لیلا میرغفاری، فعال مدنی که دوران محکومیت ۵ ساله خود را در زندان قرچک ورامین سپری می‌کند، روز چهارشنبه ۶ اسفندماه، به مرخصی اعزام شد. خانم میرغفاری در پی مصرف داروهای اعصاب و روان و خواب آور با مشکلات عدیده جسمی و روانی مواجه شده و موافقت با اعزام وی به مرخصی به دنبال رو به وخامت بودن وضعیت جسمی او صورت گرفته است. این فعال مدنی در دوران تحمل حبس چند بار به صورت اجباری به بیمارستان روانپزشکی امین آباد (رازی) اعزام شده است.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، روز چهارشنبه ۶ اسفندماه ۹۹، لیلا میرغفاری، فعال مدنی محبوس در زندان قرچک ورامین به مرخصی اعزام شد.

خانم میرغفاری در طول دوره محکومیت خود چند بار به صورت اجباری به بیمارستان روانپزشکی امین آباد (رازی) اعزام شد و اخیرا در پی مصرف داروهای اعصاب و روان و خواب آور با مشکلات عدیده جسمی و روانی مواجه شده است. اعزام به مرخصی خانم میرغفاری به دنبال رو به وخامت بودن وضعیت جسمی او صورت گرفته است.

طی روزهای اخیر در گزارشی به آخرین وضعیت لیلا میرغفاری در زندان قرچک ورامین پرداخته بود. در این گزارش به نقل از یک منبع مطلع از شرایط خانم میرغفاری آمده بود: “مسئولان زندان قرچک ورامین اخیرا به خانم میرغفاری گفته بودند که باید مجددا به بیمارستان روانپزشکی امین آباد منتقل شود. لیلا در شرایط بسیار نامناسبی بسر می‌برد و از اعزام مجدد به این بیمارستان هم هراس دارد. تداوم مصرف داروها با توجه به عوارض شدید آنها نگرانی خانواده خانم میرغفاری درباره وضعیت سلامت او را دو چندان کرده است”.

تجویز داروهای اعصاب و روان و خواب آور برای خانم میرغفاری در شرایطی است که طی هفته اخیر، بهنام محجوبی، درویش گنابادی زندانی در پی مسمویت دارویی به بیمارستان لقمان منتقل شده و نهایتا جان خود را از دست داد. آقای محجوبی نیز پیشتر بارها به صورت اجباری به بیمارستان روانپزشکی رازی منتقل شده بود.

خانم میرغفاری پیشتر در مهرماه ۹۸ توسط نیروهای امنیتی در تهران بازداشت و پس از ۶ روز به زندان قرچک ورامین منتقل شد. وی در تاریخ ۱۳ آذرماه ۱۳۹۸ توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی “اجتماع و تبانی” به ۵ سال حبس تعزیری محکوم شد. این حکم در بهمن ماه ۹۸ اوسط دادگاه تجدیدنظر استان تهران عینا تایید شد.

لیلا میرغفاری پیشتر در سال ۹۷ نیز توسط دادگاه مجتمع قضایی ارشاد در ارتباط با حمایت از مخالفان حجاب اجباری به پرداخت جریمه نقدی به مبلغ ۳۲ میلیون و دویست هزار ریال معادل ( ۳ میلیون و دویست و بیست هزار تومان) محکوم شد.

حکم محکومیت شهناز (بریوان) صادقی فر، شهروند ساکن ارومیه در دادگاه تجدید نظر استان آذربایجان غربی، به ۵ سال و یک روز حبس تقلیل یافت. خانم صادقی فر اواخر تیرماه امسال در مرحله بدوی توسط دادگاه انقلاب شهرستان ارومیه به ۱۵ سال حبس محکوم شده بود.

به نقل از کردپا، دادگاه تجدید نظر استان آذربایجان غربی، حکم محکومیت شهناز (بریوان) صادقی فر را به ۵ سال حبس کاهش داد.

بر اساس این گزارش، جلسه رسیدگی به اتهامات وی روز شنبه ۲ اسفند ۹۹، به صورت آنلاین برگزار و حکم صادره دو روز بعد به او ابلاغ شده است.

خانم صادقی فر پیشتر در تاریخ ۳۱ تیرماه ۹۹، در شعبه دوم دادگاه انقلاب ارومیه به ریاست قاضی شیخلو و به اتهام عضویت در یکی از احزاب مخالف نظام به ۱۵ سال حبس محکوم شده بود.

شهناز صادقی‌فر ٣٢ ساله به همراه دخترش آیناز زارع پس از ۳ سال در شهریورماه ٩٨ بدنبال دریافت امان نامه از مرز بانه به ایران بازگشته و سپس توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.

این دو شهروند پس از بازداشت به بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه منتقل شده و در آبان‌ماه ٩٨، به بند زنان زندان مرکزی ارومیه انتقال یافتند.

حکم محکومیت شهناز (بریوان) صادقی فر، شهروند ساکن ارومیه در دادگاه تجدید نظر استان آذربایجان غربی، به ۵ سال و یک روز حبس تقلیل یافت. خانم صادقی فر اواخر تیرماه امسال در مرحله بدوی توسط دادگاه انقلاب شهرستان ارومیه به ۱۵ سال حبس محکوم شده بود.

به نقل از کردپا، دادگاه تجدید نظر استان آذربایجان غربی، حکم محکومیت شهناز (بریوان) صادقی فر را به ۵ سال حبس کاهش داد.

بر اساس این گزارش، جلسه رسیدگی به اتهامات وی روز شنبه ۲ اسفند ۹۹، به صورت آنلاین برگزار و حکم صادره دو روز بعد به او ابلاغ شده است.

