براساس اعلام قوه قضاییه، ۱۵۷ نفر از زندانیان سیاسی و امنیتی از جمله محکومین اعتراضات آبان ۹۸ عفو خواهند شد، اما به گفتهی وکلای این زندانیان گویا در عمل این اتفاق رخ نداده است و حتی افرادی که در این یکسال با وثیقه خارج از زندان بوده و یا پرونده آنها در حال رسیدگی بود راهی زندان شدند. به گفته مصطفی نیلی وکیل تعدادی از زندانیان اعتراضات آبانماه “فقط ۶۰ زندانی عفو خوردهاند که ۲۵ نفر از آنها نیز دراویش گنابادی بودند که تبعید آنها لغو شد”. احمدرضا حائری، فعال سیاسی با اشاره به اینکه هزار پرونده امنیتی مفتوح در دادسرای اوین وجود دارد، افزود “تصور من این است، عفوی در کار بوده اما کسانی را آزاد کردند که اساسا زندان نرفته بودند”. به گفته او امین وزیری، دادیار ناظر بر زندانیان سیاسی که خود را مسول اعطای مرخصی به زندانیان میداند، مدعی میگوید “من خودم دو سال است به مرخصی نرفتهام. شما زندانیان چرا باید بروید؟”.
به نقل از انصاف نیوز، براساس گزارش رسانهها و همچنین اعلام قوه قضاییه مبنی بر اینکه ۱۵۷ نفر از زندانیان سیاسی و امنیتی عفو خواهند شد، اما به گفتهی وکلای آنها گویا در عمل این اتفاق رخ نداده است و بسیار کمتر از این تعداد عفو شدهاند.
احمدرضا حائری فعال سیاسی دربارهی عفو زندانیان آبان ۹۸ میگوید: “براساس اعلام قوه قضاییه و رسانهها دربارهی عفو زندانیان سیاسی و امنیتی، آنها امیدور شدند. قبل از این هم در مراجعاتی که مسئولین قضایی داشتند، همگی این وعده را به زندانیان داده بودند که ۱۷ ربیع الاول یک خبری میشود. وقتی خبر این عفو آمد، تصور کردیم بخش عمدهای از این ۷۰ نفر از معترضان آبان در زندان تهران بزرگ آزاد خواهند شد. چون حکم اکثر آنها زیر ۵ سال بود. به فاصلهی یک هفته تا ده روز از این خبر قوه قضاییه فقط دو نفر از آنها از جمله مجید زره پوش که ایثارگر و جانباز و دو سال حکم داشت به همراه جواد بلندجاه آزاد شدند”.
وی افزود: “بنده گمان میکردم برنامهی آنها این است که هرروز یک تعدادی را آزاد کنند. اما این اتفاق تا حالا که نیفتاده و حتی افراد جدیدی که در این یکسال در زندان نبودند و با وثیقه بیرون بودند و یا پروندهی آنها در حال رسیدگی بود راهی زندان شدند. مثلا رضا شهبازی ساکن منطقه ملارد است و دو سال و نیم حکم خورده، هفتهی گذشته برای اجرای حکم به زندان رفت. حدودا شش الی هفت نفر به تعداد آنها اضافه شده است. پس نه تنها این زندانیان آزاد نشدند، بلکه وقتی درخواست مرخصی اضطراری کرونا هم داشتند، با آنها همراهی نکردند. آقای وزیری دادیار ناظر بر زندان در دادسرای امنیت ناحیه ۳۳ به آنها میگوید مسئولیت این مرخصیها با من است و خودم کارمند دولت هستم و دو سال است به مرخصی نرفتهام. شما چرا باید بروید؟”
او ادامه داد: “در حال حاضر مسئله اصلی زندانیان این است که آیا عفوی در کار بوده و انجام نشده یا قرار است انجام شود؟ یا اصلا از اساس عفوی نبوده است. براساس شنیدهها از مقامات قضایی حداقل نزدیک به هزار تا پروندهی امنیتی مفتوح در دادسرای اوینوجود دارد. ۸۰ تا از آنها زندانیان تهران بزرگ هستند و بقیه هم دیگر زندانیان سیاسی در کشور هستند که آمار آنها را نداریم. تصور من این است، عفوی در کار بوده اما کسانی را آزاد کردند که اساسا زندان نرفته بودند”.
حائری تصریح کرد: “براساس گفتهها از ۱۵۷ نفری که آزاد میشدند، گویا ۱۰۰ نفر آنها مربوط به زندانهای تهران است. اما فقط در زندانی مثل تهران بزرگ فقط شاهد آزادی سه نفر بودیم. این ۹۷ نفر دیگر کجا هستند؟ حداقل اگر ۱۰۰ نفر را در تهران آزاد کردهاند، اسامی آنها را اعلام کنند تا شفاف شود. نمیتوانند ادعا کنند که زندانیان آبان را عفو دادهاند. تا جایی که میدانیم فقط دو نفر از آنها عفو شدند. آنها اذیت میشوند، چون احساس میکنند وعدهها عملی نشده و فریب خوردهاند با به آنها دروغ گفته شده است”.
