازداشت آنان را داشتند، دستگیر شده‌اند.»

هرانا پیشتر در گزارشی با عنوان “گزارش جمع بندی از هفته دوم اعتراضات خوزستان/ اعتراض در ۴۱ شهر” از احراز هویت ۱۷۱ تن از بازداشت شدگان خبر داده بود. تجمعات مردمی از شب پنجشنبه ۲۴ تیرماه در استان خوزستان در اعتراض به بی آبی و سوء مدیریت مسئولان، در این استان آغاز شد. این اعتراضات طی دو هفته به دست کم ۴۱ شهر گسترش یافت. بر اساس گزارشات دریافتی علاوه بر ده‌ها کشته و زخمی در جریان این اعتراضات صدها شهروند معترض نیز بازداشت شدند.