خانم صادقی فر پیشتر در تاریخ ۳۱ تیرماه ۹۹، در شعبه دوم دادگاه انقلاب ارومیه به ریاست قاضی شیخلو و به اتهام عضویت در یکی از احزاب مخالف نظام به ۱۵ سال حبس محکوم شده بود.

شهناز صادقی‌فر ٣٢ ساله به همراه دخترش آیناز زارع پس از ۳ سال در شهریورماه ٩٨ بدنبال دریافت امان نامه از مرز بانه به ایران بازگشته و سپس توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.

این دو شهروند پس از بازداشت به بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه منتقل شده و در آبان‌ماه ٩٨، به بند زنان زندان مرکزی ارومیه انتقال یافتند.

تیراندازی نیروهای سپاه پاسداران در روز دوشنبه ۴ اسفند به رانندگان و سوخت‌بران معترض به بسته شدن مرز، به کشته شدن دستکم ۱۰ تن و زخمی شدن تعداد دیگری منجر شدند. از تاریخ مذکور تاکنون شهروندان معترض، سه روز اعتراض گسترده را بخصوص در شهرهای سرجنگل، سوران، سراوان، جکیگور، ایرانشهر و زاهدان به شیوه های مختلف رقم زدند. بستن جاده‌ها و بستن محل های کسب تنها نمونه هایی از این اعتراضات است که در مواردی با دخالت نیروهای انتظامی و نظامی به درگیری منجر شده است، اینترنت در اکثر مناطق این استان از روز گذشته کاملا قطع شده است. گفته می شود در پی این اعتراضات دامنه دار، تعداد زیادی معترض بازداشت و یا زخمی شده اند. همچنین کشته شدن یک مامور پلیس و دو معترض از جمله یک نوجوان گزارش شده است.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، امروز پنجشنبه ۷ اسفندماه ۹۹، اعتراضات شهروندان در استان سیستان و بلوچستان نسبت به کشته شدن چندین راننده و سوختبر، در سومین روز خود ادامه داشت.

روز چهارشنبه ۶ اسفندماه ۹۹، برخی منابع محلی از جان باختن دستکم دو شهروند از جمله یک نوجوان در روستای شورو زاهدان به دست نیروهای نظامی خبر دادند. هویت این افراد حسن محمدزهی، ۱۳ ساله فرزند نیازمحمد و محمدصالح معتقدی، عنوان شده است.

به گفته برخی مقامات محلی در جریان این اعتراضات یکی از ماموران امنیتی نیز کشته شده است. آنها “اشرار مسلح” را عامل کشته شدن این فرد معرفی کرده‌اند.

همزمان گزارش‌هایی از بازداشت شماری از معترضان تجمعات روزهای گذشته و امروز منتشر شده است. کمپین فعالین بلوچ هویت ۳ تن از این افراد را محمد شهرسان زهی، فرزند کاهم داد، عزیز شهرسان زهی، ۱۶ ساله، فرزند لهداد، اهل شهرستان مهرستان و محمد درزاده، فرزند عبدالغفور، ساکن روستای دزک از توابع شهرستان سراوان عنوان کرده است.

در ادامه اعتراضات مردم سیستان و بلوچستان، منابع محلی ویدیویی از تیراندازی نیروهای نظامی مستقر در پاسگاه بخش کورین به سوی معترضین در شهر سرجنگل را منتشر کردند. در پی این رفتارها، روز گذشته مردم معترض به پایگاه مذکور وارد شدند و خودرویی متعلق به این پایگاه را به آتش کشیدند.

پس از تنش و درگیری در سراوان در اعتراض به مرگ چندین راننده و سوختبر به دست نیروهای نظامی، اصناف چندین شهر استان سیستان‌ و ‌بلوچستان از جمله ایرانشهر، زاهدان و جکیگور با بستن مغازه ها در اعتراض به اعمال خشونت توسط نیروهای نظامی دست به اعتصاب زدند.

در این میان استاندار سیستان و بلوچستان نیز با طرح این ادعا که “سیستان و بلوچستان هم‌اینک در شرایط امنیتی بسیار خوبی بسر می‌برد”، تعداد قربانیان را ۳ نفر عنوان کرد و مدعی شد: “نوع فضاسازی در حوادث اخیر سیستان و بلوچستان به گونه‌ای بود که انگار یک قتل عامی اتفاق افتاده، در حالیکه از سه نفری که طی این حوادث کشته شدند، ۲ نفر در پاکستان و تنها یک نفر در داخل منطقه بوده است”.

در اظهار نظری دیگر معاون امنیتی انتظامی استاندار سیستان و بلوچستان نیز مدعی شد: “از افراد مسلح نیز کسی بازداشت نشده است اما برخی شناسایی شده‌اند و یک تعدادی از آنها نیز که به سمت پاسگاه (سرجنگل) تیراندازی کردند در حمایت از گروهک‌های معاند نظام هستند و نقطه‌ای هم که این اتفاق افتاده است (سرجنگل زاهدان) اصلا ربطی به مرز نداشت”.

این سخنان در حالی مطرح می شود که روز دوشنبه ۴ اسفند، اعتراضات مردمی نسبت به انسداد مسیر تردد گروهی از سوختبران توسط نیروهای مرزبانی منجر به تیراندازی نیروهای نظامی و کشته شدن و زخمی شدن تعدادی از شهروندان شد.

کمپین فعالین بلوچ با اعلام اینکه در جریان این رخداد دستکم ۱۰ شهروند کشته و ۵ تن دیگر زخمی شدند، هویت شهروندان جان باخته را “یحیی گنگوزهی، فرزند علی خان، عبدالرحمن شهرسان زهی، عبدی شهرسان زهی فرزند بهارشاه، سلمان شهرسان زهی، رحمان بخش دهواری فرزند بهارشاه، عبدالوهاب دامنی، انس صاحب زاده، عبدالغفور توتازهی، محمد میربلوچزهی، محمد نصرت زهی» ۱۷ ساله فرزند بشیر و اسامی زخمی شدگان “بهزاد آزادی فرزند رسول، ادریس بلوچ زهی فرزند حسن، محمد مندازهی، «سلمان» فرزند جنگهان، عبدالستار دهواری فرزند خیرمحمد عنوان کرده است.