وی ادامه داد: “چرا قوه قضاییه و روابط عمومی آن که کارش رصد کردن رسانهها است، به گزارشات بیتوجهی میکنند؟ چرا وظیفهی سازمانی خود را انجام نمیدهند؟ سیامک مقیمی الان هم در زندان است و گزارشات متعددی دربارهی این فرد کار شد که او چندین بیماری دارد و مادر او سرپرست خانوار است و کارگری میکند. و همین یک فرزند دارد. نباید به این مسئله رسیدگی میشد؟ باید آزاد میشد و یا در بیمارستان بستری میشد”.
حائری دربارهی اینکه آیا این زندانیها شاکی خصوصی دارند، میگوید: “از بین دستکم هفتاد زندانی آبان در زندان تهران بزرگ فقط دو نفر از آنها جامبو شاکی خصوصی آنهاست. و اینکه قریب به اتفاق آنها به تخریب، تحریق و سرقت در بین اتهاماتشان نیست و عموما به استناد ماده ۶۱۰ و با اتهام اجتماع و تبانی جهت اقدام علیه امنیت ملی به زندان محکوم شده اند. آن دو نفر دیگر هم که جانبو شاکی آنهاست، اتهام اجتماع و تبانی را در کنار سرقت دارند و یکی از آنها به چهار سال و دو ماه به خاطر دو گونی ۵ کیلویی برنج و دیگری به خاطر چند شانه تخممرغ هشت حکم گرفته است”.
علی مجتهدزاده، وکیل دادگستری، دربارهی لیست عفو ۱۵۷ نفری زندانیان سیاسی و امنیتی گفت: “قوه قضاییه باید در اینجا پاسخگو باشد. یک بخشی از این زندانیان سیاسی نیستند، چه برسد به اینکه امنیتی باشند. اگر با نگاه غیر امنیتی به آنها نگاه شود؛ اتهام آنها در حد تخریب و اخلال در نظم است. بعضی از آنها در اعتراضات آبان ۹۸ حتی هدفشان اعتراض نبوده است”.
وی افزود: “از هر نظری نگاه میکنید، این مسئله منطبق بر مصلحت نیست. خانوادههای بسیاری از آنها فقیر هستند. نمیدانیم چرا به اینها برچسب زندانی سیاسی و امنیتی میزنند؟ دستگاه قضا هم این قصد داشت تا آنها را مورد عفو قرار دهد. اینکه چه اتفاقی افتاد که این عفوها کامل اعمال نشده است، دلیل آن را نمیدانم. شاید کسانی که مخالف کردهاند. اما فکر میکنم به مناسب عفو جدید اینها آزاد شوند. حتی ضابطین آنها هم نمیخواهند این افراد در زندان باشند. احساس میکنم اگر مسئولینی که در راس امور هستند، خودشان یک ساعت وقت بگذارند و زندانیان را ببینند متوجه خواهند شد اینها را الکی گرفتهاند”.
او افزود: “تعدادی از افراد آزاد شدند اما ۱۵۷ نفر نبودند. شاید هم وسط کار با یک عدهای مخالفت کرده باشند البته این را با قطعیت نمیگویم. اما اگر هم درست باشد این مخالفت اصلا جای توجیه ندارد. اینها نیروی سیاسی نبودند. عقل، تدبیر و درایت میگوید باید آزاد شوند. ممکن است الان بگویند یک عدهای از آنها در تخریب شاکی خصوصی داشتهاند، حتی اگر اینطور باشد. بنده متولی میشوم و یک عده آدم را جمع میکنم تا رضایت شاکیان خصوصی را بگیرم. ممکن است به خاطر دو کیسه برنج و کمی کالباس بازداشت شده باشند. با چه منطقی به آنها حکمهای سنگین ۴ و ۵ سال دادهاید؟”
مجتهدزاده ادامه داد: “یک زمانی طرف سیاسی است و میگوید من میدانم چرا به زندان رفتهام و حبس را تحمل میکنم. پای حرف و اعتقاد خود هم ایستادهام. اما با خانوادهی برخی از اینها صحبت میکنم نمیدانستند حتی رای دادگاه چیست. کلی توضیح دادم تا متوجه شدند. الان اسامی این زندانیان را جمعآوری میکنم تا به دست دستگاه قضا برسانم. از آن طرف یک عدهای به ما فحش میدهند که شما به دستگاه قضا التماس میکنید. چه راه دیگری وجود دارد، اگر میتوانید شما آنها را آزاد کنید. ما همینقدر بلدیم. اما تا جایی که خبر دارم. بسیاری از آنها احتمالا تا ۲۲ بهمن آزاد میشوند. چون وقتی با ضابطین و مسئولان قضایی در این باره صحبت میکنم از آزادی آنها استقبال میکنند”.