روز سه شنبه ۵ اسفند محمدهادی مرعشی، معاون امنیتی انتظامی استاندار سیستان و بلوچستان ضمن تایید خبر کشته شدن شماری از سوختبران مدعی شده بود “‌این حادثه ساعت ۸ صبح دیروز در مرز شمسر شهرستان سراوان توسط سوخت‌برها در آن طرف مرز رخ داد که با تیراندازی افراد ناشناس یک نفر از سوخت‌برها کشته شد و تعدادی زخمی شدند” این مقام امنیتی در ادامه با ادعای اینکه این درگیری با تحریک و فضاسازی اعضای جیش العدل و تحرکات برخی به ادعای وی “سودجویان” در حوزه شهرستان سراوان به وجود آمد، گفت که در این درگیری ۲ نفر کشته و تعدادی زخمی شدند.

از سوی دیگر امروز پنجشنبه حسن امینی حاکم شرع مردمی کردستان با انتشار بیانیه ای ضمن محکوم کردن کشتە و زخمی شدن عدەای ازمردم شهرستان سراوان توسط نیروهای نظامی، گفت: “رخداد تلخ و ننگین تیراندازی مأموران به سوی مردمان بی‌دفاع و جان برکف برای تأمین لقمه‌ای نان! در شهرستان سراوان سیستان و بلوچستان، جان را فشرد، و خاطره‌ی جانسوز کشته و زخمی شدن جمع کثیری از سوخت‌بران بلوچ و نیز کولبران مظلوم در کردستان را تجدید نمود. هر چند با توجه به وقوع روزانه‌‌ی اینگونه جنایات، درد ورنج این مردم بینوا و مظلوم کهنە پذیر و فراموش شدنی نیست”

همچنین بسیاری از کاربران شبکه های اجتماعی طی روزهای اخیر با استفاده از هشتگ‌های #سراوان_تنها_نیست، #سوخت‌بر_نکشید، #DontKillBalochi و #سراوان، اعتراض خود را نسبت به قتل چندین راننده و سوختبر و تبعیض حکومتی نسبت به شهروندان این مناطق در استان سیستان و بلوچستان نشان دادند.

گزارش های منابع محلی حاکی از آن است که در پی گسترش اعتراضات مردم استان سیستان و بلوچستان به کشته شدن چندین راننده و سوختبر، اینترنت با مشکلات و قطعی مواجه شده است. گفته می شود در شهرستان زاهدان سرعت اینترنت بسیار کند و در شهرهایی که اعتراضات ادامه داشته، اینترنت شهروندان به صورت کامل قطع شده است.

در سال‌های اخیر سپاه پاسداران مسئولیت امنیت مرزهای این منطقه را بر عهده گرفته و با دیگر نیروهای نظامی و امنیتی ایران قرارگاهی مشترک در سیستان و بلوچستان برپا کرده‌اند.

سالانه ده‌ها نفر از شهروندان عمدتا بلوچ در استان های سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان در تیراندازی ماموران کشته و یا زخمی می‌شوند، عمده این افراد کسانی هستند که به کار فروش و جابه‌جایی سوخت -در مقدار اندک- مشغول‌اند که حکومت ایران آن را قاچاق می‌نامد.

از سوی دیگر دولت ایران چندی پیش طرحی به نام “رزاق” را تصویب کرده که بنابر آن قرار است جایگاه‌های سوخت رسانی در طول مرز زده شود و فروش سوخت توسط ساکنانی که تا شعاع ۲۰ کیلومتری مرز زندگی می کنند، قانونی شود. به گفته فعالان بلوچ این طرح یکی از زمینه‌های نارضایتی‌های اخیر بوده و در نتیجه آن ممکن است جمعیت زیادی از شهروندان در استان سیستان و بلوچستان منبع درآمد خود را از دست بدهند. چرا که بسیاری از کسانی که به سوخت‌بری در استان سیستان و بلوچستان مشغول هستند محل زندگی‌شان از ۲۰ کیلومتری مرز فاصله بیشتری دارد. معاون امنیتی انتظامی استاندار سیستان و بلوچستان نیز مدعی شده طرح رزاق یک طرح کارشناسی‌شده و قانونی است که فقط با مشارکت مردم تداوم پیدا خواهد کرد.

حق بر محیط زیست و مبانی فلسفی آن، از قواعد حقوق بشر و حقوق طبیعی نشأت گرفته شده است. ابتدایی ترین حق طبیعی انسان در این کره خاکی، «حق حیات» است. اما طی دهه های اخیر به دلیل استفاده بی رویه از منابع طبیعی، عدم نظارت و توجه به مباحث زیست محیطی و الگوهای صحیح، محیط زیست طبیعی به شدت مورد صدمه واقع شده است. گزارش پیش رو حاصل ثبت ۳۹ واقعه محیط زیستی ایران است که در روزهای اخیر منتشر و به هدف آگاهی سازی گردآوری شده اند. بر اساس این گزارش در یک هفته اخیر دستکم ۲۱ شکارچی و صیاد متخلف و ۴ قاچاقچی چوب بازداشت و به مراجع قضائی معرفی شدند. همچنین رئیس اداره حفاظت از محیط زیست شهرستان دماوند از بازداشت ۱۵ شکارچی غیر مجاز طی سال جاری خبر داد. بعلاوه مدیرکل حفاظت محیط زیست استان بوشهر در خصوص جلوگیری از فعالیت های مخرب محیط زیستی، از لزوم احداث پاسگاه های محیط بانی در سه منطقه کوه بیرمی، جزیره خارگو و پارک ملی دریایی دیر خبر داد. در هفته ای که سپری شد، شاخص کیفی هوا در شهر های اصفهان و کرج ناسالم برای گروه های حساس و در زابل ناسالم برای عموم شهروندان اعلام شد. طی هفته ای که گذشت، دستکم ۲ فقره حریق در جنگل‌ها و منابع طبیعی البرز مرکزی و استان خوزستان رخ داد که در پی آن ۲۱ هکتار مراتع جنگلی و بیش از ۵۰ نفر نخل در آتش سوخت. بعلاوه به‌دنبال اجرای مصوبه استقرار واحدهای صنعتی متقاضی در داخل شهرک‌ها و نواحی صنعتی بدون نیاز به استعلام از محیط زیست، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست بیان کرد که چنین مصوبه‌ای خلاف قانون هوای پاک است و نامه‌ای به وزیر اقتصاد در این زمینه نوشته شده است. همچنین ۴ هزار گونه بلوط در یکی از ارزشمندترین رویشگاه های جنگلی زاگرس واقع در اصفهان در پی احداث جاده ای روستایی قطع و نابود شدند. در حوزه تولید پسماند نیز می توان به گزارشاتی از قبیل دفن غیر اصولی زباله های شهریِ اردستان، صدور حکم ۶ ماه حبس تعزیری برای متصدی یک واحد آلاینده در شهرستان بهارستان، تلف شدن بیش از ۱۳ هزار و ۷۰۰ پرنده مهاجر در تالاب میانکاله، تجاوز به حریم رودخانه ها با پسماند شهری در شاهرود و تلف شدن حجم زیادی از ماهیان سواحل عسلویه و نخل تقی براثر نشت مواد نفتی و آلاینده‌های شیمیایی اشاره کرد

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، آسیب رسانی به جنبه های مختلف محیط زیست در ایران کماکان ادامه دارد. از سویی شهروندانی وجود دارند که به دلیل عدم آموزش یا نیازهای مالی دست به تخریب و آسیب رسانی به محیط زیست می زنند و از سوی دیگر نهادهای متولی در تلاش هستند تا از حجم این آسیب ها بکاهند، هر چند این تلاش ها قابل تقدیر است اما به نظر نمی آید حجم آن با شرایط محیط زیستی ایران تطبیق داشته باشد.

بازداشت و محکومیت متخلفان محیط زیست

یکی از موضوعات مورد بحث محیط زیست مسئله حمایت از منابع طبیعی بوده و از سوی دیگر، حفاظت از جنگل‌ها،حیات وحش و جلوگیری از قاچاق چوب، شکار و صید بی رویه به عنوان بخشی از مقوله حفاظت از منابع طبیعی، و در نهایت حفظ محیط زیست تلقی می‌شود. بسیاری از حیوانات، به دلیل شکار غیرقانونی در معرض خطر قرار دارند.

بر اساس گزارشات منابع رسمی در هفته ای که سپری شد، بیش از ۶ تن چوب جنگلی که حاصل جمع آوری ۲ گزارش منابع رسمی است، در استان های گلستان و مازندران کشف و ضبط شده و دستکم ۴ متهم به مرجع قضائی معرفی شدند.

در همین راستا،  مدیرکل حفاظت محیط زیست استان بوشهر در خصوص لزوم احداث پاسگاه های محیط بانی جهت جلوگیری از فعالیت های مخرب محیط زیستی گفت: “این استان در سه منطقه کوه بیرمی، جزیره خارگو و پارک ملی دریایی دیر -نخیلو به احداث پاسگاه محیط بانی نیاز دارد”.

حق تنفس و هوای پاک

بر اساس گزارش‌ها، سالانه تعداد پر شماری از شهروندان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند. این مشکل علتی جز سو مدیریت و عدم توجه به کنوانسیون‌ها و قراردادهای بین‌المللی در این زمینه ندارد.

طی هفته ای که گذشت شاخص کیفی هوا در شهرهای اصفهان ۱۰۴ و کرج ۱۰۳ ناسالم برای گروه های حساس (بیماران قلبی و ریوی، زنان باردار و کودکان) و در شهر زابل با شاخص ۲۱۳ نا سالم برای عموم شهروندان اعلام شد.

به طور کلی جنگل‌ها در نتیجه عمل کربن گیری مرتباً گاز کربنیک هوا را که در اثر تنفس موجودات زنده و فعل و انفعالات شیمیایی و آلودگی های محیط زیست وارد هوا می‌شود جذب کرده و گاز اکسیژن را پس می‌دهد. از این رو می‌بایست مورد توجه ویژه ای قرار گیرند.

در هفته ای که گذشت، ۲ فقره حریق در جنگل‌ها و منابع طبیعی البرز مرکزی و استان خوزستان رخ داد که در پی آن ۲۱ هکتار مراتع جنگلی و بیش از ۵۰ نفر نخل در آتش سوخت.

بعلاوه به‌دنبال اجرای مصوبه استقرار واحدهای صنعتی متقاضی در داخل شهرک‌ها و نواحی صنعتی بدون نیاز به استعلام از محیط زیست، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: “چنین مصوبه‌ای خلاف قانون هوای پاک است و ما در این زمینه نامه‌ای به وزیر اقتصاد نوشته‌ایم”.

همچنین ۴ هزار گونه بلوط در یکی از ارزشمندترین رویشگاه های جنگلی زاگرس واقع در اصفهان در پی احداث جاده ای روستایی قطع و نابود شدند.