مصطفی نیلی، وکیل تعدادی از محکومان اعتراضات آبان ۹۸ دربارهی عفو این گروه از زندانیها توضیح میدهد: “طی بیست روز گذشته به جز یکی دو نفر از دیگر کسی با من تماس نگرفته است. آنها در زندان بسیار ناامید شدهاند. حتی ما وکلا هم زیر سوال رفتهایم. چون طبق اخباری که به ما رسیده بود ۱۷ ربیع قرار بود به آنها عفو بدهند. این موضوع در بیاینه قوه{قضاییه} هم آمده بود”.
وی افزود: “من یک لیست ۳۳ نفره از عفو شدهها را دیدم و حدودا بین ۱۰ تا ۱۲ نفر آنها در داخل زندان بودند و عفو شدند. و بقیهی عفو خوردهها اصلا حکمشان اجرا نشده بود. ۲۵ نفر از دراویش بودند که تبعید آنها منتفی شد. یعنی آمار من حدودا ۶۰ نفر است. در بیانیه آمده است که محکومین آبان عفو شدهاند، در حالی که ۵ نفر از آبانیها هم شامل این عفو نشدند. یک فضای ناامیدی در زندان در جریان است و به اعتبار ما هم خدشه وارد شد، چون به آنها گفته بودیم عفو خواهید شد. اما در عمل چیزی را ندیدیم”.
مادر سیامک مقیمی در وضعیت پسرش میگوید: “سیامک دو قطبی دارد و حالش تغییر میکند. روحیه خوبی ندارد. حال او مناسب با فضای زندان نیست. سه شنبه ۱۸ آذر هم با او ملاقاتی داشتم اما ناراحتی اعصاب دارد و نمیتواند زندان را تحمل کند”.
او گفت: “چارهای ندارد و باید آنجا بماند. هرچند کمیسیون پزشکی هم از طرف سازمان بهزیستی وضعیت سیامک را برای آنها شرح داده است. او کارت معلولیت دارد و زیر نظر بهزیستی است. من برای پیگیری پروندهی او به دادگاه میروم و آنها میگوید هرچه باشد به خود او اعلام میکنیم و یا اینکه سند بیاورید تا به او مرخصی بدهم. مبلغ وثیقه را نمیدانم اما باید زیاد باشد. به هر حال ما نداریم”.
همسر مهدی باقری یکی از محکومان ماجرای آبان ۹۸ در زندان تهران بزرگ دربارهی وضعیت این زندانی گفت: “او شامل عفو نشد باید تا ۲۲ بهمن صبر کنیم و ببینیم چه اتفاقی میفتد. وقتی خبر عفوها آمد، خیلی امیدوار بودم تا شامل حال مهدی هم شود. چون حکم تجدید نظر او عینا تایید شد و شامل تخفیف مجازات نشد و باید ۵ سال در زندان باشد”.
او ادامه داد: “چون اکثرا زندانیها تخفیف مجازات داشتند، حکم ۵ سال آنها دو، سه سال شد. اما هیچکدام از اینها شامل مهدی نشد. فقط یکبار در اواخر فروردین تا اواخر اردیبهشت به مرخصی آمد. من بعد از مدت طولانیای توانستم وکیل بگیرم. چون دیگر حکم قطعی او آمده و نمیتوان کاری کرد. باید به عفو امید داشت. پس از صدور قطعی خیلی پیگیر کردم. مهدی را در کمیسیون عفو ثبت نام کردم. به دفتر رهبری و آقای رئیسی نامه نوشتم. به قاضی و به دادستان او مراجعه کردم؛ اما فعلا تاثیری نداشته است”.
وی ادامه داد: “وقتی با مهدی صحبت میکنم، میگوید امیدی به عفو ندارم. چون کسانی مشمول عفو شدهاند که سالها در زندان حضور داشتند. اینها را مهدی میگوید اما من امید دارم. امیدوارم اتفاق خوبی برای او بیافتد. اما به او خیلی سخت میگذرد. بچههای دیگر در زندان به مرخصی میآیند اما این چیزها برای مهدی نیست باید یک سوم حکم را بگذارند تا بتواند مرخصی بگیرد”.
براساس اخبار منتشر شده تاکنون محمد حبیبی، اکبر منتجبی، مجید زرهپوش، جواد بلندجاه، نادا صبوری، سهراب صالحین و ستاره داوری، محمد پارسی، مصطفی هاشمیزاده و تعدادی از دراویش گنابادی مورد عفو قرار گرفتهاند اما آمار دقیقی از آنها در دست نیست.
Hoghoghebashar.iran 