بحران پسماند و آلاینده های محیط زیستی

از گزارشاتی که در این راستا طی یک هفته گذشته منتشر شده می‌توان به دفن غیر اصولی زباله های شهریِ اردستان و شانه خالی کردن نهاد ها و مراجع مختلف از پذیرش مسئولیت و رسیدگی به این موضوع اشاره کرد.

همچنین رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان بهارستان از صدور حکم ۶ ماه حبس تعزیری برای متصدی یک واحد آلاینده در این شهرستان خبر داد.

از دیگر اخبار مهم در این حوزه می‌توان به تلف شدن بیش از ۱۳ هزار و ۷۰۰ پرنده مهاجر در تالاب میانکاله در نتیجه ورود پساب‌های صنعتی و دامداری به این تالاب اشاره کرد.

بعلاوه سرپرست فرمانداری ویژه شاهرود از تجاوز به حریم رودخانه با پسماند شهری در این شهر خبر داد و گفت: “این موضوع به یک معضل جدی شهری در این شهرستان بدل شده است”.

از سوی دیگر سرپرست معاونت صید و بنادر ماهیگیری اداره کل شیلات استان بوشهر از تلف شدن حجم زیادی از گونه تن ماهیان (زرده و هور) سطح زی سواحل عسلویه و نخل تقی این استان براثر نشت مواد نفتی و آلاینده‌های شیمیایی خبر داد.

حق بر محیط زیست و مبانی فلسفی آن، از قواعد حقوق بشر و حقوق طبیعی نشأت گرفته شده است. ابتدایی ترین حق طبیعی انسان در این کره خاکی، «حق حیات» است. اما طی دهه های اخیر به دلیل استفاده بی رویه از منابع طبیعی، عدم نظارت و توجه به مباحث زیست محیطی و الگوهای صحیح، محیط زیست طبیعی به شدت مورد صدمه واقع شده است. گزارش پیش رو حاصل ثبت ۳۹ واقعه محیط زیستی ایران است که در روزهای اخیر منتشر و به هدف آگاهی سازی گردآوری شده اند. بر اساس این گزارش در یک هفته اخیر دستکم ۲۱ شکارچی و صیاد متخلف و ۴ قاچاقچی چوب بازداشت و به مراجع قضائی معرفی شدند. همچنین رئیس اداره حفاظت از محیط زیست شهرستان دماوند از بازداشت ۱۵ شکارچی غیر مجاز طی سال جاری خبر داد. بعلاوه مدیرکل حفاظت محیط زیست استان بوشهر در خصوص جلوگیری از فعالیت های مخرب محیط زیستی، از لزوم احداث پاسگاه های محیط بانی در سه منطقه کوه بیرمی، جزیره خارگو و پارک ملی دریایی دیر خبر داد. در هفته ای که سپری شد، شاخص کیفی هوا در شهر های اصفهان و کرج ناسالم برای گروه های حساس و در زابل ناسالم برای عموم شهروندان اعلام شد. طی هفته ای که گذشت، دستکم ۲ فقره حریق در جنگل‌ها و منابع طبیعی البرز مرکزی و استان خوزستان رخ داد که در پی آن ۲۱ هکتار مراتع جنگلی و بیش از ۵۰ نفر نخل در آتش سوخت. بعلاوه به‌دنبال اجرای مصوبه استقرار واحدهای صنعتی متقاضی در داخل شهرک‌ها و نواحی صنعتی بدون نیاز به استعلام از محیط زیست، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست بیان کرد که چنین مصوبه‌ای خلاف قانون هوای پاک است و نامه‌ای به وزیر اقتصاد در این زمینه نوشته شده است. همچنین ۴ هزار گونه بلوط در یکی از ارزشمندترین رویشگاه های جنگلی زاگرس واقع در اصفهان در پی احداث جاده ای روستایی قطع و نابود شدند. در حوزه تولید پسماند نیز می توان به گزارشاتی از قبیل دفن غیر اصولی زباله های شهریِ اردستان، صدور حکم ۶ ماه حبس تعزیری برای متصدی یک واحد آلاینده در شهرستان بهارستان، تلف شدن بیش از ۱۳ هزار و ۷۰۰ پرنده مهاجر در تالاب میانکاله، تجاوز به حریم رودخانه ها با پسماند شهری در شاهرود و تلف شدن حجم زیادی از ماهیان سواحل عسلویه و نخل تقی براثر نشت مواد نفتی و آلاینده‌های شیمیایی اشاره کرد

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، آسیب رسانی به جنبه های مختلف محیط زیست در ایران کماکان ادامه دارد. از سویی شهروندانی وجود دارند که به دلیل عدم آموزش یا نیازهای مالی دست به تخریب و آسیب رسانی به محیط زیست می زنند و از سوی دیگر نهادهای متولی در تلاش هستند تا از حجم این آسیب ها بکاهند، هر چند این تلاش ها قابل تقدیر است اما به نظر نمی آید حجم آن با شرایط محیط زیستی ایران تطبیق داشته باشد.

بازداشت و محکومیت متخلفان محیط زیست

یکی از موضوعات مورد بحث محیط زیست مسئله حمایت از منابع طبیعی بوده و از سوی دیگر، حفاظت از جنگل‌ها،حیات وحش و جلوگیری از قاچاق چوب، شکار و صید بی رویه به عنوان بخشی از مقوله حفاظت از منابع طبیعی، و در نهایت حفظ محیط زیست تلقی می‌شود. بسیاری از حیوانات، به دلیل شکار غیرقانونی در معرض خطر قرار دارند.

بر اساس گزارشات منابع رسمی در هفته ای که سپری شد، بیش از ۶ تن چوب جنگلی که حاصل جمع آوری ۲ گزارش منابع رسمی است، در استان های گلستان و مازندران کشف و ضبط شده و دستکم ۴ متهم به مرجع قضائی معرفی شدند.

در همین راستا،  مدیرکل حفاظت محیط زیست استان بوشهر در خصوص لزوم احداث پاسگاه های محیط بانی جهت جلوگیری از فعالیت های مخرب محیط زیستی گفت: “این استان در سه منطقه کوه بیرمی، جزیره خارگو و پارک ملی دریایی دیر -نخیلو به احداث پاسگاه محیط بانی نیاز دارد”.

حق تنفس و هوای پاک

بر اساس گزارش‌ها، سالانه تعداد پر شماری از شهروندان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند. این مشکل علتی جز سو مدیریت و عدم توجه به کنوانسیون‌ها و قراردادهای بین‌المللی در این زمینه ندارد.

طی هفته ای که گذشت شاخص کیفی هوا در شهرهای اصفهان ۱۰۴ و کرج ۱۰۳ ناسالم برای گروه های حساس (بیماران قلبی و ریوی، زنان باردار و کودکان) و در شهر زابل با شاخص ۲۱۳ نا سالم برای عموم شهروندان اعلام شد.

به طور کلی جنگل‌ها در نتیجه عمل کربن گیری مرتباً گاز کربنیک هوا را که در اثر تنفس موجودات زنده و فعل و انفعالات شیمیایی و آلودگی های محیط زیست وارد هوا می‌شود جذب کرده و گاز اکسیژن را پس می‌دهد. از این رو می‌بایست مورد توجه ویژه ای قرار گیرند.

در هفته ای که گذشت، ۲ فقره حریق در جنگل‌ها و منابع طبیعی البرز مرکزی و استان خوزستان رخ داد که در پی آن ۲۱ هکتار مراتع جنگلی و بیش از ۵۰ نفر نخل در آتش سوخت.

بعلاوه به‌دنبال اجرای مصوبه استقرار واحدهای صنعتی متقاضی در داخل شهرک‌ها و نواحی صنعتی بدون نیاز به استعلام از محیط زیست، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: “چنین مصوبه‌ای خلاف قانون هوای پاک است و ما در این زمینه نامه‌ای به وزیر اقتصاد نوشته‌ایم”.

همچنین ۴ هزار گونه بلوط در یکی از ارزشمندترین رویشگاه های جنگلی زاگرس واقع در اصفهان در پی احداث جاده ای روستایی قطع و نابود شدند.

بحران پسماند و آلاینده های محیط زیستی

از گزارشاتی که در این راستا طی یک هفته گذشته منتشر شده می‌توان به دفن غیر اصولی زباله های شهریِ اردستان و شانه خالی کردن نهاد ها و مراجع مختلف از پذیرش مسئولیت و رسیدگی به این موضوع اشاره کرد.

همچنین رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان بهارستان از صدور حکم ۶ ماه حبس تعزیری برای متصدی یک واحد آلاینده در این شهرستان خبر داد.

از دیگر اخبار مهم در این حوزه می‌توان به تلف شدن بیش از ۱۳ هزار و ۷۰۰ پرنده مهاجر در تالاب میانکاله در نتیجه ورود پساب‌های صنعتی و دامداری به این تالاب اشاره کرد.

بعلاوه سرپرست فرمانداری ویژه شاهرود از تجاوز به حریم رودخانه با پسماند شهری در این شهر خبر داد و گفت: “این موضوع به یک معضل جدی شهری در این شهرستان بدل شده است”.

از سوی دیگر سرپرست معاونت صید و بنادر ماهیگیری اداره کل شیلات استان بوشهر از تلف شدن حجم زیادی از گونه تن ماهیان (زرده و هور) سطح زی سواحل عسلویه و نخل تقی این استان براثر نشت مواد نفتی و آلاینده‌های شیمیایی خبر داد.

بهنام شیخی، فعال ترک (آذربایجانی)، روز چهارشنبه ۶ اسفندماه با پایان ایام مرخصی به زندان اوین بازگشت. آقای شیخی در تاریخ ۲۸ بهمن‌ماه به مرخصی کوتاه مدت اعزام شد.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، روز چهارشنبه ۶ اسفند ۱۳۹۹، بهنام شیخی، فعال ترک (آذربایجانی)، با پایان ایام مرخصی به زندان اوین بازگشت.

آقای شیخی در تاریخ ۲۸ بهمن‌ماه با موافقت واحد اجرای احکام شهرستان بهارستان از زندان اوین به مرخصی کوتاه مدت اعزام شده بود.

بهنام شیخی در تاریخ ۲۵ شهریورماه امسال نیز از زندان به مرخصی اعزام و در تاریخ ۱۵ مهرماه با پایان ایام مرخصی به زندان اوین بازگشته و مجددا در تاریخ ۲۳ مهرماه به مرخصی اعزام شده و در تاریخ ۳ آذرماه به زندان بازگشت. وی در آخرین مورد در تاریخ ۹ آذرماه به مرخصی اعزام شده و روز پنج‌شنبه ۴ دیماه به زندان بازگشت.

بهنام شیخی به همراه حمید منافی، علیرضا فرشی، اکبر آزاد و سه تن دیگر به دلیل شرکت در مراسم بزرگداشت روز جهانی زبان مادری در اسفندماه ۱۳۹۲ در نسیم شهر تهران بازداشت و پس از مدتی با تودیع قرار وثیقه به صورت موقت و تا پایان زمان دادرسی آزاد شد.

این شهروند در سال ۱۳۹۵ مرحله بدوی توسط شعبه یک دادگاه انقلاب شهرستان بهارستان هر یک از بابت اتهام “مشارکت در تشکیل جمعیت به منظور برهم زدن امنیت کشور” ۱۰ سال حبس تعزیری و دو سال تبعید به مسجد سلیمان از توابع استان خوزستان محکوم شد.

این حکم در مرحله تجدیدنظر توسط شعبه ۵۴ دادگاه تجدیدنظر استان تهران به ریاست قاضی بابایی به ۲ سال حبس تعزیری و ۲ سال تبعید تقلیل یافت.

وی پیشتر در تاریخ ۳۱ تیرماه امسال جهت تحمل مدت محکومیت خود توسط نیروهای امنیتی در محل کار خود در تهران بازداشت و به زندان اوین منتقل شد.

سیامک مقیمی، زندانی سیاسی زندان تهران بزرگ و یکی از بازداشت شدگان اعتراضات سراسری آبان ۹۸، ساعات پایانی شب چهارشنبه ۶ اسفندماه در پی اقدام به خودکشی از طریق بریدن رگ دست و شکم خود به بیمارستان منتقل شد. آقای مقیمی بهمن ماه ۹۸ توسط دادگاه انقلاب تهران به ۱۰ سال حبس تعزیری محکوم شد که با استناد به ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی ۵ سال از آن قابل اجرا است. او در جریان اعتراضات سراسری در شهرستان پرند بازداشت و نهایتا به زندان تهران بزرگ منتقل شد. علیرغم ابتلای آقای مقیمی به بیماری اعصاب و روان و بستری طولانی مدت وی پیش از بازداشت، با بی توجهی مسئولان، کماکان در زندان تهران بزرگ در حال تحمل حبس است.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، ساعات پایانی شب چهارشنبه ۶ اسفند ۱۳۹۹، سیامک مقیمی، زندانی سیاسی محبوس در زندان تهران بزرگ در پی اقدام به خودکشی به بیمارستان منتقل شد.

یک منبع مطلع در این خصوص گفت: “سیامک مقیمی ساعت ۱۲ شب از طریق بریدن رگ دست و پاره کردن شکم خود دست به خودکشی زد و به بیمارستان منتقل شد. مسئولان زندان وسایل او را نیز از بند جمع آوری و خارج کردند”.

به گفته این منبع مطلع؛ وی تحت تاثیر صحبت های میرزاآقایی، رئیس اندرزگاه خطاب به زندانیان اعتراضات سراسری آبان ماه، مبنی بر اینکه “هیچ حقی به شما تعلق نمی گیرد” دست به خودکشی زده است. مسئولان زندان با تشکیل شورای انضباطی در زندان و پرونده های انضباطی برای زندانیان، آن ها را با محرومیت از مرخصی و تعلق نگرفتن حق آزادی مشروط تهدید می کنند. این اقدام مشکلات روحی و روانی مضاعفی را براى برخی زندانیان ایجاد کرده است.

سیامک مقیمی، در جریان اعتراضات آبان ماه ۱۳۹۸ در شهرستان پرند توسط ماموران قرارگاه ثارالله سپاه بازداشت و به بازداشتگاه این نهاد و با پایان مراحل بازجویی به زندان تهران بزرگ منتقل شد.

آقای مقیمی در بازپرسی دادسرای پرند تفهیم اتهام شد و پس از ارسال پرونده به شعبه ۲۴ دادگاه انقلاب تهران توسط قاضی محمدرضا عموزاد، رئیس این شعبه از بابت اتهامات “اجتماع و تبانی، فعالیت تبلیغی علیه نظام، توهین به رهبری، توهین به رئیس جمهور” مجموعا به ۱۰ سال حبس تعزیری محکوم شد.

به استناد ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی، مجازات اشد، یعنی ۵ سال حبس در خصوص وی قابل اجرا خواهد بود.

آقای مقیمی پیشتر نیز در تاریخ ۵ بهمن ماه ۹۸، در پی مطلع شدن از صدور حکم ۱۰ سال حبس توسط دادگاه انقلاب تهران دست به خودکشی زده بود.

بازداشت، محکومیت و تداوم حبس این زندانی در حالی صورت گرفته که وی تا یک هفته پیش از بازداشت به صورت طولانی مدت جهت درمان در آسایشگاه بیماران اعصاب و روان بستری بوده و تحمل حبس در این شرایط وضعیت وی را وخیم تر کرده است.

لازم به اشاره است اعتراضات آبان ماه، به مجموعه اعتراضات سراسری گفته می شود که از روز جمعه ۲۴ آبان ماه ۹۸ با اعلام افزایش بی سابقه قیمت بنزین در ده‌ها شهر ایران با حضور بی سابقه معترضین در خیابان‌ها آغاز شد و برای چند روز ادامه یافت. محمد جواد کولیوند، نماینده مردم کرج در مجلس گفت این اعتراضات در ۷۱۹ نقطه از کشور رخ داد. سید حسین نقوی حسینی سخنگوی وقت کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز، آمار بازداشتی های اعتراضات این اعتراضات را حدود ۷ هزار نفر اعلام کرد. بر اساس گزارشات نهادهای مدافع حقوق بشر صدها تن نیز در پی این اعتراضات خونین جان باختند.

در حالی که کمپین فعالین بلوچ از ادامه اعتراض‌ها در شهرهای استان سیستان و بلوچستان خبر داده، مقامات دولتی می‌گویند که اعتراض‌ها پایان یافته است.

احمد طاهری، فرمانده انتظامی استان سیستان و بلوچستان روز پنجشنبه هفتم اسفندماه گفت که «تمامی ناآرامی‌ها» به پایان رسیده است و کل استان «در امنیت کامل» قرار دارد.

با این حال کمپین فعالین بلوچ از ادامه اعتراض‌ و اعتصاب‌ها خبر داده است. این کمپین افزود گزارش‌هایی دریافت کرده مبنی بر اینکه تعداد جان‌باختگان در اعتراضات روزهای اخیر به ۱۵ نفر رسیده است.

بر اساس این گزارش، در روز هفتم اسفند نیز اعتصاب کسبه و اصناف همچنان در شهرهای ایرانشهر، زاهدان و جکیگور ادامه دارد. 

شامگاه چهارشنبه گزارش‌ها از قطع شدن اینترنت موبایل در اغلب مناطق استان سیستان و بلوچستان و استقرار گسترده نیروهای امنیتی و یگان‌های ویژه در بسیاری از شهرهای این استان خبر دادند. با این حال معترضان به کشتار سوخت‌بران تا ساعات بامدادی پنجشنبه در مناطقی از شهرهای زاهدان و ایرانشهر به اعتراضات خود ادامه دادند.

از عصر چهارشنبه با گسترش موج اعتراضات از سراوان به دیگر شهرها و مناطق سیستان و بلوچستان، اینترنت موبایل در بیشتر مناطق این استان از چابهار، ایرانشهر، سراوان تا زاهدان و زابل قطع شد و در برخی مناطق دیگر نیز دسترسی به اینترنت موبایل دچار اختلال شدید شد.

شماری از کاربران در توییتر، قطع اینترنت در سیستان و بلوچستان همزمان با اوج گیری اعتراضات را اقدامی مشابه قطع اینترنت در جریان اعتراضات آبان ماه ۹۸ و اقدامی در جهت فراهم کردن مقدمات سرکوب و خشونت شدید علیه مردم معترض این استان توصیف کردند.

اعتراضات در سیستان و بلوچستان پس از شلیک نیروهای انتظامی به سوی سوخت‌برانی که روز دوشنبه چهارم اسفند به مسدود شدن گذرگاه مرزی اعتراض داشتند، آغاز شد.

مقام‌های جمهوری اسلامی ابعاد شلیک مستقیم به سوخت‌بران را روشن نکرده‌اند و با تداوم اعتراضات کوشیدند کشتار سوخت‌بران را به پاکستان نسبت دهند. 

 

مقام استانداری سیستان و بلوچستان: با معترضان سراوان مماشات کردیم

محمدهادی مرعشی، معاون سیاسی امنیتی استانداری سیستان و بلوچستان، درباره ورود معترضان به فرمانداری سراوان گفت که «هیچ کشوری نمی‌پذیرد معترضین وارد جایگاه حاکمیت سیاسی بشوند و اتفاقی هم نیفتد» و مدعی شد که با معترضان با «همدلی و مماشات» برخورد شده است.

او همچنین گفت که تعدادی از افرادی که به پاسگاه سرجنگل کورین «تیراندازی کردند، شناسایی شده‌اند».

ابوذر مهدی نخعی، فرماندار شهرستان زاهدان هم معترضان را متهم کرد که با «سلاح‌های سبک و نارنجک‌انداز» به این پاسگاه حمله کردند.

این سخنان در حالی بیان شده که در فیلم‌های منتشر شده تعدادی از معترضان بدون سلاح به این پاسگاه حمله می‌کنند.

در همین حال احمدعلی موهبتی، استاندار سیستان و بلوچستان، گفت که در حادثه شلیک به سوخت‌بران «دو نفر در پاکستان و یک نفر در ایران» کشته شده‌اند.

او اضافه کرد: « نوع فضاسازی در رسانه‌های بیگانه در حوادث اخیر سیستان و بلوچستان به گونه‌ای بود که انگار یک قتل‌عام اتفاق افتاده است.»

ملک فاضلی، نماینده سراوان در مجلس، هم گفت که «یک نفر در آن سوی مرز» و یک نفر «در محل حادثه» کشته شدند و یک نفر نیز در بیمارستان جان باخته است

این سخنان در حالی بیان شده که منابع مستقل از دست‌کم ۱۰ کشته و پنج مجروح بر اثر شلیک مستقیم نیروهای انتظامی به سوخت‌بران خبر می‌دهند.

با وجود ادعای مقامات جمهوری اسلامی درباره پایان اعتراضات در سیستان و بلوچستان، تصاویر و ویدیوهایی که از شهرهای این استان مخابره می‌شوند از تداوم اعتراضات مردمی به کشتار سوخت بران حکایت دارند.

یکی از ویدیوهایی که روز پنج‌شنبه ۷ اسفند در فضای مجازی منتشر شده است تصاویری از زنان و کودکان بلوچ را نشان می‌دهد که هدف گلوله‌های ساچمه‌ای قرار گرفته و زخمی شده‌اند.

نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در روز چهارشنبه نیز از گلوله‌های ساچمه‌ای علیه تجمع معترضان در مقابل فرمانداری سراوان استفاده کردند که همین مساله موجب اعتراض آن‌ها و ورود به ساختمان فرمانداری شد.

اعتراضات مردمی در شهرهای بلوچستان پس از آن آغاز شد که نیروهای سپاه پاسداران در روز دوشنبه ۴ اسفند به سوی دسته‌ای از سوخت بران بلوچ در نقطه صفر مرزی سراوان آتش گشودند.

این تیراندازی دست‌کم ۱۵ کشته و زخمی برجای گذاشت.

کمپین فعالین بلوچ تاکنون کشته شدن دو شهروند به نام‌های «حسن محمد زهی» و «محمد صالح مقدمی» را در اعتراضات ۳ روز گذشته تایید کرده است.

این کمپین همچنین گفته که گزارش هایی از زاهدان دریافت کرده که شمار جان باختگان را ۱۵ نفر اعلام می‌کند اما به دلیل قطعی گسترده اینترنت و اختلال در شبکه های مخابراتی، تاکنون موفق به تایید آن نشده است.

در عین حال اعتصاب عمومی بازار در شهرهای ایرانشهر، زاهدان و جکیگور که از روز دوم اعتراضات مردمی آغاز شده بود، همچنان ادامه دارد.